Ο Οδυσσέας πάει στην Φλώρινα

 

Στη γη της αρχαίας Μακεδονίας ένας σπάνιος κρατήρας με σκηνές από την Οδύσσεια

Ο ανάγλυφος κρατήρας του 1ου π.Χ. αιώνα ανακαλύφθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών Φλώρινας - Μαζί του και ο κρατήρας του Επίκουρου με εικόνες διονυσιακής λατρείας

Στο μακρύ ταξίδι του νόστου ο Οδυσσέας συνάντησε τους Κύκλωπες, τους Λωτοφάγους, τον Αίολο, τις πλανεύτρες Σειρήνες, είδε λογής λογής μέρη άλλα μαγικά και άλλα επικίνδυνα, μέχρι να φτάσει στην Ιθάκη και να πέσει στην αγκαλιά της πιστής του Πηνελόπης.

Σκηνές από το ταξίδι αυτό, όπως περιγράφεται στην Οδύσσεια από τον Όμηρο περιλαμβάνει ένας σπάνιος κρατήρας που βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών, στα σπαράγματα της σπουδαίας ελληνιστικής πόλης που ανασκάφηκε στη Φλώρινα.

Ύψους 24 εκατοστών ο κρατήρας χρονολογείται στον 1ο π.Χ. αιώνα και είναι κατασκευασμένος από πηλό σε κάποιο τοπικό εργαστήριο της αρχαίας Φλώρινας.

«Στην αρχαία Μακεδονία τα έπη του Ομήρου και γενικά η λογοτεχνία είχαν μεγάλη διάδοση κι αυτό αποδεικνύεται από την αποτύπωση εικόνων πάνω στα αγγεία», λέει στη Voria η αρχαιολόγος Ελπινίκη Ναούμ, η οποία ανέσκαψε επί 13 χρόνια τον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών.

Ο ανάγλυφος κρατήρας, με σκηνές από την Οδύσσεια βρέθηκε σπασμένος σε 47 κομμάτια το 2011, στη διάρκεια των ανασκαφών στις Πέτρες Φλώρινας, στην περιοχή του νότιου πλατώματος και εντός μιας οικίας. Είχε κατασκευαστεί με μικτή τεχνική, που περιλάμβανε την χρήση μήτρας και τροχού. Η κατάσταση διατήρησής του ήταν καλή και σήμερα έχει ανασυντεθεί, αποκαλύπτοντας το σύνολο του ανάγλυφου διακόσμου, ενώ περιλαμβάνεται μεταξύ των εκθεμάτων στην περιοδική έκθεση που με τίτλο «Ιστορίες κάτω από τις Πέτρες», φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φλώρινας.

Τον 1ο π.Χ. αιώνα η αρχαία Μακεδονία είχε καταληφθεί από τους Ρωμαίους και ο αγγειοπλάστης του κρατήρα ήθελε να εμπνεύσει τους Έλληνες, θυμίζοντάς τους πως πρέπει να είναι σε διαρκή ετοιμότητα, ενώ παράλληλα επιθυμούσε να στείλει ένα έμμεσο σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο μήνυμα για τη γενναιότητα και την υπεροχή των Ελλήνων.

Εξίσου εντυπωσιακός είναι και ο ύψους μισού μέτρου, κρατήρας του Επίκουρου, που βρέθηκε επίσης στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών. Ο κρατήρας αυτός φέρει φυτική παράσταση με εικόνες της διονυσιακής λατρείας και ερωτιδείς δεξιά κι αριστερά. Παριστάνονται συνολικά 13 μορφές, από τις οποίες οι 4 δημιουργούν σύμπλεγμα ανά δύο. Κεντρική μορφή  είναι ο θεός Διόνυσος, ο οποίος πλαισιώνεται από Σάτυρους και μία Μαινάδα, οι περισσότεροι σε εκστατική κατάσταση μέθης.

Και οι δύο κρατήρες είναι ξεχωριστοί, όχι μόνο λόγω του μεγέθους τους, όσο λόγω της δυσκολίας κατασκευής τους, καθώς απαιτούσαν ιδιαίτερες ικανότητες τεχνικής και φιλοτέχνησης των θεμάτων. 

ΠΗΓΗ: VORIA

Το ταξίδι συνεχίζεται......

