Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα βιβλία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα βιβλία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023

ΜΑΧΑΩΝ ιητήρ Θεόδωρος Τσοχαλής

 


Η Ιλιάδα ενός γιατρού – καταδρομέα

του Δημήτρη Καραϊσκου

“Ένας γιατρός «εξετάζει» Ιλιάδα και Οδύσσεια”.

Ο Θεόδωρος Τσοχαλής -ο «γιατρός που εξετάζει την Ιλιάδα», όπως τον είχε περιγράψει ο Βασίλης Βασιλικός σε ένα κείμενό του στα «Νέα», είκοσι τρία χρόνια πριν– είναι ένας αφανής στυλοβάτης του ελληνικού πολιτισμού. 

Μπορεί το αποτύπωμά του στη δημόσια ζωή να είναι ελαφρύ, το πολιτιστικό του έργο, όμως, είναι πολύτιμο και βαρύ. Στρατιωτικός ιατρός με μακρά θητεία στις Ειδικές Δυνάμεις, η περιπέτειά του στον εκδοτικό χώρο ξεκίνησε τριάντα ένα χρόνια πριν, όταν εξέδωσε μια μεγαλόσχημη, πολυτελή έκδοση της «Ιλιάδας» του Ομήρου. Τυπωμένη σε μέγεθος 34 επί 25 εκατοστά και φιλοτεχνημένη με παλιές γκραβούρες, δεν ήταν εντυπωσιακή μόνο στη μορφή της, αλλά και στο περιεχόμενό της, αφού έφερε μια νέα απόδοση του ομηρικού κειμένου με την υπογραφή του ιατρού-λόγιου. 

Η συνέχεια ήταν εντυπωσιακή: το 1999 ακολούθησε η «Οδύσσεια», επίσης σε δική του μετά- φράση και φιλοτεχνημένη με σπάνια χαρακτικά, ενώ το 2001 ήρθαν τα «Ανακρεόντεια» με γκραβούρες του Γάλλου ζωγράφου Ζιροντέ και το 2006 οι «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου, ένας εικονογραφημένος γίγας 900 σελίδων. Το 2014 εκδόθηκαν τα «Αργοναυτικά», το 2017, το «Ερως και Ψυχή» του Απουλήιου και, τέλος, τα τελευταία τέσσερα χρόνια τυπώθηκαν δύο μικρότερες σε μέγεθος εκδόσεις της «Οδύσσειας» και της «Ιλιάδας». Κρατώντας σήμερα στα χέρια μας μία από αυτές, τη δίτομη έκδοση της «Ιλιάδας» του 2021, ξεφυλλίζουμε ένα σύνολο 1.296 σελίδων όπου βρίσκουμε όχι μόνο το πρωτότυπο κείμενο σε έμμετρη, στίχο προς στίχο απόδοση στη νέα ελληνική, αλλά και μια κιβωτό εικόνων από σπάνιες εκδόσεις και γκραβούρες από τον 17ο έως και τον 20ό αιώνα. 

Μιλώντας με τον στρατιωτικό ιατρό μια εικοσαετία μετά την αποστράτευσή του, έχουμε μπροστά μας έναν ογδοντάρη που έχει ακόμη το ανήσυχο πνεύμα του τριαντάρη, όπως τότε που υπηρετώντας στους καταδρομείς είχε υπό μάλης την «Ιλιάδα» του Πάλλη, στην οποία όμως υπήρχε κάτι που δεν τον ικανοποιούσε. Του μπήκε λοιπόν η ιδέα να ξεκινήσει μια δική του μετάφραση.

 «Δειλά δειλά, άρχισα να μεταφέρω το αρχαίο κείμενο στα νεοελληνικά, προσπαθώντας να κρατήσω όσο περισσότερες ομηρικές λέξεις μπορούσα αυτούσιες, αφού έβλεπα πως ήταν οι ίδιες που χρησιμοποιούσαμε και σήμερα», θα μας πει, ενώ θα τονίσει έναν από τους κεντρικούς στόχους του εγχειρήματός του: «Ήθελα να δείξω η πως η γλώσσα μας, από τον Όμηρο μέχρι σήμερα, είναι συνεχής, διαχρονική και αδιαίρετη». 

Στο υπόγειο του Νασιώτη 

Εκείνη την εποχή –στα μέσα του ’70 διάβασε στον ημερήσιο Τύπο και ένα άρθρο που σχολίαζε διθυραμβικά κάποια εικονογραφημένη γαλλική έκδοση της «Ιλιάδας», κάτι που του θύμισε πως κάτι τέτοιο έλειπε από την ελληνική βιβλιογραφία. «Συνειδητοποίησα πως μισή χιλιετία μετά την εφεύρεση της τυπογραφίας, πέραν της πεντάτομης έκδοσης του Ρουσιάδη του 1816, δεν εἰχαμε κάποια άλλη παρόμοια ελληνική έκδοση. Γι’ αυτό άρχισα να ψάχνω εικονογραφημένες εκδόσεις του Ομήρου στα παλαιοβιβλιοπωλεία. Στο υπόγειο του Νασιώτη στο Μοναστηράκι έβρισκα έντυπους θησαυρούς και θέλησα, μέσω των εκδόσεών μου, αυτοί να γίνουν κτήμα των πολλών», θα μας εξηγήσει. Ένα γενναίο δείγμα εκείνων των ευρημάτων απολαμβάνουμε σήμερα στη δίτομη «Ιλιάδα» του.

«Γεννήθηκα στην καρδιά της Κατοχής μέσα στην ανέχεια, σε μια εποχή που πέραν του σχολικού αναγνωστικού του Γραμματόπουλου δεν είχαμε εικονογραφημένα βιβλία. Και τώρα, με αυτές μου τις εκδόσεις, με τις τόσες εικόνες, βγάζω τα απωθημένα μου!» συμπληρώνει χαμογελώντας. Ταυτόχρονα, όμως, κατανοεί και την επικουρική λειτουργία των εικόνων πάνω στο κείμενο: «Με τη βοήθειά τους, το κοινό αποκτά ένα δέλεαρ για να γυρίσει στην επόμενη σελίδα», θα μας τονίσει, φανερώνοντας πως θέλει να δώσει στο εκδοτικό του προϊόν και μια ποιότητα θεάματος. 

Ο εικονοκεντρικός χαρακτήρας της εν λόγω έκδοσης προδίδεται και από ένα ακόμη στοιχείο: οι περισσότερες από τις εικονογραφήσεις συνοδεύονται από στίxoυs από την αντίστοιχη σκηνή του κειμένου στο οποίο αναφέρονται, λειτουργώντας έτσι και ως αυτόνομες λεζάντες. «Αυτό έγινε με στόχο να δει το κοινό πόση αξία έχει αυτό το κείμενο», μας λέει ο Θεόδωρος Τσοχαλής, φανερώνοντας πόσο τον απασχολεί να κερδίσει το κοινό του με ελκυστικά ευρήματα και προσοχή στη λεπτομέρεια, κάτι που φαίνεται και από το ότι πολλές από τις αρχικά ασπρόμαυρες γκραβούρες παρουσιάζονται δεξιοτεχνικά επιχρωματισμένες και αποκτούν έτσι μια μοντέρνα ποιότητα, λες και είναι έργα των γραφικών τεχνών του 20ού αιώνα. Ούτως ή άλλως, ανάμεσα σε σπουδαίους ζωγράφους και χαράκτες από την Ευρώπη του 17ου, 18ου και 19ου αιώνα, που παρελαύνουν στις σελίδες (όπως ο Γερμανός Χάινριχ Γκέτε Τισμπάιν, ο Ιταλός Αντόνι Βιβιάνι ή ο Βρετανός Τζον Φλάξμαν), βρίσκονται και αυτοί οι δημιουργοί που, πράγματι, «πατούν» στον 20ό αιώνα και επηρεάζονται από τις μοντέρνες τάσεις του. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν ο Γερμανός ιμπρεσιονιστής Μαξ Σλέφογκτ (1868-1932) με τα αγριεμένα του κάρβουνα και ο Ισπανός εικονογράφος Εντουάρντο Μπενίτο (1891-1981) με τις κομψές, ψηλόλιγνες μορφές του, ζωγραφισμένες σε στυλ αρ ντεκό. 

Και άλλες εκπλήξεις 

Τα «δώρα» αυτής της δίτομης «Ιλιάδας», όμως, δεν σταματούν: πέραν των διαφόρων χαρτών που περιέχουν λεπτομερή καταγραφή ομηρικών τοπωνυμίων, στο τέλος των τόμων βρίσκει κανείς ένθετα δύο διπλωμένα «αφισάκια» μεγάλων διαστάσεων: στο ένα μπορεί να θαυμάσει ένα μοναδικό στο είδος του δαιδαλώδες γενεαλογικό δέντρο όλων των ομηρικών χαρακτήρων και στο άλλο την «ηφαιστότευκτη» ασπίδα του Αχιλλέα, εικονογραφημένη εντυπωσιακά από τον Φλωρεντινό χαράκτη Γκιουζέπε Κούζι στα μέσα του 19ου αιώνα.

 Ποια είναι άραγε η επόμενη έκδοση που ετοιμάζει σήμερα ο τόσο παραγωγικός Θεόδωρος Τσοχαλής, ο «γιατρός που εξετάζει τον Όμηρο»; Όταν τον ρωτάμε, απαντά σαν καταδρομέας: «Θα το κοινοποιήσω όταν ολοκληρωθεί. Στις Ειδικές Δυνάμεις, ξέρετε, πρώτα πετυχαίναμε τον στόχο, και μετά ανακοινώναμε την αποστολή», μας λέει, ενώ συμπληρώνει με ενθουσιασμό: «Μια φοβερή υγρά- καταδρομική αποστολή μπορείτε να απολαύσετε και στην Ιλιάδα, στη ραψωδία Κ!».


ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΡΑΦΕΑ

“Ελληνες έσμεν το γένος ως ή τε φωνή και η πάτριος παιδεία μαρτυρεί”

Πλήθων

“…έσσεται αθάνατος και αγήραος ήματα πάντα” είπε ο Κύπριος χρησμολόγος Εύκλους προφητεύοντας τη γέννηση του Ομήρου. Ο χρησμός εκπληρώνεται. Ο θείος ποιητής παραμένει αθάνατος. Η ποίησή του ενέπνευσε και εμπνέει τους θεράποντες των γραμμάτων και των τεχνών, και για τον σχολιασμό της αναλώθηκε περισσότερο μελάνι από όσον αίμα κελαινόν κραταιών κορυστών κοτυλήρυτον κελάρυσε στο Τρωικό πεδίο για τους φλογερούς οφθαλμούς της καλλίκομης καλλονής της Λακεδαίμονος.

Στα Ομηρικά κείμενα παρεμβάλλεται και περιγράφεται με τρόπο αριστοτεχνικό η αρχαία Ελληνική παράδοση. Οι πρόγονοί μας με τη γόνιμη φαντασία τους θεοποίησαν τις δυνάμεις της φύσεως. Ο καλλιρήμων ποιητής με άφθαστη παραστατικότητα εξανθρώπισε τους αθανάτους και τους κατέβασε στη γη απαθανάτισε τους ήρωες και τους εξύψωσε στον ουρανό. Σ’ αυτόν τον υπέροχο τόπο θνητοί και αθάνατοι έσμιξαν, χάρηκαν και υπέφεραν, μίσησαν και ερωτεύθηκαν. Για να κατανοήσει ο αναγνώστης τον κόσμο των θεών του Ομήρου θα πρέπει να τον κρίνει ως πνευματικό καλλιτεχνικό δημιούργημα αστείρευτης εμπνεύσεως. […]

Είναι άτοπο να αποπειραθούμε να σχολιάσουμε το έργο του Συναδέλφου. Ξεφυλιζοντας το Βιβλίο αισθανόμαστε ότι είναι έργο ζωής, στεκόμαστε με θαυμασμό και σεβασμό εμπρός στον Συνάδελφο Τσοχαλή και το έργο του. Σας παραθέτουμε απόσπασμα από άρθρο στα ΝΕΑ, του Βασίλη Βασιλικού με ημερομηνία 18.ΙΑΝ.2000 με τίτλο “Ένας γιατρός «εξετάζει» Ιλιάδα και Οδύσσεια”.

