Ατενίζοντας το Μέλλον

 

To μηχανοστάσιο των Θεών – Πώς εφευρέθηκε το μέλλον μας»

Η «εφεύρεση του μέλλοντος» περιγράφεται με 97 έργα τέχνης της αρχαιολογικής συλλογής του Μουσείου και δάνεια από τα Μουσεία Μπενάκη, το Εθνικό Αρχαιολογικό της Νάπολης, το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης, του Καπιτωλίου της Ρώμης και Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης.

Το Μουσείο Λίμπιχαους της Φρανκφούρτης διερευνά το ερώτημα στην έκθεση «To μηχανοστάσιο των Θεών-Πώς εφευρέθηκε το μέλλον μας». Πρόκειται για ένα παγκόσμιο αφήγημα που διηγείται την ιστορία της επιστήμης και την επιρροή της στην τέχνη.

Ήδη, ο Όμηρος και άλλοι ποιητές περιέγραφαν χρυσά ρομπότ εξοπλισμένα με τεχνητή νοημοσύνη. Άλλες γραπτές πηγές μας πληροφορούν για τις εφευρέσεις του Ήφαιστου και του Δαίδαλου, όπως διαστημόπλοια, αεροσκάφη, ρομπότ με ανθρώπινη μορφή, όπλα υψηλής τεχνολογίας και για ένα ιπτάμενο drone με μορφή αετού που τρώει το συκώτι του Προμηθέα. Δηλαδή, για ό,τι θα ονομάζαμε σήμερα αρχαία επιστημονική φαντασία.

Η «εφεύρεση του μέλλοντος» περιγράφεται με 97 έργα τέχνης της αρχαιολογικής συλλογής του Μουσείου και δάνεια από τα Μουσεία Μπενάκη, το Εθνικό Αρχαιολογικό της Νάπολης, το Μητροπολιτικό της Νέας Υόρκης, του Καπιτωλίου της Ρώμης και Ιστορίας της Τέχνης της Βιέννης. «Η πιο συναρπαστική σχέση της ανθρώπινης ιστορίας» παρουσιάζεται μέσα από ένα ιστορικό καλειδοσκόπιο και η σύνδεση μεταξύ τέχνης και υψηλής τεχνολογίας εδώ και 5.000 χρόνια ζωντανεύει χάρη στα πολυμέσα. Ταυτόχρονα κάνουν παγκόσμια ψηφιακή πρεμιέρα και τα αποτελέσματα της έρευνας για την αποκωδικοποίηση του μηχανισμού των Αντικυθήρων.

Επιστήμη και τέχνη έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα και ήταν στενά συνδεδεμένες. Ο ελληνικός όρος «τέχνη» περιλαμβάνει μάλιστα όλες τις «τέχνες» είτε είναι η μηχανική είτε η αρχιτεκτονική. Οι πρώτες αληθινές μηχανικές συσκευές κατασκευάστηκαν κυρίως μεταξύ 300-100 μ.Χ. Ελάχιστες έχουν διασωθεί, ωστόσο, τα αρχαία κείμενα μας δίνουν μια ιδέα. Ο Φίλων ο Βυζάντιος και ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς δίνουν κατασκευαστικές οδηγίες για κινούμενα γλυπτά και αυτόματες σκηνές θεάτρου στην ελληνιστική εποχή. Είτε πρόκειται για αυτά, είτε για τα σχέδια της πρώτης (κλιμακωτής) πυραμίδας του Ιμχοτέπ (27ος αι. π.Χ.), ιδρυτή των επιστημών και των τεχνών της Αιγύπτου, όλα αποτελούν παραδείγματα για το πώς συνδυάζονται τεχνολογία και τέχνη.

περισσότερα ΕΔΩ

 «Η πιο συναρπαστική σχέση της ανθρώπινης ιστορίας»

Θεϊκοί Διάλογοι στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

"Η τέχνη είναι ένα ψέμα που μας βοηθάει να ανακαλύψουμε την αλήθεια."