Ο Χορός των Μουσών

 

στον χορό των αποκαλύψεων ανακαλύψεων της  Νέας Εποχής

Μοναδικό άγαλμα με τις «Μούσες που χορεύουν» βρέθηκε στην πόλη των αιώνιων ερώτων και των μονομάχων – Είναι ηλικίας 2175 ετών

Ένα εκπληκτικής ομορφιάς άγαλμα που φέρεται να αναπαριστά τις «Μούσες που χορεύουν» ανακαλύφθηκε πρόσφατα στην Στρατονίκη ή Στρατονικεία. Είναι ηλικίας 2175 ετών και βρέθηκε στην πόλη των αιώνιων ερώτων και των μονομάχων.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, το άγαλμα που βρέθηκε στις ανασκαφές στην αρχαία πόλη είναι το μοναδικό αυθεντικό κομμάτι της ελληνιστικής περιόδου και αποδίδεται σε ένα έργο το οποίο με την σειρά του φημίζεται για τις αντιγραφές του, κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Η περιοχή που βρέθηκε το άγαλμα είναι το χωριό Εσκίχισαρ, της Περιφέρειας Yatagan της επαρχίας Mugla, στην Τουρκία. Είναι μία από τις πόλεις της περιοχής της Αρχαίας Καρίας. Με έκταση 7 χιλιομέτρων, είναι μία από τις μεγαλύτερες μαρμάρινες πόλεις στον κόσμο. Και είναι η μόνη πόλη-κράτος που είχε δύο μεγάλα ιερά αφιερωμένα στην Εκάτη και τον Δία.

Το άγαλμα που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από τη Στρατονικεία ξεχωρίζει ως το μοναδικό αυθεντικό έργο του Φιλίσκου από την ελληνιστική εποχή.

Σύμφωνα με τον Στράβωνα , η πόλη ιδρύθηκε από τον βασιλιά των Σελευκιδών Αντίοχο Α' Σώτερ (281–261 π.Χ.), ο οποίος την ονόμασε από τη σύζυγό του Στρατονίκη .  Ή τουλάχιστον αυτό είναι αυτό που έχει ειπωθεί γενικά. Μερικοί ιστορικοί αμφισβήτησαν αυτή την ημερομηνία ως πολύ νωρίς και πρότειναν να θεωρήσουν τον γιο του ιδρυτή της πόλης, Στρατονίκη, τον Αντίοχο Β' Θεό , ή, αργότερα, τον Αντίοχο Γ' τον Μέγα .

Αυτό που φαίνεται βέβαιο είναι ότι η πόλη ιδρύθηκε στη θέση μιας παλιάς Καρικής πόλης, της Ιδρίας, που ονομαζόταν αρχαία Χρυσαώρις,  που λέγεται ότι ήταν η πρώτη πόλη που ιδρύθηκε από τους Λύκιους . Αργότερα πέρασε στον έλεγχο της Αχαιμενιδικής Αυτοκρατορίας. 

 Ήταν η  έδρα του Χρυσαορικού συστήματος. Στη σημερινή περιοχή βρίσκεται το χωριό του Εσκιχισάρ της επαρχίας Μούγλων της Τουρκίας.

ΠΗΓΗ

Η Οδύσσεια μπροστά στα μάτια μας

 

με 13 στίχους της ξ  Ραψωδίας

Ένας «θησαυρός» αμύθητης αξίας: Η σπουδαιότερη αρχαιολογική ανακάλυψη της 10ετίας στην Ελλάδα

Η πιο παλιά εκδοχή της Οδύσσειας μπροστά στα μάτια μας

Παρά την συγκρατημένη και επιστημονικώς ορθή στάση των ερευνητών πάντως που θέλουν ακόμη περισσότερα στοιχεία μέχρι να δημοσιοποιήσουν επίσημα τα αποτελέσματα της εργασίας τους, το περιοδικό «Archaeology» έσπευσε να συμπεριλάβει την πλάκα με τους στίχους του Ομήρου στη λίστα με τα 10 πιο σημαντικά ευρήματα του 2018 παγκοσμίως, αξιολογώντας αντίστοιχα το σπάνιο αυτό εύρημα.

Αυτό φαίνεται πως συνέβη πριν 2 χρόνια, όταν οι αρχαιολόγοι αντίκρισαν μετά από μια επιφανειακή έρευνα στην περιοχή πέριξ του ιερού της αρχαίας Ολυμπίας, μια πήλινη πλάκα πάνω στην οποία χαραγμένοι ήταν στίχοι από την Οδύσσεια του Ομήρου.