Τι σας κίνησε, κύριε Τσοχαλή, στην ωραία αυτή περιπέτεια της μετάφρασης;

Η πίστη μου στη διαχρονικότητα της ελληνικής γλώσσας. Από μικρό παιδί άκουγα τη μητέρα μου να χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «έθετε ήμαρ» (θα έρθει κάποτε η μέρα) ­ μητέρα που σημειωτέον ήταν αγρότισσα ­ ή εμείς, μικρά παιδιά στη Λάρισα, κοιτάζαμε τον Όλυμπο στοιχειωμένο από τους δώδεκα θεούς και λέγαμε «τάνυσε το τόξο», καθώς παίζαμε, χρησιμοποιώντας αθέλητα καθαρόαιμες ομηρικές λέξεις. Όσο για την Ιατρική, που αργότερα σπούδασα, εκεί σχεδόν όλη η ορολογία

της βρίσκεται αυτούσια στα ομηρικά έπη……….. (ολο το άρθρο εδώ)

Θ.Τ


Κυριακή 29 Οκτωβρίου 2023

Γιατί έχουν σημασία οι Έλληνες

 


– Γι’ αυτό έχουν σημασία οι Έλληνες 

Γιατί ήξεραν να πολεμούν όπως ο Αχιλλέας χωρίς να χάνουν την ανθρωπιά τους, ήξεραν να αισθάνονται και να δακρύζουν όπως οι σύντροφοι του Οδυσσέα χωρίς να χάνουν τη λογική τους, ήξεραν να γλεντούν και να μεθούν χωρίς να χάνουν το χιούμορ τους. Κυβερνήτες του εαυτούς τους, ήξεραν να κυβερνηθούν απ' τους ομοίους τους. Έμαθαν να βλέπουν τον κόσμο πέρα απ' αυτό που έβλεπαν τα μάτια τους και ν' απολαμβάνουν το αισθητό με τα έργα της τέχνης τους. Γι' αυτό έχουν σημασία οι Έλληνες, σήμερα περισσότερο από πότε. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Για να συνειδητοποιήσουμε ποια είναι η αξία των αρχαίων Ελλήνων στην εποχή μας θα πρέπει να εκτιμήσουμε την ανεξάντλητη ποικιλία των ανθρώπινων αντιδράσεων τους, τις αστραπιαίες μεταμορφώσεις τους, το πολυμήχανο σαν του Οδυσσέα Πνεύμα τους, την ακαμάτη δημιουργικότητα τους, στην οποία έβαλε τέλος η καταπίεση του  Βυζαντίου. Μετά από τόσους αιώνες διαρκούς αλλαγής και ανανέωσης οι αρχαίοι Έλληνες ανακατεύτηκαν σε όλα, δεν υπήρξε εμπειρία που να την αρνήθηκαν, δεν υπήρξε πρόβλημα που να μην προσπάθησαν να το λύσουν σε ένα κόσμο  που ήταν ακόμη καινούργιος, ξεκίνησαν με το πρώτο φως της αυγής και γύρισαν νωρίς από την αγορά με τα χέρια γεμάτα και τα αμάξια τους φορτωμένα με κάθε είδους προϊόντα που μπόρεσαν να βρουν.  Και ό,τι κι αν δούμε σήμερα, ό,τι ελπίζουμε να μάθουμε και  ό,τι επιθυμούμε περισσότερο να αποκτήσουμε διαπιστώνουμε πως το βρήκαν πρώτοι οι Έλληνες και τους βρίσκουμε και εκείνους μπροστά μας

Από πού ήρθαν

Η καταγωγή τους αποτελεί μυστήριο. Κατά αρχάς, το ερώτημα ποιοι ήταν οι Έλληνες και από πού ήρθαν καλύπτεται από την πυκνή ομίχλη που περιβάλλει την εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας για την  προιστορική Ευρώπη

Ο ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΗΡΩΣ

Πώς να μάχεσαι

Ο Αχιλλέας είναι ασφαλώς ο μεγαλύτερος ήρωας των Ελλήνων. Επειδή όμως στο μεγαλύτερο μέρος του έπους παραμένει εκτός δράσης καθισμένος στη σκηνή του δεν είναι και ο σπουδαιότερος.  Παρά την εντυπωσιακή του δύναμη ο Αχιλλέας δεν φαίνεται καθόλου δυσνόητος.  Ως χαρακτήρας είναι απλοϊκός και αληθοφανής όπως τόσοι και τόσοι ήρωες τους οποίους μας περιγράφει ο Όμηρος.  Η παλικάρια των ομηρικών ηρώων συγκινούσε το ελληνικό ακροατήριο. 

Ο ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΟΣ ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ

Πώς να αισθάνεσαι

Ο Οδυσσέας ο ήρωας της Οδύσσειας είναι εκείνος που επινοεί τον τρόπο με τον οποίον θα νικήσουν οι Έλληνες στον Τρωικό Πόλεμο.  Η Πηνελόπη Είναι και αυτή μία συναρπαστική ηρωίδα. Είναι συγκρατημένη διακριτική επιφυλακτική δύσπιστη συνετή άγρυπνη μυαλωμένη ατάραχη γνωστική διαθέτει φρόνηση είναι θερμή μεγαλόψυχη πανέξυπνη υπόδειγμα αφοσίωσης . Είναι το αντίστοιχο θηλυκό του συζύγου της, υπολογίστρια χωρίς να το δείχνει και τετραπέρατη, ξέρει να κρατάει τους φορτικούς μνηστήρες σε απόσταση επιστρατεύοντας διαρκώς νέα τεχνάσματα, αλλά  βγάζει τον Οδυσσέα από τα  ρούχα του στην τελευταία δοκιμασία που του επιφυλάσσει.  Τελικά η οργή του  (Αχιλλέα ) Οδυσσέα δεν μπορεί να καταλαγιάσει παρά μόνο στο κρεβάτι της Πηνελόπης .

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΑΟΙΔΟΣ

Πώς να γλεντάς

Η Ελλάδα υπήρξε πράγματι, σε όλες τις εποχές, μια χώρα στενά συνδεδεμένη με τη μουσική και τον χορό. «Η ζωή μου δεν αξίζει τίποτε χωρίς τη μουσική», τραγουδάει ο Χορός στον Ηρακλή του Ευριπίδη. Το να ζεις χωρίς μουσική για τους αρχαίους Έλληνες ισοδυναμούσε με το να είσαι ήδη νεκρός, όπως περιγράφει ο Σοφοκλής στον Οιδίποδα επί Κολωνώ, κάνοντας μια στοχαστική αναφορά στον θάνατο: «χωρίς γαμήλιο τραγούδι, χωρίς κιθάρα και χορούς, ο θάνατος το τέλος μας θα φέρει».

Αν και υπήρχαν,  επαγγελματίες ερμηνευτές, έχουμε στοιχεία που δείχνουν ότι κάθε Έλληνας, είτε ήταν βασιλιάς είτε δούλος, περίμενε πώς και πώς να του δοθεί μια ευκαιρία για να χορέψει και να τραγουδήσει -και ευκαιρίες υπήρχαν πολλές.

Ακόμη και οι πενιχρές και αποσπασματικές πηγές μας περιέχουν τουλάχιστον διακόσιους όρους για διάφορα είδη χορού. Ακόμη και ο πιο σκληροτράχηλος πολεμιστής έπρεπε να πιάσει την κιθάρα για να ανακτήσει την ηρεμία του, όπως κάνει ο ομηρικός Αχιλλέας στη σκηνή του, στο I της Ιλιάδας. Γυναίκες υψηλής κοινωνικής θέσης, όπως η Πηνελόπη, διοργάνωναν μουσικές βραδιές στα ιδιαίτερα διαμερίσματά τους. Οι βοσκοί έπαιζαν αυλό βόσκοντας τα κοπάδια τους, οι ναύτες τραγουδούσαν την ώρα της δουλειάς και κρατούσαν τον ρυθμό με τα κουπιά τους, οι δάσκαλοι δίδασκαν, υποχρεωτικά, μουσική στους μαθητές τους.

Αν και την ψυχαγωγία των πλουσίων στα συμπόσια την αναλάμβαναν επαγγελματίες, κάθε συμποσιαστής υποτίθεται, ότι έπρεπε να συμβάλει με τον δικό του τρόπο στην εορταστική ατμόσφαιρα της βραδιάς – και, συνήθως, οι συμποσιαστές δεν ήθελαν και πολύ για να σηκωθούν από τα ανάκλιντρά τους και να χορεύουν όλη τη νύχτα πιασμένοι από τους ώμους και χτυπώντας τα πόδια τους στο πάτωμα, ακριβώς όπως ο Ζορμπάς του Καζαντζάκη, ο οποίος χόρευε με «την ψυχή να μάχεται να συνεπάρει τη σάρκα και να χυθεί μαζί της, αστροβολίδα, μέσα στο σκοτάδι».

Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

Πώς να κυβερνάς

Από τον, Σόλωνα στον Περικλή

Ο Σόλων ήταν ένα είδος Αθηναίου Φραγκλίνου Ντ. Ρούσβελτ ... Ήταν ένας αριστοκρατικός μεταρρυθμιστής που κατάλαβε ενστικτωδώς ότι το μονοπώλιο της αριστοκρατίας στην εξουσία έπρεπε να χαλαρώσει και να δοθεί κάποια εξουσία στα κατώτερα τάγματα για να στηριχθεί η κοινωνική ειρήνη.

Η αθηναϊκή δημοκρατία ήταν διαφορετική από την πολύ μεταγενέστερη αμερικανική μορφή, όχι μόνο επειδή ήταν η έκφραση μιας ενιαίας πόλης-κράτους, αλλά επειδή ήταν μια άμεση [δημοκρατία] και όχι μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία . Για εμάς, κοιτάζοντας προς τα πίσω, μπορεί να φαίνεται ασύνετο να προσκαλούμε όλους τους πολίτες να ψηφίσουν για όλες τις μεγάλες πρωτοβουλίες, αλλά ο Σόλων είχε δίκιο που εκτίμησε ότι κανένας Αθηναίος ελεύθερος δεν μπορούσε να επιτρέψει στον εαυτό του να μείνει έξω από οτιδήποτε .

Παρότι είναι τυπική εξέλιξη του αστικού πολιτισμού σε όλα τα μέρη της γης οι Έλληνες με το γνωστό πνεύμα καινοτομίας και ανεξάρτητης σκέψης που ανέκαθεν τους διέκρινε ήταν σε θέση να στρέψουν την αστικοποίηση σε νέες κατευθύνσεις αδιανόητες ως τότε  Η Αθήνα η πρώτη πόλη παγκοσμίως που αποπειράθηκε να εφαρμόσει τη δημοκρατία παραμένει ορόσημο ως η πλέον συμμετοχή περίπτωση διακυβέρνησης στην ιστορία .

Η λέξη που χρησιμοποιούσαν οι Αθηναίοι για τη Συνέλευσή τους ήταν Εκκλησιά , η ίδια λέξη που χρησιμοποιείται στην Καινή Διαθήκη για την Εκκλησία (και είναι η μεγαλύτερη φιλολογική ειρωνεία σε όλη τη δυτική ιστορία ότι αυτή η λέξη, που υποδήλωνε την ίση συμμετοχή σε όλες τις συζητήσεις όλων των μελών, ήρθε να ορίσει ένα είδος αυτοδιαιωνιζόμενης, αυτοπροστατευόμενης σπαρτιατικής γερουσίας —η οποία θα φαινόταν ολοφάνερη ανοησία στους ελληνόφωνους χριστιανούς της Καινής Διαθήκης, που πίστευαν ότι ήταν ισότιμα ​​μέλη της Συνέλευσής τους .)