Στο πλαίσιο της σειράς εκθέσεων «Θεϊκοί Διάλογοι», το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης παρουσιάζει τη μεγάλη έκθεση με τίτλο «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός». Πρόκειται για μια σπάνια έκθεση για τα κεραμικά και τα σχέδια που εμπνεύστηκε ο Πικάσο από την αρχαιότητα σε συνομιλία με αρχαία έργα, σε επιμέλεια του Καθηγητή Ν. Χρ. Σταμπολίδη και του Olivier Berggruen.

Για πρώτη φορά 68 σπάνια κεραμικά και σχέδια του Πικάσο με πτηνά, τετράποδα και θαλάσσια όντα, ανθρώπινες μορφές, μυθολογικά ή μειξογενή όντα (Κένταυρος-Μινώταυρος) και άλλα έργα εμπνευσμένα από αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες, «συνομιλούν» θεματικά με 67 αρχαιότητες, δημιουργώντας έναν ακόμη  «Θεϊκό Διάλογο» μεταξύ της αρχαίας ελληνικής και της μοντέρνας τέχνης.  

Τα πικασικά έργα-σχέδια και κεραμικά από την καλλιτεχνική δημιουργία του Πικάσο από τη δεκαετία του 1920 έως τη δεκαετία του 1960- προέρχονται από ιδρύματα, μουσεία και συλλογές του εξωτερικού, όπως η FABA - Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte, το  Musée Νational Picasso-Paris, το Musée Picasso Antibes, το Museo Picasso Μálaga,, το Museum Berggruen στο Βερολίνο, καθώς και ιδιωτικές συλλογές. 

Τα έργα της αρχαιότητας προέρχονται από 15 συνολικά ελληνικά μουσεία και συλλογές, όπως το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα Αρχαιολογικά Μουσεία Αρχαίας Αγοράς, Αγίου Νικολάου, Δήλου, Ερέτριας, Ηρακλείου, Θηβών, Μαραθώνα, Πάρου, Πατρών, Χανίων, Χώρας Μεσσηνίας, το Κυπριακό Μουσείο, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και τη Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank. Πρόκειται για γλυπτά, κεραμικά και χάλκινα που χρονολογούνται από τους προϊστορικούς χρόνους (περ. 3200 π.Χ. το παλαιότερο) έως και την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο (μέσα 3ου αι. μ.Χ. το νεότερο). 

Από 20/6/2019 μέχρι 20/10/2019

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης 

είναι αφιερωμένο στη μελέτη και προβολή των αρχαίων πολιτισμών του Αιγαίου και της Κύπρου, με ιδιαίτερη έμφαση στην Κυκλαδική τέχνη της 3ης π.Χ. χιλιετίας. Ιδρύθηκε το 1986, αρχικά για να στεγάσει την ιδιωτική συλλογή του Νικολάου και της Ντόλλης Γουλανδρή και σταδιακά επεκτάθηκε για να φιλοξενήσει και άλλες σημαντικές συλλογές-δωρεές.

Θεϊκοί Διάλογοι ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα, από εδώ μέχρι την αιωνιότητα

¨Εργα Ελλήνων Πολιτών

ΤΟ ΑΝΑΦΟΡΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ 

Το μοναδικό Μουσείο για την Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία βρίσκεται Κατάκολο Ηλείας και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της Ελλάδος και πιστεύω και πολύ σύντομα και του εξωτερικού,

  Ο ΙΣΤΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 Ιδρυτής είναι ο μηχ. μηχανικός  Κώστας Κοτσανάς, ιδρυτή του Μουσείου  .
Ο ίδιος κατασκεύασε όλα τα εκθέματα  χωρίς καμία ενίσχυση από δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα.

«Οι εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων εξακολουθούν μέχρι και σήμερα να αποτελούν τα δομικά στοιχεία της σύγχρονης τεχνολογίας μας», δηλώνει στο GoodNews ο κ. Κώστα Κοτσανάς και συνεχίζει λέγοντας, «Η εξέλιξή σύγχρονης τεχνολογίας θα ήταν αμφίβολη χωρίς την υιοθέτηση της τεχνολογίας των αρχαίων Ελλήνων από τον δυτικό πολιτισμό», μας λέει ο δημιουργός ο οποίος είναι εκπαιδευτικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση έχει συγγράψει τρία βιβλία σχετικά με την αρχαία ελληνική τεχνολογία.