Την διεύθυνση των ερευνών είχε αναλάβει η Ερωφίλη-Ίριδα Κόλλια, προϊσταμένης της ΕΦΑ Ηλείας, έχοντας «συμμάχους» της το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, αλλά και μια σειρά πανεπιστημίων της ίδιας χώρας που έχουν εκφράσει έμπρακτα το ενδιαφέρον τους, μέσω προγραμμάτων και ερευνητικών δράσεων στην περιοχή.

Η ομάδα προσέγγισε με μεγάλη προσοχή και χωρίς… τυμπανοκρουσίες το συγκεκριμένο εύρημα, καθώς πολλές φορές στο παρελθόν έχει τύχη να υπάρξουν και μεγάλες απογοητεύσεις μετά από πρόσκαιρους ενθουσιασμούς, οπότε οι αρχαιολόγοι δεν θέλησαν να μιλήσουν δημόσια για όσα βρήκαν στα κατάλοιπα της ρωμαϊκής εποχής που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης της πλάκας πάντως ήταν πλέον βέβαιο το περιεχόμενο της επιγραφής, το οποίο ουδείς μπορεί να το αμφισβητήσει. Στο πήλινο αντικείμενο ήταν χαραγμένοι στίχοι της Οδύσσειας και πιο συγκεκριμένα, ένα τμήμα της 14ης ραψωδίας, όπου κυριαρχεί η συνάντηση που πολύπαθου και πολυμήχανου Οδυσσέα με τον φίλο του Εύμαιο, και το απόσπασμα περιέχει τα λόγια του μυθικού βασιλιά της Ιθάκης.

Αυτό που ακολούθησε ήταν μια προσπάθεια χρονολόγησης της πλάκας, με τις επιστημονικές εκτιμήσεις να την τοποθετούν χρονικά στην ρωμαϊκή περίοδο και ειδικότερα περίπου τον 3ο αιώνα μετά Χριστόν. Πάντως η σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού ήταν πολύ προσεχτικά διατυπωμένη και έκανε λόγο για «εκτίμηση», αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Συγκεκριμένα, σε θέση παρακείμενη του ιερού της Ολυμπίας με κατάλοιπα της ρωμαϊκής εποχής βρέθηκε πήλινη πλάκα με εγχάρακτη επιγραφή. Μετά την πρόσφατη ολοκλήρωση της συντήρησής της, διαπιστώθηκε ότι διασώζει 13 στίχους από τη ραψωδία ξ της Οδύσσειας (ομιλία του Οδυσσέα στον Εύμαιο) και, σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση, μπορεί να χρονολογηθεί στη ρωμαϊκή εποχή και πιθανώς πριν από τον 3ο αι. μ.Χ.».

ΠΗΓΗ MEN HOUSE

Λευκοί ναοί

Λευκοί ναοί σε γαλάζιο πέτρας

Ο ναός στη Λευκόπετρα 

Ο ναός σύμφωνα με τα ευρήματα του Φ. Πέτσα είχε συνολικές διαστά-

σεις 14,70 μ. × 9,25 μ.