.οι στροφές της τραγωδίας που διαχειριζόταν ο Σοφοκλής σε όλο το έργο [ Οιδίποδας Τύραννος ] πρέπει να έγιναν δεκτές με οξύ πόνο... γιατί αυτοί οι αλαζονικοί, πριγκιπικοί, Οιδιπόδειοι Έλληνες είχαν δημιουργηθεί να αισθάνονται έντονα τους περιορισμούς της ανθρώπινης κοινωνίας — στους οποίους κανένας πολιτικός ηγέτης, όσο προικισμένος ή θαρραλέος κι αν είναι, δεν μπορεί να παραμείνει σωτήρας για πάντα , όπου κάθε άνθρωπος πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι ήρωας αλλά ουσιαστικά μια ατελής και άτυχη φιγούρα και ότι «οι πόνοι που προκαλούμε στους εαυτούς μας πληγώνουν περισσότερο από όλα. ."

Αν μπορούσαμε να σώσουμε μια λέξη από τον ελληνικό πολιτισμό, αυτή θα έπρεπε να είναι αρετή , αριστεία. Οι αριστοκράτες έδωσαν στους εαυτούς τους το όνομά τους, οι αριστοί (οι καλύτεροι). Είναι ανοιχτό το ερώτημα αν κάποιος θεωρούσε τον εαυτό του μέλος των κακών (του χειρότερου, του πονηρού, των χαζών σκατά). μολονότι αυτό το ξεσκαρτάρισμα εμφανίζεται παντού στη σωζόμενη λογοτεχνία. ...αυτή η ντροπή —ο παραλυτικός φόβος να καταγραφούν ανάμεσα στους κακούς — είναι η κρυμμένη μηχανή που έτρεχε την ελληνική ζωή.

Τα λόγια του Περικλή απηχούν και σε άλλες κρίσιμες ομιλίες της μεταγενέστερης δυτικής ιστορίας ... Ο Λίνκολν στο Γκέτισμπουργκ... Η... επανειλημμένη υπόσχεση του Τσόρτσιλ στον βρετανικό λαό... για «αίμα, κόπο, δάκρυα και ιδρώτα». Και δεν είναι περίεργο, γιατί και οι δύο ρήτορες γνώριζαν τον Θουκυδίδη τους και γνώριζαν αυτή την ομιλία [Επιτάφειος λόγος για τους Αθηναίους νεκρούς τον πρώτο χρόνο του Πελοποννησιακού Πολέμου ]. ...το πιο προφανές μεταγενέστερο παράλληλο είναι η προεδρική ομιλία του John F. Kennedy το 1961 . ......Σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει ομολογία αθεΐας, απλώς μια υπονοούμενη παραδοχή ότι ένας πολιτικός δεν είναι χρησμός και δεν έχει καμία δουλειά να μιλά για λογαριασμό του ουρανού.

Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗΣ

Πώς να σκέφτεσαι

Κάθε μεγάλο φιλοσοφικό έργο αποτελεί προσωπική εξομολόγηση του δημιουργού του και ένα είδος ακούσιας και ασυνείδητης αυτοβιογραφίας δηλώνει ο Νίτσε  στο Πέρα από το καλό και το κακό.

 Θαλής Ηράκλειτος Παρμενίδης Ξενοφάνης Αναξαγόρας Λεύκιππος Πλάτων Αριστοτέλης Σωκράτης Θουκυδίδης......τόλμησαν να σκεφτούν

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ  ΜΟΡΦΟΠΟΙΟΣ

Πώς να βλέπεις

Με τα μάτια του Πραξιτέλη

ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΑΝ

Η ρωμαϊκή κατοχή
Ο Απόλλων η αγνή μορφή που λειτουργούσε ως το ιδανικό πρότυπο για όλα τα ανυπέρβλητα αγάλματα θεών και ανθρώπων χάθηκε  όπως και οι ίδιοι οι Έλληνες δεν εμφανίζεται στις μέρες μας συχνά και κυκλοφορούν φήμες ότι έχει πεθάνει    όπως και ο Οδυσσέας.
Οι φιλόσοφοι δεν φιλοδοξούσαν πλέον τις βαθιές πνευματικές ενοράσεις και το ευρύ ηθικό όραμα του Σωκράτη , του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη . Χωρίστηκαν σε αντικρουόμενα σχολεία και περιπλανήθηκαν στον ελληνορωμαϊκό κόσμο ως μόνιμοι μετανάστες, επιλέγοντας όσο μπορούσαν δουλειές του φροντιστηρίου. ... το αποτέλεσμα ήταν ένα ευτελές πνευματικό κλίμα, κατακερματισμένο και αγνωστικιστικό.

Το ελληνορωμαϊκό στοιχείο συναντάει το ιουδαιοχριστιανικό

Από τους πολλούς ανθρώπους της γης, οι Ρωμαίοι μπορεί να είχαν την πιο βαρετή θρησκεία από όλες. ...βασικά η θρησκεία του επιχειρηματία των συμβατικών υποχρεώσεων.

Σε τι πίστευαν τέλος πάντων αυτοί οι Έλληνες, θεωρούσαν πραγματικούς τους θεούς τους ή μήπως τους έβλεπαν σκέτες μεταφορές Το σίγουρο είναι πως δεν είχαν ούτε ομολογίες πίστεως, ούτε δόγματα όπως θα περιμέναμε από μία σύγχρονη θρησκεία και είναι επίσης βέβαιο ότι υπήρχε ένα μεγάλο φάσμα ερμηνειών , όπως πρέπει να υπάρχει πάντοτε σε θρησκευτικά θέματα που το πέρασμα τάξεων και κοινωνικών χαρακτηριστικών  το κέντρο βάρους μετατοπίζεται από καιρού  εις  καιρό.

Σκέψου πόσο επηρέασε ο χριστιανισμός τα πρότυπα μας για το ιδανικό ανθρώπινο σώμα, από τα πανέμορφα σώματα των αθλητών φτάσανε στα  αποστεωμένο σώματα των Αγίων που βλέπεις στις εικόνες . Ο Ιωάννης ο βαπτιστής εμφανίζεται σχεδόν πάντα γυμνός αλλά τα χέρια και τα πόδια του είναι σαν σπιρτόξυλα, δείχνουν βασανισμένα λες και είναι άρρωστος Κι όμως αυτό το σώμα αποτελεί κατά κάποιο τρόπο πρότυπο είναι το ιδανικό χριστιανικό σώμα.
Ακόμη και τα ειδικά στοιχεία του χριστιανικού μοναχισμού —σιωπή, διαλογισμός, ψαλμωδία, διακριτικά κοστούμια, χάντρες, θυμίαμα, γονατιστοί, υψωμένα χέρια στην προσευχή— πολύ πιθανόν να πηγαίνουν πίσω στους Πυθαγόρειους και πέρα ​​από αυτούς στις επιρροές τους , στους Ινδούς Βουδιστές και τους προκατόχους τους.

Οι [ελληνικοί] μύθοι... προσπαθούσαν —σε βαθύτερο επίπεδο— να νιώσουν το άυλο και να πουν το ανείπωτο

Για τους Έλληνες...

Ο Thomas Quinn Cahill (29 Μαρτίου 1940 – 18 Οκτωβρίου 2022) Αμερικανός λόγιος και συγγραφέας. Περισσότερο γνωστός για τη σειρά The Hinges of History , μια πιθανή επτάτομη σειρά στην οποία ο συγγραφέας αφηγείται διαμορφωτικές στιγμές του δυτικού πολιτισμού.


 Ό,τι βιώνουμε στην εποχή μας, ό,τι ελπίζουμε να μάθουμε, ό,τι επιθυμούμε περισσότερο, ό,τι βάλαμε να βρούμε, βλέπουμε ότι οι Έλληνες ήταν εκεί πριν από εμάς και τους συναντάμε στο δρόμο της επιστροφής.



Πέμπτη 24 Αυγούστου 2023

Μήτις Μίτωσης μιας Νέας Βιολογίας



Σαν νέος Ήφαιστος,  ο Νεκτάριος Ι. Κορεξενίδης

 αφού  κατάγεται  από τον δήμο Φαιστού, το πρόσωπο που υφαίνει τις ιστόνες (βασικές πρωτεΐνες οποίες βρίσκονται στους πυρήνες των κυττάρων) στο νουκλεόσωμα (βασική μονάδα συσκευασίας του DNA) κτυπά το κεφάλι μας,  να γεννήσουμε την Σοφία Αθηνά με το πρωτοποριακό του βιβλίο

  "πρωτεϊνική " βάση για μία νέα βιολογία.

Ελληνοκεντρικό, χωρίς όμως να γίνεται στείρα προγονολατρικό και χωρίς αντίνοες θεολογίες και λόγο θεολογικό. Καθαρή σκέψη φιλοσοφική δομή, λογική επιστημονική νους διαυγής.

Έχει μία πολύπλευρη μάτια και συνδέει γενικότερες κοσμικές μυθολογίες στο κοσμικό γίγνεσθαι.

Και το κυριότερο είναι μοντέρνο, λαμβάνει υπόψη τις νεότερες επιστημονικές εξελίξεις ανακαλύψεις. Περιέχει σημαντικές πληροφορίες και τροφή για σκέψη.

Μια  πρωτότυπη έρευνα και μελέτη σημαντική, σε κριτική δίκαια και αντικειμενική. Έργο ζωής!

Μπορείτε να περιγράψετε εν συντομία τι είναι το «Μέλεσιν (Μήτις - Μίτωση) – Soul Won and Lost: Artificial Intelligence as a Biophilosophical Project» και τι σας ενέπνευσε να το γράψετε;

Το project Μέλεσιν, ένα πρωτότυπο χαρακτηρισμένο Bιοφιλοσοφικό έργο, ένα αποτέλεσμα μιας αμοιβαίας σχέσης φυσικών & θετικών επιστημών και τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος επίτευξης είναι η προβολή μη αναγνωρισμένων σήμερα επιστημονικών επιτευγμάτων, τα οποία <<κρύβονται>> μέσα σε κωδικοποιημένες και μή αρχαίες γραφές, εικαστικές τέχνες…. Κυρίως γνώρισμα είναι μια ομαδοποίηση δεδομένων ώστε να είναι διαχειρίσιμα ως ομάδα ένα σύνολο στοιχείων εφοδιασμένο με μία πράξη, η οποία συνδυάζει δύο στοιχεία του συνόλου για να σχηματίσουν ένα τρίτο στοιχείο που ανήκει επίσης στο σύνολο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα για να γίνει πιο ευκολονόητο για τον αναγνώστη, αλλά και για να σημειωθεί το τι σημαίνει Μήτις – Μίτωση, όπου και είναι το κυρίως θέμα το οποίο γίνεται σημείο αναφοράς στο πρώτο σύγγραμμα γνωριμία. Θα αναφέρουμε την παράσταση με την γέννηση της Αθηνάς!. Η οποία στην ουσία είναι η κυτταρική μίτωση, η οποία αποκαλύπτει το σημαινόμενο, δηλαδή το ανθρώπινο κύτταρο όπου στον πυρήνα υπάρχουν 46 χρωμοσώματα, εν μέσω της ετυμολογίας Μήτις – Μίτωση, σε συνδυασμό με δυο από από τα κυρίως σύμβολα της Αθηνάς, όπου το ένα παρουσιάζεται εν μέσω επιστήμης χημείας, με το παλλάδιο, όπου στον πυρήνα του υπάρχουν 46 πρωτόνια, και εν μέσω της ελαίας όπου στο κύτταρο της έχει επίσης 46 χρωμοσώματα, Και τα δυο αυτά χαρακτηριστικά στοιχεία είναι μοναδικά στον πλανήτη!. Ως απάντηση αυτής της προσέγγισης, είναι το τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τις ανθρωπόμορφες μορφές των θεών, της Μήτις ως κυτταρική μίτωση, της Αθηνάς ως πρωτόπλασμα, και εν συνεχεία του Ζεύς/Δία όπου είναι η ζεύξη και διαίρεση του κυτταρικού πυρήνα….