Έκθεση αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας (οδηγός εκθεμάτων), Τ.Ε.Ε.Α.ΠΗ. Πανεπιστημίου Πατρών, Πάτρα, 2007.
Αρχαία ελληνική τεχνολογία (οδηγός εκθεμάτων), αυτοέκδοση, Πάτρα, 2008, (ISBN: 978-9963-9270-2-9).
Γνωστές και άγνωστες πτυχές της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας, Ίδρυμα Λανίτη, Λεμεσός Κύπρου, 2009. (ISBN: 978-9963-9270-2-9).

 Το 2001 δημιούργησε τη μαθητική θεατρική ομάδα Κρεστένων που ασχολήθηκε με διάφορα θεατρικά είδη (θέατρο, κουκλοθέατρο, θέατρο σκιών, κ.ά.).
Κορυφαίες δημιουργίες της ομάδας ήταν η «Αναβίωση των Ηραίων», η «Αναπαράσταση του αρχαίου πεντάθλου» στο αρχαίο στάδιο της Ολυμπίας που κινηματογραφήθηκε δύο φορές από το κανάλι της κρατικής Γερμανικής τηλεόρασης ARD στα πλαίσια σχετικών ντοκιμαντέρ και η τετραλογία θεάτρου σκιών («Ο Καραγκιόζης στην αρχαία Ελλάδα», «Ο Καραγκιόζης αρχαίος Ολυμπιονίκης», «Ο Καραγκιόζης αρχαίος φιλόσοφος» και «Ο Καραγκιόζης ιεροφάντης») η οποία έχει αποσπάσει τέσσερα πρώτα βραβεία σε ισάριθμους «Αγώνες Ελληνικού Θεάτρου Σκιών» που διοργάνωσε ο Δήμος Πατρών το 2002, το 2004, το 2006 και το 2008.

 " ΗΧΟΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΑΣ "  ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ Κ. ΚΟΤΣΑΝΑΣ ΚΑΤΑΚΟΛΟ

Το  Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας και στο Μουσείο Αρχαίων Ελληνικών Μουσικών Οργάνων και παιχνιδιών που λειτουργούν στο Κατάκολο υπό την αιγίδα του Δήμου Πύργου ππεριλαμβάνει 250 περίπου  λειτουργικά ομοιώματα μηχανισμών και επινοήσεως του αρχαιοελληνικού τεχνολογικού θαύματος ( έρευνας, μελέτης και κατασκευής του Κώστα Κοτσανά) . Μας ξενάγησε η Μαρία  , ένα ευγενικό κορίτσι, και μας εξήγησε όλες τις απορίες μας, στα Ελληνικά αλλά και συγχρόνως και στα Αγγλικά γιατί υπήρχαν και κάποιοι ξένοι τουρίστες ανάμεσά μας. Το μουσείο στεγάζεται σε δύο κτίρια, το ένα είναι δωρεάν της οικογένειας Λάτση το πατρικό, όπου υπάρχει η έκθεση "ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ".

Υπάρχει και  στην Ολυμπία ένα παράρτημα με  ίδια εκθέματα και το οποίο επισκεφτήκαμε. Μας υποδέχθηκε ο Μάριος, τον οποίο βρήκαμε να εξηγεί υπομονετικά στους  ενθουσιασμένους τουρίστες πως λειτουργούσαν οι εφευρέσεις.

 Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ

Και υπάρχουν και οι περιοδεύουσες εκθέσεις του μουσείου που ταξιδέψουν σε Ελλάδα και Κύπρο.