, ενώ μετά τις νεότερες έρευνες ο ναός έχει συνολικό

εσωτερικό μήκος 24 μ. (Εικ. 2). ο δυτικός τοίχος του ναού διαμορφώνεται

από την επιμελή λάξευση του μαλακού σχιστολιθικού βράχου, ενώ λάξευση

του βράχου έχει γίνει και στη βόρεια πλευρά του οπισθοδόμου, πριν την

ανοικοδόμηση του αντίστοιχου τοίχου. ςε αρκετά σημεία βρέθηκαν σπα-

ράγματα από τα κονιάματα, συνήθως κίτρινα και λευκά, που κάλυπταν

τους τοίχους αλλά και τον λαξευμένο βράχο στα δυτικά. Κατά την ανα-

σκαφή του χώρου εντοπίστηκε το στρώμα καταστροφής της στέγης και

κάτω από αυτό στρώμα καταστροφής από φωτιά σε όλη την έκταση του

χώρου. Μπροστά από τον δυτικό τοίχο βρέθηκαν μαρμάρινες τράπεζες

(Εικ. 3), ενώ ολόκληρος ο χώρος ήταν διάσπαρτος από μαρμάρινα σπαράγ-

ματα αρχιτεκτονικών μελών και γλυπτών καθώς και από αναθηματικές επι-

γραφές, οι περισσότερες σπασμένες. ςτο βόρειο τμήμα του χώρου βρέθηκε

μαρμάρινο τμήμα χεριού με τύμπανο, το οποίο προφανώς ανήκε σε λατρευ-

τικό άγαλμα της θεάς. ςτις 194 δημοσιευμένες επιγραφές προστίθενται

τώρα άλλες 48 ακέραιες και αποσπασματικά σωζόμενες. Αρκετά χάλκινα

νομίσματα βρέθηκαν διάσπαρτα στον χώρο αλλά με μεγαλύτερες συγκεν-

τρώσεις μπροστά και γύρω από την τράπεζα. Όσα από αυτά ταυτίζονται

–καθώς τα περισσότερα είναι καμένα- ανήκουν στην τελευταία περίοδο

ζωής του ιερού, τον 4ο αι. μ.Χ. ςτα υπόλοιπα ευρήματα περιλαμβάνονται

λίγα θραύσματα γυάλινων και πήλινων αγγείων και λίγα χάλκινα κοσμή-

ματα12

. 

Αναζητώντας ένα ομηρικό παλάτι

Ανάκτορον Οδυσσέως

Οι φωτογραφίες είναι από το υπό έκδοση βιβλίο του ομηρικού ζεύγους των αρχαιολόγων  με την έγκριση τους και την ευγενική τους  άδεια. Η πίκρα τους, η απογοήτευση τους,  η αγωνία τους είναι και δική μας.

 Σαν βγεις στο πηγαιμό για την Ιθάκη να εύχεσαι  να μη συναντήσεις πονηρούς πολιτικάντηδες μιας διεφθαρμένης εξουσίας και μανδαρίνους αργόσχολης τερατώδους γραφειοκρατίας.....

Η επιστολή της κας. Λίτσας Κοντορλή - Παπαδοπούλου

Ως διευθύντρια και υπεύθυνη της διενεργούμενης για 17 χρόνια (1994- 2011) υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων αρχαιολογικής ανασκαφής στην θέση Άγιος Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου Β. Ιθάκης, όπου έχει αποκαλυφθεί σε προϊστορική ακρόπολη το ανάκτορο του Οδυσσέα, απευθύνω έκκληση προς κάθε αρμόδιο παράγοντα, κρατικό και ιδιωτικό φορέα και προς κάθε πολίτη αυτής της χώρας για βοήθεια με οιονδήποτε τρόπο, ώστε να προστατευθούν από την εγκατάλειψη και την καταστροφή οι προαναφερθείσες σημαντικές για την Ιθάκη και γενικότερα για τη χώρα αρχαιότητες.

Για ενημέρωσή σας αναφέρω ότι:

1)       Λόγω της οικονομικής κρίσης και των περικοπών των κονδυλίων ανασκαφών του Παν/μίου Ιωαννίνων, το ανασκαφικό πρόγραμμα έχει διακοπεί από τον Μάιο του 2011.

2)       Για τις δυσκολίες συνέχισης χρηματοδότησης του ανασκαφικού προγράμματος Ιθάκης, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ενημέρωσε με σχετικό έγγραφό του(αριθ. Πρωτ. ΥΠΠΟΤ 2612/19.4.2012) την Γενική Γραμματέα κ. Λ.Μενδώνη, διαβεβαιώνοντας όμως ότι “το ενδιαφέρον του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων παραμένει αμείωτο για την πρόοδο των ανασκαφών στην Ιθάκη και κυρίως για την προστασία και ανάδειξη των σημαντικών αρχαιολογικών μνημείων στη Σχολή Ομήρου καθώς και για τη συντήρηση και προβολή των αρχαιολογικών ευρημάτων”. Επισημαίνει και υπενθυμίζει στο ίδιο έγγραφο ότι το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων επιχορήγησε για 17 ολόκληρα χρόνια την ανασκαφή, πλήρωσε μεγάλο μέρος της δαπάνης για την αναγκαστική απαλλοτρίωση του χώρου, έστειλε μέχρι τώρα προκειμένου να προχωρήσει η προγραμματική σύμβαση, δύο εγγυητικές επιστολές και αναλυτικό κοστολόγιο εργασιών, αλλά το θέμα παραμένει στάσιμο και άλυτο, παρακαλεί δε να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες από την ελληνική Πολιτεία, ώστε να επιλυθούν τα όποια προβλήματα ανακύπτουν για την προστασία και την ανάπλαση του χώρου του οδυσσειακού ανακτόρου.