Τι με ενέπνευσε να γράψω αυτό το έργο!. Θα έλεγα, ο έχων από παιδί το <<μικρόβιο>> της επισταμένης έρευνας, το οποίο φαίνεται να βρίσκεται ως δεδομένο μέσα στο DNΑ, όμως αυτό δεν θα ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Λίγο καιρό πριν το ¨εύρηκα¨ διόλου τυχαία απέκτησα το προσωνύμιο Μητινόεις. Λίγο αργότερα, συγκεκριμένα, πάνω στην προσπάθεια επίλυση στον γρίφο του χρησμού ο οποίος αναφέρει ότι ο θεός ο οποίος προοριζόταν να γεννήσει η γυναίκα του Δία, η Μήτις, θα του έπαιρνε την βασιλεία, και έτσι κατάπιε και γέννησε την Αθηνά. Σε αυτό το σημείο ήρθε το ¨εύρηκα¨ Μήτις = Μίτωση. Αυτή η πληροφορία λοιπόν, σε συνδυασμό με όλες τις αναφορές οποίες περιλαμβάνονται στην βιογραφική συμμετρία, φέρουν δεδομένο για εμένα, ότι το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον!. Το αξιοσημείωτο με την βιογραφική συμμετρία, η επαφή ανάμεσα στον συγγραφέα και το έργο το οποίο παρουσιάζει, η οποία, σε κάθε νέο σύγγραμμα θα προστίθεται κάτι καινούριο.

Το έργο σας συνδυάζει ποικίλους κλάδους, από αρχαίες γραφές έως εικαστικές τέχνες και ακόμη και βραχογραφίες. Πώς καταφέρατε να ενσωματώσετε ένα τόσο ευρύ φάσμα πεδίων και ποιες προκλήσεις αντιμετωπίσατε;

Η αλήθεια είναι ότι οι προκλήσεις ήταν και είναι πρωτόγνωρες και εν μέρει με μεγάλο βαθμό δυσκολίας. Μεθοδική και συστηματική έρευνα σε όλες τις εμπλεκόμενες βιβλιογραφίες, η οποία ξεκινούσε σε καθημερινή βάση από το ξημέρωμα και έκλεινε τα μεσάνυχτα. Με επιμονή και υπομονή, δίχως προσωπική ζωή και σε βάθος χρόνου, η ανταπόδοση αυτής της <<προσφοράς>>, έφερε αυτό μοναδικό για τα δεδομένα της σκέψης αποτέλεσμα, και αυτό είναι που μας δίνει την δύναμη να συνεχίσουμε…. Αξίζει να σημειωθεί η πρόκληση σε μια απλοποιημένη μορφή κώδικα βιοπληροφορικής μορφολογίας Core-X™ (TN), όπου ο κάθε αναγνώστης θα είναι σε θέση να αντλεί βιοπληροφορίες, και όχι μόνο!, μέσα από διαφορετικά συστήματα γραφών,απο βραχογραφίες, σε εικαστικές τέχνες και αρκετά ακόμα <παράδοξα>> σημεία, τα οποία μέχρι σήμερα δεν υπήρχε η νοητική δυνατότητα για να τα αποκρυπτογραφησουν.

Μπορείτε να εξηγήσετε τη σημασία του «Θεμελιώδη Κανόνα στη Φύση, την Επιστήμη, την Τέχνη 64.000 π.Χ.» και τη συνάφειά του στο έργο σας;

Βάση ανάγκης αλλά και λογικής, ο θεμελιώδης κανόνας της φύσης, είναι η επιβίωση και διαιώνιση της ζωής, όπου και την εκφράζει η βιολογία με την επιστήμη της γενετικής μηχανικής.... Στο σπήλαιο La pasiega στην Ισπανία, με χρονολόγηση ουρανίου-θορίου του 2018 αποκάλυψε ένα σκαλοειδές σύμβολο (σε σχήμα σκάλας) παλαιότερο από 64.000 χρόνια. Αυτή η σκάλα όπου ο κώδικας τεχνητής νοημοσύνης μεταφράζει ως σκάλα αντιγραφής γενετικού υλικού, σε συνδυασμό με αρκετά ακόμα σύμβολα, συνυπάρχουν και διαιωνίζονται από την παλαιολιθική εποχή ως την αρχαία εποχή. Ως σύμβολο, η σκάλα η οποία φανερώνεται στην φύση, στην επιστήμη και την τέχνη είναι ένας θεμέλιος λίθος, ένας θεμελιώδεις κανόνας επιβίωσης της φύσης, καθώς ορίζει την χειραγώγηση του γονιδιώματος ενός οργανισμού. Το σύμβολο της σκάλας εμφανίζεται σε συνεχής ροή μέσα στον χρόνο, σε διαφορετικού τύπου γενετικής μηχανικής, τόσο σε εικαστικές αναπαραστάσεις, όσο και σε κείμενα μυθολογίας και θεογονίας απο όλους τους τότε ανεπτυγμένους πολιτισμούς της γης. Η συνάφεια του έργου, ποικιλόμορφη. Κύριο λόγο έχει η αποκωδικοποίηση της βιοπληροφορίας, επίσης όμως, σε παράλληλο χρόνο προβάλλονται αρκετές ακόμα επιστήμες, μέσα από μια μεθοδική και συστηματική έρευνα.

Έχετε αναφέρει ότι το βιβλίο σας περιλαμβάνει πραγματικά γεγονότα. Θα μπορούσατε να μοιραστείτε μερικά παραδείγματα και πώς αυτά τα γεγονότα επηρέασαν την άποψή σας για την τεχνητή νοημοσύνη;

Όλο το project Μέλεσιν κατά κανόνα περιλαμβάνει πραγματικά γεγονότα. Η πίστη αντιγραφή των γεγονότων οποία παρουσιάζεται σε εικόνα και σε γραπτή μορφή, συμβαδίζει απόλυτα με τις έγκυρες σήμερα βιβλιογραφίες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, είναι η μοριακή βιολογία, η χημεία..., όπου ριβοσώματα, ιοί, βακτήρια και χημικά στοιχεία… τα οποία εν μέρη έχουν δοθεί και θα δοθούν στα μέσα μαζικής επικοινωνίας, έτσι ώστε ο αναγνώστης να έχει την δυνατότητα ταυτοποίησης της πληροφορίας, έτσι ώστε να κρίνει αν αξίζει κάποιος να αγοράσει το βιβλίο. Επίσης όλοι οι τύποι κυτταρικών διαιρέσεων, αναλύονται και αυτοί με μαθηματική ακρίβεια, τόσο που δεν αφήνει για κανένα περιθώριο λάθους ή παραλληλισμό ιδεών. Η επιρροή ήταν τόσο, ώστε να δώσει το ερέθισμα για την δημιουργία της τεχνητής νοημοσύνης!. Πέρα από τα ορατά σημεία, τόσο στις εικόνες όσο και στα κείμενα, σημαντικό ρόλο είχαν οι ανά των κόσμο διαφοροποιημένες προσεγγίσεις σε τύπους κυτταρικών διαιρέσεων. Με τα αντίστοιχα αρχέτυπα σύμβολα τα οποία συνόδευαν τους τύπους, αλλά και με νέες συνθέσεις από σύμβολα, τραβηγμένα επί των πλείστων από την παρατήρηση μέσα από το >>τρίτο μάτι>> το μικροσκόπιο!. Σε όλες τι παραπάνω αναφορές, αλλά και σε όλο το περιεχόμενο, η τεχνητή νοημοσύνη έχει κυριαρχεί, καθώς οι βιοπληροφορίες μεταφέρονται εν μέσω ενός τύπου αρχαίας κατασκευής τεχνητής νοημοσύνης, προερχόμενος από μια διεθνή διεπιστημονική κοινοπραξία.

Η έννοια της ψυχής σε σχέση με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο και φιλοσοφικό ζήτημα. Πώς το προσεγγίσατε αυτό και ποια συμπεράσματα, αν υπάρχουν, έχετε βγάλει;

Πράγματι η έννοια της ψυχής απασχολεί την ανθρώπινη φύση όπως γνωρίζουμε χιλιετίες τώρα. Με τον κώδικα τεχνητής νοημοσύνης Core-X™(TN) η ζωή/ψυχή βρέθηκε σε μια άλλη διάσταση. Η τεχνητή νοημοσύνη είχε την εξής σκέψη! Να <<μεταφράσει>> την φύση σε ψυχή και αντίστροφα.. Η ζωή είναι το χαρακτηριστικό που διακρίνει τα φυσικά σώματα που διαθέτουν βιολογικές διεργασίες, όπως την κυτταρική επικοινωνία!! από αυτά που δεν έχουν, είτε επειδή οι λειτουργίες αυτές έχουν σταματήσει, είτε επειδή δεν τις είχαν ποτέ και θεωρούνται άψυχα. Η ψυχή λοιπόν είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη και εξέλιξη της έμβιας ζωής, η οποία στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο από τον κύκλο ζωής του κυττάρου!. Πιο συγκεκριμένα, και πάντα κατά κανόνα για τους τότε μύστες οι οποίοι δημιουργούσαν όλες αυτές τις κωδικοποιημένες πληροφορίες, είχαν δεδομένο ως ψυχή την Bιο-φιλοσοφική έκφραση. Με τον κώδικα τεχνητής νοημοσύνης Core-X™(TN), μέσα από τα δεκάδες παραδείγματα τα οποία είναι σε θέση να μελετήσει κάποιος, μέσα από τα συγγράμματα Μέλεσιν, γίνεται πλέον νοητό ότι χρησιμοποιούσαν και τότε τεχνητή νοημοσύνη!. Είναι πραγματικά μοναδικό και αξιοσημείωτο το πως οι τότε εξελιγμένοι ανά τον κόσμο πολιτισμοί μέσα απο διαφορετικές γραφές και εικαστικές παραστάσεις κατώρθωσαν και μετέφεραν τις ίδιες πληροφορίες.

Πώς συμβάλλει η δουλειά σας στον τομέα της Ιατρικής και Βιοϊατρικής Τεχνολογίας; Τι επιπτώσεις έχει για την υγειονομική περίθαλψη;

Ρητορικό το ερώτημα!. Μην ξεχνάμε ότι είναι δεδομένο ότι παρουσιάζονται πραγματικά γεγονότα. Αρκετές ανακαλύψεις, τις οποίες έχουν απονέμει βραβεία νόμπελ για αυτές, υπάρχουν χιλιάδες χρόνια πριν. Υπάρχουν ακόμα ανακαλύψεις οποίες έγιναν μόλις πριν μερικά χρόνια, και οι οποίες φυσικά αναφέρονται μέσα στο σύγγραμμα, και οι οποίες θα μπορούσε να είχαν γίνει αντιληπτές, εφόσον ο ερευνητής επιστήμονας είχε γνώσει του κώδικας τεχνητής νοημοσύνης Core-X™(TN).