Μέσα από την έκθεση με τα λειτουργικά ομοιώματα που δημιουργήθηκαν κατόπιν πολύχρονης ενδελεχούς έρευνας και μελέτης της αρχαιοελληνικής, λατινικής κι αραβικής γραμματείας, διαφόρων  πληροφοριών αρχαιολογικών ευρημάτων, του κυρίου Κοτσανά,  μαθαίνουμε μερικές από τις σημαντικότερες εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων όπως:

 Στον χώρο των τηλεπικοινωνιών:

ΠΥΡΣΙΑ ΚΑΙ ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ . Μία ιδιοφυής μέθοδος οπτικής μετάδοσης μηνυμάτων (γράμμα - γράμμα) μεταξύ υψωμάτων που απείχαν αρκετά χιλιόμετρα με συνδυαστικό σύστημα πυρσών που επινόησαν οι Κλεόξενος και Δημόκλειτος τον 3ο π.Χ. αιώνα. Το σύστημα μπορεί να χαρακτηριστεί ψηφιακό (πενταδικό των δύο bits), προδρομικό της σημερινής τεχνολογίας και μοναδική στο είδος του καταγεγραμμένη πρόταση παγκοσμίως μέχρι τον 16ο μ. Χ. αιώνα. Με απλοϊκή χρήση «πυρσείας» (προσυμφωνημένου μηνύματος) και δικτύου φρυκτωριών που επινόησε ο Παλαμήδης έγινε γνωστή, από το βοηθό του Σίνωνα, σε μια νύκτα η άλωση της Τροίας στις Μυκήνες (Αισχύλος, «Αγαμέμνων»).
. 

  Στον χώρο της ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 

 Ο πλανητικός εξομοιωτής του Ευδόξου.
Πρόκειται για έναν εξομοιωτή της φαινόμενης κίνησης των πλανητών. Επινοήθηκε από τον Εύδοξο τον Κνίδιο που προσπάθησε να προσομοιώσει την ανώμαλη κίνηση των πλανητών με το συνδυασμό κυκλικών κινήσεων που θεωρούνταν οι μόνες αποδεκτές τροχιές για την αέναη κίνηση.
Αποτελούνταν από δύο ομόκεντρες σφαίρες (ή δακτυλίους). Η εσωτερική σφαίρα εδραζόταν υπό γωνία στην εξωτερική σφαίρα και έφερε στον ισημερινό της τον πλανήτη.
Η ταυτόχρονη περιστροφή των δύο σφαιρών (δακτυλίων) με ίση συχνότητα αλλά αντίθετη φορά προκαλούσε την οκτάσχημη (8) κίνηση του πλανήτη με την ανύψωση (σμίκρυνση), τη βύθιση (μεγέθυνση) και την ανάδρομη κίνησή του.
Το όλο σύστημα εδραζόταν και περιστρεφόταν στην περιφέρεια μιας τρίτης σφαίρας και απέδιδε την αναπτυγμένη πολύπλοκη ανάδρομη τροχιά του πλανήτη.

 ΣΤΗΝ  ΠΟΛΙΟΡΚΗΤΙΚΗ  ΚΑΙ ΑΜΥΝΤΙΚΗ  ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Όμως η μεγαλύτερη ώθηση στην πολιορκητική τέχνη πραγματοποιήθηκε από τους Μακεδόνες (το Φίλιππο Β΄, το Μέγα Αλέξανδρο και τους Επιγόνους) με την παραγωγή πανίσχυρων καταπελτών αλλά και την επινόηση εκπληκτικών σε σύλληψη και εντυπωσιακών σε αποτέλεσμα πολιορκητικών μηχανών. Τότε κατασκευάσθηκαν τα τρομερά «τεθωρακισμένα» της εποχής, όπως οι γιγάντιοι πύργοι πολιορκίας («ελεπόλεις»), οι πανίσχυροι στεγασμένοι «κριοί», τα αποτελεσματικότατα παλινδρομικά κρουστικά «τρύπανα», κ.ά.
Κορυφαίο επίτευγμα της εποχής υπήρξε ο πολυβόλος καταπέλτης των Ροδίων (ένας μηχανισμός συνεχούς, αυτόματης ρίψης βελών).