3)      Η Προγραμματική Σύμβαση υπογεγραμμένη μεταξύ Περιφέρειας Ιόνιων νήσων-Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Υπουργείου Πολιτισμού για προστασία και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου και των μνημείων στην Σχολή Ομήρου με προβλεπόμενη επιχορήγηση από την Περιφέρεια 115.000 ευρώ, δεν υλοποιείται από το 2009 και παρακωλύεται η εκταμίευση των χρημάτων ,λόγω γραφειοκρατικών δυσκολιών και συνεχών αναβολών και τροποποιήσεών της..

4)      Δεν είναι κατανοητό με ποιά λογική και επιχειρηματολογία έχει εγκαταλειφθεί και καταστρέφεται ο «σημαντικός αυτός αρχαιολογικός χώρος, επειδή μερικοί, μεταξύ των οποίων και μη αρχαιολόγοι δεν συμφωνούν με την επίσημη, έγκριτη και στο πλαίσιο επιστημονικής ημερίδας διατυπωθείσα άποψη των πανεπιστημιακών αρχαιολόγων-ανασκαφέων και ειδικών μελετητών της μυκηναϊκής εποχής για την ταύτιση της σημερινής Ιθάκης με την Ομηρική και την ανακάλυψη του οδυσσειακού ανακτόρου στην Σχολή Ομήρου, -άποψη τεκμηριωμένη επιστημονικά και στην οποία εμμένουμε – που έχει γίνει αποδεκτή απο ειδικούς και διεθνώς αναγνωρισμένους επιστήμονες. Γιατί άραγε ,με την ίδια λογική , δεν θα έπρεπε να έχει εγκαταλειφθεί και η προστασία και ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων της Βεργίνας και του ανακτόρου του Νέστορος στην Πύλο, επειδή μερικοί επιστήμονες ακόμη διαφωνούν και αμφισβητούν την ταυτότητά τους και την άποψη των ανασκαφέων τους ; Όμως αυτό συμβαίνει στην Ιθάκη!

5)      Εν όψει της τουριστικής περιόδου, έχω αποστείλει έγγραφο στον κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κεφαλονιάς, με το οποίο τον παρακαλώ να απαγορεύσει την επίσκεψη και την ξενάγηση τουριστών στον αρχαιολογικό χώρο Σχολής Ομήρου, επειδή, όχι από δική μου υπαιτιότητα, καθυστερεί η υλοποίηση της προγραμματικής     σύμβασης, που προβλέπει προστασία και ανάδειξη των μνημείων και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος καταστροφής τους αλλά και ατυχημάτων, για τα οποία δεν θα έχω την ευθύνη.

6)      Τελειώνοντας, κάνω έκκληση για υποστήριξη και βοήθεια. Ο Όμηρος και ο Οδυσσέας ακόμη απορούν, αντικρίζοντας τα ωραία γλυπτά στο Βαθύ, γιατί άραγε έπρεπε να στηθούν τα αγάλματα , προκειμένου να αποδειχθεί το αυτονόητο για την ταυτότητα της Ομηρικής Ιθάκης και του οδυσσειακού ανακτόρου.

Καταλήγω με μια φράση από το προαναφερθέν έγγραφο του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων “Νομίζω είναι καιρός, να αφήσουμε πίσω, ότι αρνητικό εμποδίζει το έργο αυτό και να κοιτάξουμε μπροστά. Η πατρίδα μας περνάει μεγάλη κρίση και ο πολιτισμός και τα μνημεία μπορούν να δώσουν ώθηση για δημιουργία, αισιοδοξία και οικονομική ανάταξη. Ο πολυμήχανος βασιλιάς της Ιθάκης Οδυσσέας περιμένει το ενδιαφέρον μας για το όμορφο νησί του…”

Λίτσα Κοντορλή-Παπαδοπούλου, Αναπλ. Καθηγ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΕΣΟΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΕΤΕ 359/545271-60

Ο " Οδυσσέας"  ζητιάνος στο παλάτι του  για να το σώσει....