Οι πληροφορίες οποίες μπορεί να αποκομίσει κάποιος μέσα από τις αρχαίες γραφές τις εικαστικές παραστάσεις…. τόσο στον τομέα της ιατρικής και βιοϊατρικής τεχνολογίας, αλλά και λοιπόν επιστημών. Θεωρείτε βέβαιο ότι κρύβουν αρκετές ακόμα πληροφορίες οι οποίες θα συμβάλουν να πάνε ένα βήμα παραπέρα τους τομείς της ιατρικής και βιολογίας... και επόμενο είναι να συμβάλει για μια καλύτερη τεχνολογική ανάπτυξη πάνω στην θεραπεία, μια ποιο φυσική πιθανών ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ως προς την αντιμετώπιση ανίατων και μη ασθενειών. Να σημειώσω <<κεντρίζοντας>> και κλείνοντας αυτό το ερώτημα, ότι μέσα στο project Μέλεσιν υπάρχουν αρκετές αναφορές σε συγκεκριμένες πρωτεΐνες και γονίδια!.

Στο βιβλίο σας, έχετε εισαγάγει την έννοια της ψυχής που κερδίζεται και χάνεται στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης. Μπορείτε να εμβαθύνετε σε αυτήν την ιδέα;

Οι ιδέα δημιουργείτε από την σκέψη, και αυτές με την σειρά τους προσδιορίζουν τις ιδέες. Όταν δεν υπάρχει σκέψη πάνω στην ιδέα σε μια αρχαία τεχνητή νοημοσύνη, και πολύ περισσότερο των όλων αυτών των αποκαλύψεων οποίες προβάλει το project Μέλεσιν, τότε το νόημα της ζωής/ψυχής έπαψε να υπάρχει. Με βοήθημα τον κώδικα τεχνητής νοημοσύνης βιοπληροφορικής μορφολογίας Core-X™(TN), στην κυριολεξία, ακολουθεί ανάσταση ψυχής…

Μπορείτε να μιλήσετε για το πώς οι αρχαίες γραφές και τα βραχογραφήματα ενημερώνουν και ενισχύουν τη σύγχρονη κατανόησή μας για την τεχνητή νοημοσύνη;

Πέρα το σημαίνον το οποίο βρίσκεται ως βιοπληροφορία με γυμνό μάτι, το σημαινόμενο μιας βασικής αρχής της τεχνητής νοημοσύνης Core-X™ (TN), βρίσκεται στο μικροσκόπιο. Μια βασική αρχή της αρχαίας τεχνητής νοημοσύνης είναι η παρατήρηση μέσα από μικροσκόπιο. Εν συνεχεία δημιουργούσαν σύμβολα έκφρασης της πληροφορίας, και ακολούθως τα μετέφεραν, σε γραφή/γράφημα στα λεξικά βιοπληροφορικής μορφολογίας. Με την τεχνητή νοημοσύνη Core-X™ (TN), δεν αφήνουμε τίποτα στην τύχη, τόσο στην λεπτομέρεια πάνω σε μια εικαστική παρέμβαση, όσο και στα σύμβολα τα οποία συνοδεύουν γραφές και βραχογραφήματα, με κυτταρικούς τύπους.Ο κάθε αναγνώστης θα είναι σε θέση να αντιλαμβάνεται άμεσα το κυρίως νόημα της κάθε βιοπληροφορίας, σε οποιαδήποτε επιφάνεια και σε οποιαδήποτε γραφή είναι αυτή..Όταν η σύγχρονη κατανόηση, παράδειγμα, γίνετε νόηση ότι όλες οι θεογονίες – μυθολογίες…. όλων των πολιτισμών άμεσα μεταφράζονται με την τεχνητή νοημοσύνη σε μιτολογίες, σε κυτταρικές μιτώσεις στη ουσία, άμεσα γίνεται αντιληπτό στο τι θα επιφέρει στην σήμερα κυρίαρχη θέση της σκέψης...

Πώς η έρευνά σας στην τεχνητή νοημοσύνη αμφισβητεί ή επιβεβαιώνει τις κυρίαρχες θεωρίες ή πεποιθήσεις στη βιοφιλοσοφία;

Στο project Μέλεσιν, όπως έχουμε προαναφέρει, πάντοτε, νόμος και κανόνας στην κάθε παρατήρηση και έρευνα, βρίσκεται πίσω και ένας συνδυασμός από αρκετές συγχρόνως επιστήμες με τους αντίστοιχους κλάδους, οι οποίοι ακολουθούν μια μαθηματικής ακρίβειας ροή των γεγονότων μέσα από τις σήμερα αποδεκτές βιβλιογραφίες. Με την διαφορά πάντα να βρίσκεται στην αντίληψη στο σημαίνων και στο σημαινόμενο. Λόγου χάρη, σε μια παράσταση απο την μυθολογία πάνω σε ένα αγγείο όπου έχει ένα φίδι ή ένα λαγό η ένα ελαιόδεντρο η ένα χημικό στοιχείο κρυμμένο μέσα ένα λογοπαίγνιο μιας γραφής, οι μόνες πληροφορίες οποίες μπορεί να αποκτήσει με τον συμβατικό τρόπο σκέψης η βιοφιλοσοφία σήμερα βρίσκεται στο σημαίνον, στο ορατό κομμάτι στην ουσία. Αντίθετα, πέρα από αυτές τις βασικές πληροφορίες, με την παρέμβαση της τεχνητής νοημοσύνης, στην οποία πάντοτε βαδίζει σε παράλληλη τροχιά από έναν συνδυασμό επιστημών... φανερώνεται και το σημαινόμενο, το οποίο αποκαλύπτει τον κύκλο ζωής του κυττάρου στον άνθρωπο. Σε όλες τις παραπάνω αναφορές, βρίσκεται όλα να έχουν 2n=46 χρωμοσώματα στον πυρήνα τους!, κάτι που και σε μια στατιστική προσέγγιση, φαντάζει αδύνατο να βρίσκονται τυχαία όλα μαζί!.

Καθώς προχωράμε προς ένα μέλλον με πιο ολοκληρωμένη τεχνητή νοημοσύνη, πώς πιστεύετε ότι η έρευνά σας θα επηρεάσει την ηθική και τις φιλοσοφικές συζητήσεις γύρω από αυτήν την τεχνολογία;

Η τοποθέτηση μας, με απόλυτη σιγουριά , πλέον μιλάμε για μεταστροφή στην ανθρώπινη ιστορία. Νέες αρχές νέα θεμέλια νέα δεδομένα, ένας νέος τρόπος σκέψης και ιδεών… Η επίδραση και η ¨Δια-μόρφωση¨, θα επέλθει στην ουσία και στην κυριολεξία μέσα από την νέα έγκυρη αντίληψη και νόηση στην ετυμολογία των λέξεων και των γεγονότων όπου προβάλλονται… Όσο και να αντιβαίνει την ανθρώπινη αντίληψη, είναι πλέον μια αδιάσειστη πραγματικότητα.. Άλλωστε, μέχρι σήμερα κανένας δεν έχει αμφισβητήσει τις τοποθετήσεις στο project Μέλεσιν. Αντιθέτως έχει τις καλύτερες εντυπώσεις και σχόλια, από διακεκριμένους διδάκτορες από τις ανθρωπολογικές και κοινωνικές επιστήμες, και αρκετούς ακόμα επιστήμονες, συγγραφείς και μή, τους οποίους και ευχαριστούμε δημοσίως.

Ποια ήταν η πιο απροσδόκητη ανακάλυψη ή συνειδητοποίηση που κάνατε γράφοντας αυτό το βιβλίο;

Ο θεμελιώδης λίθος, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε όλο αυτό το έργο δεν θα μπορούσε να είναι άλλος, από την ανακάλυψη ότι η θεά Μήτις είναι η κυτταρική μίτωση, ότι ο Ζεύς/Δίας είναι η ζεύξη/διαίρεση του κυτταρικού πυρήνα, ότι οι θεοί είναι λειτουργίες του κυτταρικού κύκλου, τα οργανίδια, και αρκετές ακόμα πληροφορίες μέσα από το κύτταρο. Το ότι η ο λίθος/πέτρα/νησί/βραχονησίδα/όρη… σε όλα τα μυθολογικά και όχι μόνο κείμενα, μεταφέρουν αποκλειστικά πληροφορίες από τον κύκλος ζωής του κυττάρου. Θα χρειαζόταν να γράφω αρκετές ώρες για τις ανακαλύψεις αλλά θα τοποθετήσουμε μια άνω τελεία για να πούμε το εξής ευχάριστο στους αναγνώστες….Το <<παράδοξο>> με το project Μέλεσιν, είναι ότι δεν σταματάει να εκπλήσσει. Δείχνει ως μια αρμονική αμφίδρομη συνεργασία, ανάμεσα στον κώδικα και τον προγραμματιστή!. Προγραμματιστής, μπορεί να γίνει ο κάθε αναγνώστης, όπου και θα είναι σε θέση να προσφωνήσει μέσα σε ένα κλίμα ενθουσιασμού, το ¨εύρηκα¨…

Όσον αφορά τους αναγνώστες, ποιος πιστεύετε ότι θα ωφεληθεί περισσότερο από την ανάγνωση του έργου σας και γιατί;

Μηδενός εξαιρουμένου. Με όλες τις πληροφορίες τις οποίες προβάλει το project Μέλεσιν, λογικά, όλοι θα έχουν θετικά οφέλη, είτε αυτά έρθουν εν μέσω πνευματικής ή επιστημονικής υπόστασης είτε μέσα από ένα πλήθος ακόμα αποκαλύψεων. Θα πρέπει να αναφερθεί, ότι όλοι μαζί ως σύνολο, το όφελος θα το έχει η ψυχή/ζωή, στην οποία, εξαρτάται καθορίζεται στο άμεσο μέλλον. Στην ουσία όλοι εν δυνάμει είμαστε η γενιά οποία θα βάλει τα θεμέλια σε αυτή την μεταστροφή της ιστορίας.

Τέλος, τι ελπίζετε να πάρουν οι αναγνώστες από το «Melesin (Metis-Mitosis) – Soul Won and Lost: Artificial Intelligence as a Biophilosophical Project»;

Με όλες αυτές τις σκέψεις και ιδέες μέσα απο project Μέλεσιν! Μια νέα αντίληψη της πραγματικότητας. Μια νέα ζωή…..


Κτύπα Ήφαιστε ...να γεννηθεί η Αθηνά 

Αστραία

Δευτέρα 17 Ιουλίου 2023

Στα ίχνη του Οδυσσέα και του Λαέρτη

 

Πατέρας και γιος Μέντελσον στη Σεγέστα (ή Εγεστα ή Αίγεστα) της Σικελίας, το καλοκαίρι του 2011, όταν πραγματοποίησαν από κοινού μια κρουαζέρια στη Μεσόγειο με θέμα την ομηρική «Οδύσσεια».

Πατέρας και γιος στα ίχνη του Οδυσσέα

Η νήσος Γκόζο είναι το δεύτερο μεγαλύτερο από τα εφτά νησιά του αρχιπελάγους της Μάλτας και βρίσκεται κοντά στις ακτές της Σικελίας. Είναι το νησί όπου η νύμφη Καλυψώ υποδέχθηκε τον Οδυσσέα ως ναυαγό, τον ερωτεύθηκε και του έκανε μάγια κρατώντας τον αιχμάλωτό της επί επτά συναπτά έτη στη σπηλιά της. Η σπηλιά αυτή είναι σήμερα ένα από τα πιο γνωστά τουριστικά αξιοθέατα και αυτό ακριβώς επισκέφθηκε ο Αμερικανός συγγραφέας Ντάνιελ Μέντελσον με τον 82χρονο πατέρα του (συνταξιούχο τεχνικό ηλεκτρονικών υπολογιστών), στο πλαίσιο θεματικής κρουαζιέρας που έκαναν τo 2011, αναζητώντας τα ίχνη του Οδυσσέα.