Ο λιθοβόλος καταπέλτης του Φίλωνος
(ο πρώτος μεγάλος λιθοβόλος καταπέλτης της ιστορίας)

Πρόκειται για έναν πανίσχυρο καταπέλτη που εκτόξευε λίθους σε μεγάλες αποστάσεις. Ήταν επινόηση του μηχανικού του Μεγάλου Αλεξάνδρου του Διάδη του Πελλαίου

είχαν ανακαλύψει έναν «κινηματογράφο» "ο κινηματογράφος του ΗΡΩΝΟΣ" ικανό να παρουσιάζει αυτόματα την πλοκή ενός μύθου με κινούμενη εικόνα και ήχο, καθώς και προγραμματιζόμενο αυτοκινούμενο κουκλοθέατρο

είχαν επινοήσει (για ψυχαγωγικό δυστυχώς μόνο σκοπό) αυτοκινούμενα οχήματα (αυτοκίνητα) με αυτόματη πλοήγηση, με κιβώτιο ταχυτήτων, υδραυλικές προγραμματιζόμενες βαλβίδες και άλλα περίπλοκα εξαρτήματα

χρησιμοποιούσαν λειτουργικά ρομπότ με σκοπό να τους υπηρετούν

είχαν ανακαλύψει την αρχή της ατμομηχανής

χρησιμοποιούσαν πολύπλοκα μετρητικά όργανα ακριβείας που τους επέτρεπαν να υπολογίζουν τη διάμετρο της γης και την απόσταση ηλίου-γης ή να διανοίγουν σήραγγες χιλιομέτρων και από τις δυο πλευρές ενός βουνού

είχαν επινοήσει ευφυείς μηχανές με κερματοδέκτη

χρησιμοποιούσαν πολύπλοκα ανυψωτικά μηχανήματα ικανά να οικοδομούν πανύψηλα κτίσματα με ολιγάριθμο προσωπικό

διέθεταν ωρολόγια (και ξυπνητήρια) ικανά να λειτουργούν αυτόματα και αδιάκοπα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, και πολλά άλλα επιτεύγματα και ανέπτυξαν και την ΥΦΑΝΤΙΚΗ  ΤΕΧΝΗ καθώς επίσης και την ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

 ΤΟ ΗΣΙΟΔΕΙΟ ΑΡΟΤΡΟ
Πρόκειται για πανάρχαιο εργαλείο οργώματος του εδάφους που σχεδόν απαράλλαχτο εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται μέχρι πρόσφατα. Αποτελούνταν από το μεταλλικό υνί (υνίς), το βαρύ δρύινο αλετροπόδι (έλυμα), το χειράλετρο (εχέλτη) που κρατούσε ο καλλιεργητής, το κυρτό σταβάρι (γύης) και το μακρύ τιμόνι (ιστοβοεύς) που έφερε το ζυγό που δενόταν στα ζώα του οργώματος. Στο «ελαφρύ» άροτρο το αλετροπόδι, το σταβάρι και το τιμόνι αποτελούνταν από ένα ξύλο.
ΠΗΓΕΣ: «Ησίοδος, Έργα και ημέραι»

Η ΚΟΥΠΑ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΑ "Η ΔΙΚΑΙΗ ΚΟΥΠΑ"
Πρόκειται για ένα έξυπνο κύπελο κρασιού που έφερε μια γραμμή που καθόριζε το όριο πλήρωσης και ένα αξονικό ή καμπύλο σιφώνιο. Όταν κάποιος το γέμιζε υπερβολικά η στάθμη του υγρού κάλυπτε το σιφώνιο και άδειαζε αυτόματα. Θεωρείται εφεύρεση του Πυθαγόρα (6ος αι. π.Χ.) που ήθελε να διδάξει τους μαθητές του την αναγκαιότητα τήρησης του μέτρου στις ζωές μας. Λέγεται και κούπα του δικαίου γιατί εκφράζει τις βασικές αρχές του δικαίου (της ύβρεως και της νεμέσεως). Όταν το μέτρο ξεπεραστεί (ύβρις) δεν χάνονται μόνο όσα ξεπέρασαν το όριο αλλά και όσα έχουν αποκτηθεί μέχρι τότε. ΠΗΓΕΣ: «Ήρων ο Αλεξανδρεύς, Πνευματικά»

Η έκθεση  αυτή αναδεικνύει περίτρανα τον  τεχνολογικό πλούτο του αρχαιοελληνικού πολιτισμού  που αποτέλεσε την βάση της  σύγχρονης τεχνολογίας μας.
ΕΥΓΕ στον δημιουργό γι΄αυτή την πολύτιμη πολιτιστική του πρωτοβουλία.