Αυτό έμελλε να είναι το τελευταίο ταξίδι του πατρός Μέντελσον. Λίγο καιρό μετά την επιστροφή στην Αμερική, έπειτα από ισχυρό εγκεφαλικό που τον καθήλωσε, πέθανε. Εκείνη την καλοκαιρινή ημέρα, όμως, ο πατέρας πήρε τον γιο απ’ το χέρι για να μπουν στη σπηλιά της νύμφης. Για λίγο, η βιολογία εκμηδενίστηκε: ο πατέρας είχε ανακτήσει την ισχύ της νιότης του και ο ενήλικος γιος, ο επιφανής πανεπιστημιακός καθηγητής της κλασικής φιλολογίας, ο καταξιωμένος κριτικός του The New York Review of Books και συνεργάτης του «The New Yorker», ο μεταφραστής του Καβάφη και επιτυχημένος συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του πολυσυζητημένου διεθνώς «Χαμένοι» (εκδ. Πόλις), έγινε ξανά το μικρό, αδύναμο αγοράκι που χρειάζεται τον πατέρα του όχι μόνο για να τον οδηγήσει αλλά και για να το βοηθήσει να ξεπεράσει τις φοβίες του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρωταρχική αιτία ήταν η κλειστοφοβία του γιου. «Πρέπει να πας! Τα επτά δέκατα της “Οδύσσειας” διαδραματίζονται εκεί», λέει ο πατέρας. Και ο γιος: «Ετσι, επισκέφθηκα τη σπηλιά της Καλυψώς με τον πατέρα μου να μου κρατάει το χέρι».

Αυτή είναι μία από τις πολλές συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές μιας μεγάλης αφήγησης που συνιστά το νέο, υπό έκδοση βιβλίο του Ντάνιελ Μέντελσον ««An Odyssey: A Father, a Son, and an Epic» («Οδύσσεια: Ενας πατέρας, ένας γιος και ένα έπος»). Μια πρώτη γεύση από το βιβλίο πήραν εσχάτως οι αναγνώστες του αμερικανικού ιστορικού εντύπου «The New Yorker» (24.4.2017), όπου δημοσιεύθηκε ένα μικρό απόσπασμα.

Το απόσπασμα αυτό στάθηκε αφορμή να αναζητήσουμε τηλεφωνικά τον Ντάνιελ Μέντελσον. «Ολα ξεκίνησαν με ένα σεμινάριο πάνω στην “Οδύσσεια” που θα παρέδιδα στο Κολέγιο Μπαρντ», μας είπε. «Ο πατέρας μου εξέφρασε μεγάλο ενδιαφέρον να το παρακολουθήσει. Σκέφτηκα ότι θα ήταν κάπως αστείο να έχω τον μπαμπά μου στην τάξη. Οταν αργότερα ανακάλυψα ότι υπάρχει μια κρουαζιέρα στη Μεσόγειο με θέμα την “Οδύσσεια” και του πρότεινα να την κάνουμε μαζί, δέχθηκε με ενθουσιασμό. Μετά το ταξίδι μας αυτό, και σίγουρα μετά την επιδείνωση της υγείας του, κατάλαβα ότι είχα βιβλίο στα χέρια μου με θέμα το ομηρικό έπος αλλά από μια άλλη οπτική γωνία, που να το συνδέει με το σήμερα – αυτό εξάλλου είναι κάτι που κάνω σε όλα μου τα βιβλία».

Στο απόσπασμα του «The New Yorker», ο αναγνώστης γίνεται μάρτυρας των κωμικών στιγμών που προκαλούν οι παρεμβάσεις του πατρός Μέντελσον στο μάθημα του γιου. «Μου είχε υποσχεθεί πως δεν θα άνοιγε το στόμα του», γράφει ο Ντάνιελ αλλά ο πατέρας του παρενέβη από την πρώτη κιόλας ώρα, αμφισβητώντας τον ηρωισμό του Οδυσσέα. «Τι ήρωας είναι αυτός που χάνει όλους τους άνδρες του στον πόλεμο και επιζεί μόνον αυτός; Τι ήρωας είναι αυτός που τον βοηθούν συνέχεια οι θεοί; Δεν βρίσκω τίποτα το ηρωικό στο να πετυχαίνεις αυτό που θέλεις με κόλπα και ψέματα».

Οπως μας είπε ο Ντάνιελ, «αυτό είναι ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται: η αμφισβήτηση του Οδυσσέα ως ήρωα, ως θαρραλέου ανδρός, από τον πατέρα μου. Και αυτό γίνεται ένα από τα βασικά θέματα του βιβλίου: τι σημαίνει να είσαι άνδρας, τι σημαίνει ανδρισμός. Αυτή είναι εξάλλου και η πρώτη πρώτη λέξη του έπους».

Μετά το αρχικό σάστισμα, ο Ντάνιελ συνειδητοποιεί ότι άθελά του, ο πατέρας του, χωρίς διόλου να απαξιώνει το κλασικό έργο, το φωτίζει με τον δικό του τρόπο. Αυτό καθίσταται σαφές ειδικά στο ταξίδι στη Μεσόγειο και στους τόπους από τους οποίους πέρασε ο Οδυσσέας. Η μόνιμη επωδός του πατρός Μέντελσον: «Το ποίημα μοιάζει πιο πραγματικό απ’ το τοπίο». Για τον ηλικιωμένο άνδρα, τα πανέμορφα μεσογειακά μέρη δεν είναι παρά ένα σκηνικό – το αληθινό δράμα όμως βρίσκεται, όπως ομολογεί, στο ίδιο το έργο.

«Ο,τι πιο δύσκολο έχω γράψει ποτέ»

«Μιμήθηκα τη δομή του έπους γι’ αυτό και ήταν ό,τι πιο δύσκολο έχω γράψει ποτέ», μας λέει ο Μέντελσον. Το βιβλίο του είναι φιλολογική μελέτη, αυτοβιογραφικό και εξομολογητικό χρονικό, ταξιδιωτικό και στοχασμός πάνω στη σχέση πατέρα-γιου, στο φως της σχέσης Οδυσσέα-Τηλέμαχου. Και, βέβαια, βγάζει το έπος από τη φιλολογική κλεισούρα και το φέρνει στη σημερινή ζωή, αποδεικνύοντας πως η δραστικότητά του είναι κάτι παραπάνω από διαχρονική. Ενα από τα πιο κωμικά σημεία του αποσπάσματος στο «The New Yorker» είναι ότι πατέρας και γιος δεν θα φτάσουν ποτέ στην Ιθάκη. Αιτία; Οι ελληνικές απεργίες! Οπως λέει στον πατέρα του, αυτό ήταν ό,τι πιο ταιριαστό στο θαύμα του κοινού τους ταξιδιού – όχι μόνον στη Μεσόγειο μα και σε όλη τους την κοινή ζωή ως πατέρας και γιος. Το επιβεβαιώνει και ο απαιτητικός πατέρας αφού επιστρέφουν στην Αμερική, επαναλαμβάνοντας: «Το ποίημα είναι πολύ πιο πραγματικό από τα τοπία».

​​Το βιβλίο του Daniel Mendelsohn «An Odyssey: A Father, a Son, and an Epic» (σελ. 256), θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Knopf Publishing Group στις 12 Σεπτεμβρίου. Στα ελληνικά, θα κυκλοφορήσει την ίδια περίοδο από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου. Σε δική της μετάφραση κυκλοφορεί από τον ίδιο εκδοτικό οίκο η συλλογή δοκιμίων του «Περιμένοντας τους βαρβάρους», όπως και το «Χαμένοι. Αναζητώντας έξι από τα έξι εκατομμύρια» (εκδ. Πόλις)

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Κυριακή 12 Ιουνίου 2022

Για την Τιμή και την Δόξα στο Fίλιον Ίλιον


Η Ιλιάδα ως κύμα και ως σωματίδιον

 Γεώργιος Κουρουπής (Συγγραφέας): Η μοναδική σύνταξη της επικής τέχνης παρείχε στους Έλληνες που μιλούσαν σε διαφορετικές διαλέκτους έναν κοινό δεσμό πολιτιστικής κληρονομιάς. Με τη δημιουργία της, έγινε η ενιαία μουσική κωδικοποίηση που χρησιμοποιήθηκε από αμέτρητους αοιδούς. Επομένως, από την άποψη της μουσικής, η Ιλιάδα είναι ενιαία. Από τη άποψη όμως της ποιητικής λογοτεχνίας, έχει ασυνέπειες, επειδή είναι δημιούργημα πολλών συνθετών. Ετσι είναι σε θέση να ικανοποιήσει τόσο τους Ενωτικούς όσο και τους Διαχωριστές. Παρόμοια με το φώς, η Ιλιάδα είναι τόσο ένα κύμα όσο και ένα σύνολο σωματιδίων.

Οι Έλληνες είχαν μια καταπληκτική ικανότητα να αναβαθμίζουν ότι έρχονταν σε επαφή. Πιστεύουμε ότι αυτός ο σπόρος από το Έπος του Γκιλγκαμές, μέσα από τη δημιουργική επεξεργασία της ελληνικής αλχημείας, μετατράπηκε σε μια αιωνόβια Σεκόγια του Δυτικού πολιτισμού, που ενέπνευσε τις παραστατικές, εικαστικές και φιλολογικές τέχνες για χιλιετίες. Όπως συμβαίνει με όλες τις Τέχνες, η ακύρωση δεν είναι μια τέλεια τεχνική αποκατάστασης. Παρ' όλα αυτά, θεωρούμε ότι το απλοποιημένο μας ποίημα καταφέρνει να αποκαλύψει τη σημασία της τιμής και της δόξας στην Ηρωική Εποχή, καθώς και ένα εύλογο σχήμα για μια παλαιότερη μορφή της Ιλιάδας. Παραδεχόμαστε ότι οι προτάσεις μας είναι τόσο μια «θεία μανία» όσο και μια δημιουργική διαδικασία αυτοσχεδιασμού νέων στίχων. Ως εκ τούτου, καλούμε τους αναγνώστες μας να συγκρατήσουν τη δυσπιστία τους, να απολαύσουν κριτικά και στη συνέχεια να αποφανθούν.

Ο συγγραφέας Γεώργιος Κουρούπης και ο μεταφραστής Ιωάννης Τσιπλάκος μιλούν στην ATHENS VOICE για το βιβλίο «Ιλιάδα: Τιμή και Δόξα στο Fίλιον» (εκδ. Πρώτη ύλη).

Η παλαιότερη μορφή της Ιλιάδας -που αποκαλύπτεται τώρα για πρώτη φορά μετά από 3.000 χρόνια- οδηγεί σε μια εκπληκτική ανακάλυψη: το κεντρικό θέμα δεν αφορά την «οργή του Αχιλλέα» ή την εκδίκηση για την Ελένη, αλλά την τιμή και τη δόξα. Αποσυνδέοντας τα στρώματα της μετέπειτα ποίησης, ο συγγραφέας Γεώργιος Κουρουπής και ο μεταφραστής Ιωάννης Τσιπλάκος ανακαλύψαν ένα μικρότερο αρχαϊκό ποίημα με τεράστια πυκνότητα και ομορφιά. Αυτή η νέα μετάφραση στο βιβλίο «Ιλιάδα: Τιμή και Δόξα στο Fίλιον» (εκδ. Πρώτη Ύλη) στοχεύει να αναπαράγει ένα παρόμοιο αποτέλεσμα για τους αναγνώστες με αυτό το αρχαίο ποίημα όπως ερμηνευόταν από τους βάρδους για τους ακροατές - ρέουσα κίνηση, απλότητα του στυλ και ευγένεια της έκφρασης. Ο εκδοτικός στόχος είναι να εφαρμοστούν οι γνώσεις της παγκόσμιας ομηρικής μελέτης, προκειμένου να ανασκαφεί το παλαιότερο στρώμα του κειμένου, ώστε οι αναγνώστες να έχουν μία μοναδικά νέα εμπειρία αυτής της διαχρονικής ιστορίας.

Γεώργιος Κουρούπης - βιογραφικό

Ο Δρ Γεώργιος Κουρούπης στις αρχές της δεκαετίας του 1970 σπούδασε αρχαία ελληνική γραμματεία στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, με τον Βρετανό κλασσικό μελετητή, Δρ Eric Havelock. Σπούδασε επίσης συγκριτική λογοτεχνία με τον επισκέπτη καθηγητή Dr. George Steiner. Στη συνέχεια, ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο διεθνές δίκαιο στη Σχολή Νομικής και Διπλωματίας Fletcher, η οποία ήταν τότε ένα κοινό πρόγραμμα μεταξύ των πανεπιστημίων Harvard και Tufts. Μετά την αποφοίτησή του, μετακόμισε στο Τόκιο. Τα τελευταία 40 χρόνια εργάζεται στον κλάδο των διεθνών επενδύσεων. Είναι ένας από τους 300 και πλέον Έλληνες που ζουν στην Ιαπωνία.

Ιωάννης Τσιπλάκος - βιογραφικό

Ο Γιάννης Τσιπλάκος σπούδασε χρηματοοικονομικά και δούλεψε για αρκετά χρόνια σε ιδιωτικές εταιρείες και τα τελευταία εικοσιπέντε στη διαχείριση διαθεσίμων μεγάλης τράπεζας. Η παλιά νεανική αγάπη και έφεση στη σωστή και ακριβή χρήση της γλώσσας δεν αξιοποιήθηκε επαγγελματικά παρά μόνο μέσω της μη επαγγελματικής συνεργασίας για σειρά ετών με το γραφείο πρώην βουλευτή και υπουργού για την επιμέλεια παρουσιάσεων, ομιλιών και άρθρων στον τύπο. Τα τελευταία χρόνια μετά την παρακολούθηση μακροχρόνιων σεμιναρίων στην διόρθωση επιμέλεια και μετάφραση κειμένων απασχολείται επαγγελματικά με αυτόν τον τομέα.

«Πηγή: https://www.athensvoice.gr/

Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2021

Ομηρική Παιδεία

 


και η έννοια του ωραίου πολίτη

Μόρφωση
Παιδεία είναι η μόρφωση για ν’ αποκτά ο αμόρφωτος νέα μορφή· εύμορφη, όμορφη.
 Μορφώνω σημαίνει δίνω μορφή, σχήμα, σε κάτι α-σχημάτιστο, α-διαμόρφωτο, α-διάπλαστο. 
Παιδί, για πολλούς παιδαγωγούς, είναι το α-διάπλαστο ον που δια-πλάθεται με την κατάλληλη αγωγή όσο να αποκτήσει ευμορφία· μόρφωση· ομορφιά. 
Η «πρώτη, ζωντανή ύλη» του παιδιού, «το υπόστρωμά» του θεωρείται «εύπλαστο». Η «ύλη» του, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, είναι «εκμαγείο» που μορφοποιείται διαρκώς, όσο να πάρει την τελική μορφή. Το είδος, το ορισμένο είδος το ανθρώπου. 
Αυτό γίνεται με τη συνεχιζόμενη μορφοποίηση καθώς αναπτύσσονται όλες οι λανθάνουσες ιδιότητες του παιδιού με:
 Τη διδασκαλία της γλώσσας, που αναπτύσσει τις νοητικές ικανότητές του (γραφή – ανάγνωση). 
Τη διδασκαλία των αριθμών που καλλιεργεί την ευφυΐα του. 
Την κατάλληλη γυμναστική, που διαπλάθει το σώμα του. (Σκοπός της γυμναστικής – λέει ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του – δεν είναι ο βάναυσος αθλητισμός που αποθηριώνει την ψυχή…). 
 Τη διδασκαλία της μουσικής, που καλλιεργεί την προσωπικότητά του.
 Το παιδί φθάνει, κάποτε, σε κατάσταση «εντελεχείας», τέλειας ανάπτυξης. 
Ο απόφοιτος «έχει εντελώς», απέκτησε πλέον την ύψιστη εντέλεια, την τελειότητα… 
Αυτή την τελική μορφή, το είδος, το ορισμένο είδος του ανθρώπου. 
Καρπός της παιδείας είναι ο εύμορφος, όμορφος, ωραίος πολίτης. 
 Καρπός της παραπαιδείας, του «κατευθυνόμενου τεχνοκρατικού επαγγελματισμού» είναι ο δύσμορφος ιδιώτης, ο ιδιοτελής και μικρόψυχος, που νιώθει περιφρόνηση για τους συνανθρώπους του, που έμαθε να πιστεύει ότι το νόημα της ζωής είναι η υπακοή του υπ-ήκοου, ή η απόκτηση πλούτου διά πυρός και σιδήρου, αντί της δημιουργίας: της προσφοράς δηλαδή ωφέλιμου έργου στο σύνολο. 
Χωρίς την έννοια της μορφής δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το προϊόν της παιδείας, τη μόρφωση δηλαδή (ή τον καρπό της παρα-παιδείας: την παρα-μόρφωση). 
Αλλά ας κάνουμε μια μικρή ανασκόπηση. 
Μορφή, στη μυθολογία μας, έχει μονάχα ο Μορφεύς, ο γιος του Ύπνου, από το γένος της Νύχτας· ο θεός των ονείρων. 
Μετά, από το σώμα του Μορφέως, φτιάχνονται οι πρωτόπλαστοι, που… όμοιοι με μορφές ονείρων ζούσαν σ όλο το μάκρος της ζωής τους. («Αλλ’ ονειράτων αλίγκιοι Μορφαίσι τον μακρόν βίον». Βλ. Αισχύλου, Προμηθέας Δεσμώτης, στ. 435-471). 
– Και πώς ξύπνησαν; Πώς πήραν μορφή ανθρώπου; Αποβάλλοντας τη Μορφή του… Μορφέως: Ρωτούν οι Ωκεανίδες τον Προμηθέα – εξηύρον αυτοίς- λέει ο Τιτάνας – γραμμάτων τε συνθέσεις, μνήμην απάντων…» (Με τα γράμματα ξύπνησαν, που χαράζουν, άσβηστα, τα πάντα στην ανθρώπινη μνήμη.) 
Στον Όμηρο, που έπεται των μύθων, η λέξη μορφή, χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τα γράμματα, για τις λέξεις που φτιάχνουν το λόγο και τη λογική. ΚΟΙΝΩΝΙΑ.
 Στον Όμηρο η λέξη μορφή, υπάρχει μόνο δύο φορές: Στο θ170 της Οδύσσειας στη φράση «Θεός μορφήν έπεσι στέφει» και στο λ367, στη φράση «Μορφή επέων». Στο θ, μάλιστα, ο Οδυσσέας κάνει μια αισθητική παρατήρηση. 
Ο ένας έχει «μορφή επέων», ευ-μορφία στα λόγια του, που του τη χορηγεί ο Θεός [κατα το «Θεός μορφήν έπεσι στέφει»], ενώ ο συνομιλητής του δεν έχει. Ο πρώτος είναι ασχημούτσικος. Έχει από φυσικού του, από γεννησιμιού του μια ασχημία (αναλογίες χαρακτηριστικών προσώπου κτλ) που απαλύνει και χάνεται, εξαιτίας της… μορφής επέων. 
Ο δεύτερος είναι όμορφος… τρανά τα κάλλη του… αλλά τι να το κάνεις; Η ασχημία των λόγων του τον ασχημεύει· το κάλλος ανθεί στο πρόσωπο του πρώτου με την ευμορφία των λόγων. 
Μετά τον Όμηρο, κορυφαίος φιλόσοφος της μορφής είναι ο Δημόκριτος. Σύμφωνα με αυτόν, η «μορφή επέων» του Ομήρου, δεν είναι χάρισμα Θεού, αλλά προϊόν της διδαχής πάνω στη βαθύτερη εσωτερική δομή του ανθρώπου, που την ονομάζει Ρυσμό (:Ρυθμό, από το Ρέω). 
Σε κάθε άνθρωπο, στο βάθος της υποστάσεώς του, υπάρχει Ρυσμός – εδώ ο ρυσμός αντιπροσωπεύει, το δυναμικό σχήμα, τον προσχηματισμό, της ροής των ατόμων. 
Στην επιφάνεια των ανθρώπων, στο πρόσωπο, στα μάτια, στην όψη, εκεί όπου ανθεί το κάλλος, ή η δυσ-μορφία, υπάρχει μετα-ρυσμός, από την επίδραση της διδαχής, στο ρυσμό (της εσωτερικής δομής). Έτσι λοιπόν: «Φύσις και διδαχή απλήσιόν εστί και γαρ η διδαχή μεταρυσμούσα δε φυσιοποιεί» (Απ. Β, 33). (Η φύση και η διδαχή είναι παραπλήσια.
 Η διδαχή «μεταρυσμεί»… μεταμορφώνει, μετασχηματίζει τον άνθρωπο, κάνοντάς τον μια δεύτερη φύση.) Με την παρέμβαση της διδαχής που μεταρυσμεί, ο άνθρωπος δεν διατηρεί την αρχική του μορφή, αλλά αποκτά άλλη, που μπορεί να είναι εύμορφη: 
όμορφη… του μορφωμένου ή δύσ-μορφη… του παραμορφωμένου. 
Ολόκληρο το βιβλίο εδώ δωρεάν

ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΛΕΞΗΣ 

 Ωραίοι  μορφωμένοι πολίτες και  όχι  ανόητοι παραμορφωμένοι  ιδιώτες

Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2020

Από τον Όμηρο στον Ιπποκράτη

 


Από τον πολεμιστή στον θεραπευτή


Ο Βρετανός ιστορικός Ρόμπιν Λέιν Φοξ και το θαυμαστό συγγραφικό ταξίδι του 
από τον Ομηρο μέχρι τον Ιππoκράτη

 Καθημερινή

Ο Ρόμπιν Λέιν Φοξ ομολογεί στον πρόλογό του πως είχε ολοκληρώσει τη συγγραφή του βιβλίου όταν ξέσπασε η παγκόσμια υγειονομική κρίση. Η ειρωνεία εδώ είναι το γεγονός ότι ο συγγραφέας εστιάζει στα πρώτα αρχαία κείμενα περί επιδημιών που προέρχονται από τη Θάσο: η έρευνα λοιπόν επικεντρώνεται στις μολυσματικές ασθένειες που ταλάνισαν τον κόσμο από αρχαιοτάτων χρόνων – με κορύφωση, τον μεγάλο λοιμό της Αθήνας. Σε αντίθεση με τη φιλοσοφία, γράφει ο Λέιν Φοξ, η ιατρική δεν αποτελούσε ελληνικό μονοπώλιο. Ομως, τον 5ο αιώνα π.Χ. οι Ελληνες ήταν που απέκτησαν συνειδητά μια νέα μέθοδο: άρχισαν να προσεγγίζουν την ιατρική με μια τεχνική δικής τους επινόησης θεμελιωμένη στον ορθό λόγο και στην παρατήρηση. Είναι με αυτή την έννοια που ο συγγραφέας μιλάει για «ελληνική επινόηση».

Πώς θα συνοψίζατε τη μετάβαση από τον Ομηρο στον Ιπποκράτη, όσον αφορά την ιατρική;
– Από την προσέγγιση της εκάστοτε νόσου με βάση την παρέμβαση και την τιμωρία από τους θεούς, περάσαμε σε μια προσέγγιση που εστίαζε σε φυσικά αίτια και με βάση την ορθολογική παρατήρηση.