Κλειώ, Μπαλούμη Κλεονίκη για την Ομηρική Πολιτεία

Κραδαινόμενον Κώδωνες

Βασ. Όλγας 68 ,  Θεσσαλονίκη νηδυίοισι μάλ' ὀξὺ κραδαινόμενον λύε γυῖα   524   Ρ Ιλιάδος  ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΚΟΥΔΟΥΝΙΟΥ Ιστορικό

Η ίδρυση του Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ. οφείλεται στη Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα(Κωνσταντινούπολη 1871 - Θεσσαλονίκη 1924 κ.ε.), ένα σωματείο με μεγάλη δράση στον εκπαιδευτικό τομέα. Το 1931 η Αδελφότητα, με επικεφαλής τον πρόεδρό της, Ιωάννη Τάρη (1885 - 1968), επεκτείνοντας τα ενδιαφέροντά της, ξεκίνησε τη συγκέντρωση λαογραφικού υλικού από το βορειοελλαδικό χώρο. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν οι φιλόπονες προσπάθειες των μελών της Αδελφότητας είχαν ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση ενός μεγάλου αριθμού αξιόλογων αντικειμένων, αντιπροσωπευτικών της ζωής των αγροτικών κοινωνιών της Μακεδονίας. Το 1957 ιδρύθηκε ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου το Λαογραφικό Μουσείο Βορείου Ελλάδος που στεγάστηκε σε διαμέρισμα 5 δωματίων στη Λεωφόρο Νίκης 55, στη Θεσσαλονίκη. Το 1958 τον Ιωάννη Τάρη διαδέχθηκε ο Κωνσταντίνος Κεφαλάς (1898 - 1989), ο οποίος συνέχισε με ζήλο το έργο του εμπλουτισμού, της καταγραφής και της έκθεσης της αρχικής συλλογής. Το 1970, με το νομοθετικό διάταγμα 406/70 και κατόπιν πιέσεων της Αδελφότητας προς τους αρμόδιους κρατικούς φορείς για εξεύρεση μόνιμου και κατάλληλου χώρου που θα στέγαζε τη συλλογή της, σε συνδυασμό με την πεποίθηση για την αναγκαιότητα ύπαρξης λαογραφικού μουσείου στη Βόρεια Ελλάδα, ιδρύεται, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με έδρα τη Θεσσαλονίκη, το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας (Λ.Ε.Μ.Μ.), στο οποίο παραχωρείται η χρήση του κτηρίου επί της οδού Βασιλίσσης Όλγας 68, που είναι γνωστό ως «Παλαιό Κυβερνείο». Πυρήνα των συλλογών του νέου Μουσείου αποτελεί η συλλογή της Αδελφότητας. Το 1971 το Μουσείο υπάγεται στην εποπτεία του νεοϊδρυθέντος Υπουργείου Πολιτισμού. Μετά από εργασίες για την προσαρμογή του κτηρίου στις ανάγκες του Μουσείου, το Λ.Ε.Μ.Μ. ανοίγει τις πύλες του στο κοινό  στις 18.2.1973. Το 1980 το Μουσείο, στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού και των νέων μουσειολογικών αντιλήψεων, αναδιοργανώνει τις εκθέσεις του τις οποίες παρουσιάζει στο κοινό  στις 10-4-1981. Το 1986 η εποπτεία του Μουσείου μεταφέρεται από το Υπουργείο Πολιτισμού στο Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης. Το 1993, με το προεδρικό διάταγμα υπ΄ αριθ. 346, το Μουσείο μετονομάζεται σε Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης με επέκταση της αρμοδιότητάς του και στη Θράκη. Το 1995 οι εκθέσεις του τίθενται προσωρινά εκτός λειτουργίας για το κοινό, καθώς ξεκινούν στο κτήριο εκτεταμένες εργασίες συντήρησης και ανάπλασης. Το νέο κτήριο παραδίδεται αποκατεστημένο το 2000. Το 2001 η εποπτεία του Λ.Ε.Μ.Μ.-Θ. επανέρχεται στο Υπουργείο Πολιτισμού. Το 2003, με τη λειτουργία της μόνιμης έκθεσης Στους Μύλους της Μακεδονίας και της Θράκης, το Μουσείο ανοίγει και πάλι τις πόρτες του στο κοινό, εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο ζωής για τον οργανισμό. Το 2005 εγκαινιάζεται η δεύτερη μόνιμη έκθεσή του, που αφορά στις Παραδοσιακές Ενδυμασίες της Μακεδονίας και της Θράκης, 1860-1960. Σήμερα, το Μουσείο επικοινωνεί με το κοινό με πλήθος δραστηριοτήτων (μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδόσεις, ημερίδες, εκδηλώσεις εκπαιδευτικού και ψυχαγωγικού χαρακτήρα). Παράλληλα, εμπλουτίζει τις συλλογές του μεδωρεές και αγορές αντικειμένων και αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα στον τομέα της ψηφιακής τεκμηρίωσης του πολιτιστικού του αποθέματος. Ο Κήπος του Μουσείου

Τάλως Νόησις

Ἰδομενεὺς δ’ ἄρα Φαῖστον ἐνήρατο Μῄονος υἱὸν Ε 43

Δίδραχμο της Φαιστού, 280 π.Χ. Ο φτερωτός Τάλων οπλισμένος με πέτρα.

Αρχαία Ελληνική Τεχνολογία

Ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός αποτελεί αντικείμενο μελέτης και θαυμασμού διεθνώς. 

Η έκθεση για την αρχαία ελληνική τεχνολογία έχει σκοπό να αναδείξει μία πλευρά του αρχαιοελληνικού πολιτισμού που ερευνήθηκε και προβλήθηκε πολύ λιγότερο από την φιλοσοφία, την τέχνη, την πολιτική, την στρατιωτική ιστορία, την θρησκεία και τις άλλες πτυχές του. 

Ένας πολιτισμός όμως δεν προσπελαύνεται χωρίς την κατανόηση βασικών κοινωνικών φαινομένων, όπως η τεχνολογία. Το διανοητικό άλμα της σύνδεσης της τεχνικής -που συνυπήρχε πάντα στις ανθρώπινες δραστηριότητες - με την επιστήμη - που γέννησε ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός - άνοιξε νέους δρόμους στην τεχνολογική πρόοδο η οποία άλλοτε αργά και άλλοτε γρήγορα συνεχίζεται έως σήμερα. 

Στην έκθεση παρουσιάζονται δείγματα τεχνολογικών στοιχείων και επιτευγμάτων της αρχαίας Ελλάδας, με ομοιώματα που κατασκευάσθηκαν με βάση πληροφορίες από γραπτές πηγές. Τα εκθέματα αυτά από τους τομείς της καθημερινής ζωής, των κατασκευών, της μηχανολογίας, της ναυπηγικής, του πολέμου, των τηλεπικοινωνιών, των μετρητικών οργάνων, των αυτοματισμών και άλλων, αντανακλούν τις τεχνικές και το πολιτισμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εμφανίσθηκαν, αποτυπώνοντας τον ρόλο και την σημασία της τεχνολογίας στην ανάπτυξη του αρχαιοελληνικού και του παγκόσμιου πολιτισμού. 

Νόεσις

Η λησμονημένη τεχνολογία

Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας

Η αξεπέραστη προσφορά των αρχαίων Ελλήνων στους τομείς της Φιλοσοφίας και των Καλών Τεχνών είναι πασίγνωστη και δεν αμφισβητείται από κανένα. Το ίδιο γνωστή είναι και η προσφορά τους στο χώρο των αρχαίων Επιστημών. Όμως η Τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων είναι σχετικά άγνωστη όπως και οι απίστευτες επιδόσεις τους στον τομέα αυτό. Η έκθεση του μουσείου αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας ξαναζωντανεύει 300 περίπου εξαιρετικές εφευρέσεις του αρχαιοελληνικού τεχνολογικού θαύματος (από το ρομπότ - υπηρέτρια του Φίλωνος μέχρι τον κινηματογράφο του Ήρωνος και από το αυτόματο ωρολόγιο του Κτησιβίου μέχρι τον αναλογικό υπολογιστή των Αντικυθήρων) που καλύπτουν την περίοδο από το 2000 π.Χ. μέχρι το τέλος του αρχαίου ελληνικού κόσμου κατόπιν 25χρονης έρευνας και μελέτης του Κώστα Κοτσανά. Πρόκειται για την εγκυρότερη (καθότι στηρίζεται αποκλειστικά στην ενδελεχή μελέτη της αρχαιοελληνικής, λατινικής και αραβικής γραμματείας, των αγγειογραφικών πληροφοριών και των ελαχίστων σχετικών αρχαιολογικών ευρημάτων) και την πληρέστερη έκθεση του είδους της παγκοσμίως. Όλα τα εκθέματα και το υποστηρικτικό τους υλικό έχουν δημιουργηθεί από τον ίδιο χωρίς καμιά επιχορήγηση από οποιοδήποτε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα. Το μουσείο βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της κεντρικής πλατείας του Κατακόλου, απέναντι από το σιδηροδρομικό σταθμό και λειτουργεί υπό την αιγίδα του Δήμου Πύργου. Εγκαινιάσθηκε στις 11 Μαρτίου 2011 από τον ομότιμο καθηγητή του Ε.Μ.Π και πρόεδρο της ΕΜΑΕΤ Θεοδόση Τάσιο.

Σκοπός του μουσείου είναι να αναδείξει αυτήν τη σχετικά άγνωστη πτυχή του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και να αποδείξει ότι η τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων λίγο πριν το τέλος του αρχαιοελληνικού κόσμου ήταν εξαιρετικά όμοια με τις απαρχές της σύγχρονης τεχνολογίας μας. Για παράδειγμα οι κοχλίες και τα περικόχλια, οι οδοντωτοί τροχοί και οι κανόνες, οι τροχαλίες και οι ιμάντες, οι αλυσοτροχοί και οι αλυσίδες, οι υδραυλικοί ελεγκτές και οι βαλβίδες, οι προγραμματιστές και οι αυτόματοι πλοηγοί (εξαρτήματα όλα της μηχανής ενός σύγχρονου αυτοκινήτου) είναι μερικά μόνο από τα εφευρήματα των αρχαίων Ελλήνων που αποτέλεσαν τους θεμέλιους λίθους της πολύπλοκης τεχνολογίας τους. Αυτά τα κληροδοτήματα, ίδια και αναντικατάστατα, εξακολουθούν και σήμερα να αποτελούν τα δομικά στοιχεία της σύγχρονης τεχνολογίας μας, η εξέλιξη της οποίας θα ήταν αμφίβολη χωρίς την ανέξοδη και απροβλημάτιστη υιοθέτησή τους. Απλά χρειάστηκε πάνω από μια χιλιετία ωρίμανσης για να επανακτήσει η ανθρωπότητα αυτήν την αξιοθαύμαστη λησμονημένη τεχνολογία. Η εξερεύνηση αυτής της εποχής που η τεχνολογία αιχμής δεν κατοχυρωνόταν αποδεικνύει περίτρανα πόσα περισσότερα (από όσα νομίζουμε) χρωστά ο σύγχρονος Δυτικός Τεχνολογικός Πολιτισμός στους Έλληνες.

Θαυμαστά Μουσεία της Ελληνικής Τεχνογνωσίας Διαχρονικά