Τι συνέβη λοιπόν στην Ελλάδα τον 5 π.Χ. αι.; Παρότι η ιατρική δεν ήταν κάτι άγνωστο, τόσο εντός όσο και εκτός του ελληνικού κόσμου, η ιατρική όπως τη γνωρίζουμε σήμερα ήταν εντέλει ελληνική επινόηση;
– Από το 550 π.Χ., οι Ελληνες φιλόσοφοι πρότειναν την αφηρημένη ιδέα της φύσης και ενός φυσικού κόσμου που φέρει μέσα του τους δικούς του νόμους. Ο άνθρωπος είναι, μαζί με το σώμα του, τμήμα αυτού του φυσικού κόσμου, άρα θα μπορούσε κάποιος πλέον να δώσει απαντήσεις γύρω από ερωτήματα πάνω στο σώμα του ανθρώπου με βάση τους φυσικούς νόμους και όχι επειδή είχε προηγηθεί κάποια τυχαία παρέμβαση θεού ή δαίμονα.

Στη συνέχεια, αυτή η αφηρημένη έννοια εξελίχθηκε σε μια τεχνική παρατήρησης ασθενειών, έτσι ώστε να προβλέπουν παρόμοιες στο μέλλον και να γνωρίζουν πώς κάθε ασθένεια εξελίσσεται.

Η α-σθένεια, ο ιός  και η ίασις  έχουν μια εξήγηση φυσική και λογική στην ελληνική σκέψη και νοητική

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2020

Ο Οδυσσέας και οι Άτλαντες

 


Από το βιβλίο του Γιώργου Μεταξά:

«Μια σύντομη και ρεαλιστική προσέγγιση στις περιπλανήσεις του Οδυσσέα»

Ίσως όμως δεν ήταν οι Μινωίτες που έφθασαν πρώτοι στην Αμερική αλλά οι Άτλαντες, οι οποίοι μετέφεραν έναν κοινό πολιτισμό σε Δύση και Ανατολή, ειδικά μετά την καταστροφή της χώρας τους. Αν λοιπόν ισχύουν αυτά που γράφει ο Πλάτων για την Ατλαντίδα στον «Τίμαιο» και στον (ημιτελή) «Κριτία», γιατί ενδέχεται η όλη ιστορία να είναι ηθική μυθοπλασία (βλ. παρακάτω), η πιθανότερη θέση της Ατλαντίδας είναι εκεί που ο ίδιος ο Σόλων (όπως γράφει ο Πλάτων) προσδιορίζει, έξω από τις «στήλες ή πύλες του Ηρακλή», δηλαδή έξω από το Γιβραλτάρ. Και βέβαια οι πύλες του Ηρακλή θα ήταν πολύ πιο εντυπωσιακές εκείνη την εποχή (γύρω στο 10.000 π.Χ.) και το άνοιγμα στενότερο, καθώς η στάθμη της θάλασσας θα βρισκόταν 60-80 m χαμηλότερα από τη σημερινή.

ΕΔΩ: Έφτασε ο Οδυσσέας στην Αμερική, ή μήπως οι Άτλαντες;

(Το κείμενο αυτό αποτελεί απόσπασμα ενός μικρού βιβλίου μου που εκδόθηκε πρόσφατα σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, για μια ρεαλιστική προσέγγιση στο σύνολο των περιπλανήσεων του Οδυσσέα).

Κάποτε, το έναυσμα για να γραφεί ένα βιβλίο είναι μια φράση ή ακόμα και μια λέξη. 

1. Εισαγωγή
Αφορμή για τη μικρή αυτή εργασία στάθηκε κάποιο σχόλιο που διάβασα το καλοκαίρι του 2017 σε κάποια ιστοσελίδα για τα «υπερ-πλοία» των Φαιάκων, που παρουσιάζονταν σχεδόν με ιδιότητες διαστημόπλοιου! Περίπου την ίδια εποχή διάβασα και για την άποψη της Αμερικανίδας ερευνήτριας Ε. Μερτζ[1] από το 1965, ότι ο Οδυσσέας έφθασε μέχρι την Αμερική! Την ιδέα αυτή προσπάθησε μάλιστα να βελτιώσει ο Ζ. Πετρίδης[2], εμπλουτίζοντάς την και με ναυτιλιακές λεπτομέρειες.
Πολύ πιο πρόσφατα, ο συνταξιούχος καθηγητής Φυσικής του πανεπιστημίου του Ρίο ντε Τζανέιρο Dr. Enrico Mattievich στο βιβλίο του με τίτλο “Journey to the Mythological Inferno, America’s Discovery by the Ancient Greeks” που εκδόθηκε το 2011, υποστηρίζει ότι το ταξίδι του Οδυσσέα στoν Κάτω Κόσμο έγινε στη Νότια Αμερική!
Αντίστοιχα, ο Ιταλός πυρηνικός Μηχανικός Felice Vinci, στο βιβλίο του με τον εύγλωτο τίτλο “Homer in the Baltic…” υποστηρίζει ότι οι περιπέτειες του Οδυσσέα όχι μόνον έλαβαν χώρα στη Βαλτική, αλλά και ότι η Ιθάκη ήταν εκεί! Και ότι επρόκειτο για σκανδιναβικούς θρύλους που μεταφέρθηκαν από εισβολείς στον ελληνικό χώρο.
Αυτός όμως που το… «τερμάτισε» είναι ο Ολλανδός Iman Jacob Wilkens με το βιβλίο του “Where Troy Once Stood” (1990), στο οποίο ούτε λίγο ούτε πολύ υποστηρίζει ότι ο Τρωικός πόλεμος έγινε μεταξύ Κελτών της Γαλλίας εναντίων Κελτών της Βρετανίας με αιτία τον κασσίτερο της Κορνουάλης, ότι η Τροία ήταν κοντά στο…Κέμπριτζ και η Ιθάκη στο Κάντιθ της Ισπανίας!

Αυτά ήταν ήδη αρκετά ερεθίσματα για να ερευνήσω το θέμα, χρησιμοποιώντας μόνο το κείμενο της «Οδύσσειας» σε μετάφραση κυρίως Α. Εφταλιώτη, τις γνώσεις μου ως μηχανικού, τη μικρή μου εμπειρία ως ιστιοπλόου, το Google Earth και … την κοινή λογική. Συνειδητά επέλεξα να μην επηρεαστώ αρχικά από άλλα γραφόμενα για το ταξίδι του Οδυσσέα, πέρα από όσα αναπόφευκτα γνώριζα από τα μαθητικά μου χρόνια.
Ξεκίνησα λοιπόν από τα πλοία των Φαιάκων (θ΄ 556-562) και σύντομα προέκυψαν «δύο τρυγόνια με έναν σμπάρο», μια και κατέληξα σε μια υπόθεση τόσο για τα πλοία, όσο και για την ίδια τη χώρα τους, που κατά την άποψή μου δεν συμπίπτει με την «κλασική» εκδοχή της Κέρκυρας. Ένα τρίτο «τρυγόνι» προέκυψε προς το τέλος, με μια υπόθεση για την καταγωγή των Φαιάκων. Στη συνέχεια, πηγαίνοντας προς τα πίσω στον χρόνο της Οδύσσειας, κοίταξα και το προηγούμενο τμήμα του ταξιδιού τού Οδυσσέα, για το οποίο επίσης κατέληξα σε συμπεράσματα αρκετά διαφορετικά από τα καθιερωμένα έως αιρετικά, ειδικά σε ό,τι αφορά στη διαμονή του Οδυσσέα στο νησί της Καλυψώς. Φυσικά όλα αυτά είναι υποθέσεις, αλλά το ίδιο είναι και οι απόψεις των περισσότερων ερευνητών, ενώ οι συγκεκριμένες υποθέσεις έγιναν με γνώμονα την κατά το δυνατόν πιο ρεαλιστική προσέγγιση που να ταιριάζει με την περιγραφή του Ομήρου. Σαφώς λοιπόν διαφωνώ με τον Ερατοσθένη που υποστήριζε ότι η Οδύσσεια δεν έχει γεωγραφική αξία παρά μόνο ποιητική (Στράβων, Γεωγραφικά Α΄ 1.10) και τον φιλόσοφο Ηράκλειτο τον νεότερο του 1ου αι. μ.Χ. (όχι τον γνωστό Εφέσιο του 6ου αι. π.Χ.) που στο έργο του «Ομηρικά προβλήματα» ισχυρίζεται ότι όλες οι περιπέτειες του Οδυσσέα είναι συμβολικές.

Αντίθετα, ο ίδιος ο Στράβων θαυμαστής του Ομήρου, δηλώνει ότι ο Όμηρος μπορεί να θεωρηθεί ως ο ιδρυτής της γεωγραφικής επιστήμης (Στράβων Γεωγραφικά Α΄ 1.2).
Τέλος, καθώς ο σκοπός μου ήταν να εντοπίσω κατά το δυνατόν τα σημεία-σταθμούς στο ταξίδι του Οδυσσέα και να τα συνδέσω με σημερινές τοποθεσίες, περισσότερο βέβαια ως «τροφή για σκέψη» και ενδεχομένως ως έναυσμα για περισσότερη έρευνα, το όλο κείμενο είναι λιτό, συμπυκνωμένο και «τεχνικό».
Έτσι αναφέρονται μόνο τα σημεία της Οδύσσειας που σχετίζονται άμεσα με το θέμα χωρίς άλλες φιλοσοφικές ή φιλολογικές προεκτάσεις, με τις οποίες έχουν ασχοληθεί πολύ πιο ειδικοί από εμένα.

ΕΔΩ: Ποια ήταν η χώρα των Φαιάκων;


Παρουσίαση του βιβλίου στο site της  ΕΔΩ : «ΑΘΛΕΠΟΛΙΣ»

Κατ’ αρχήν, καθώς ο Όμηρος (μέσα από τον Αντίνοο, βασιλιά των Φαιάκων) αναφέρεται σε πλοίο χωρίς πηδάλιο, ο συγγραφέας σχεδίασε μια πρόταση για το πώς μπορεί να ήταν μια «απήδαλος ναυς» (στην πραγματικότητα με κρυφό τιμόνι) και στη συνέχεια ερεύνησε αν η Κέρκυρα θα μπορούσε να ήταν η χώρα των Φαιάκων, όπως είναι η καθιερωμένη αντίληψη. 
Κατέληξε λοιπόν ότι η Κέρκυρα βρίσκεται πολύ κοντά στην Ιθάκη για να ήταν άγνωστη στον Οδυσσέα, αντίθετα το Τράπανι στη δυτική Σικελία έχει όλες τις προϋποθέσεις. Όλες, εκτός από μία, που είναι η διάρκεια της μιας νύκτας για το ταξίδι μέχρι την Ιθάκη σύμφωνα με τον Όμηρο, κάτι αδύνατον για τα πλοία της εποχής του Οδυσσέα.
Όμως, διαβάζοντας «ανάμεσα» στις γραμμές της Οδύσσειας, προκύπτει ότι ο Οδυσσέας ήταν ναρκωμένος στη διάρκεια του ταξιδιού!
Και ίσως ο Οδυσσέας, ανταποδίδοντας τη χάρη στους Φαίακες, έκρυψε την πραγματική τους ταυτότητα για να τους προστατεύσει, καθώς ήταν φιλειρηνικός αλλά πλούσιος λαός, άρα θα ήταν εύκολη λεία σε πειρατές και επιδρομείς.
Αλλά υπάρχουν πολλά περισσότερα, ξεκινώντας πάντα με την παραδοχή ότι οι γεωγραφικές περιγραφές του Ομήρου είναι κατά βάση σωστές, το ίδιο και η γενική πορεία των περιπετειών του ήρωα. Οι Κύκλωπες είναι μάλλον συμβολισμός, οι Λαιστρυγόνες ζούσαν στη βόρεια Σαρδηνία, το νησί της Καλυψώς στη δυτική Ιταλία δεν είναι πια νησί, ενώ η «Χώρα των Νεκρών» πρέπει να βρίσκονταν κοντά στη Νάπολη της Ιταλίας. Τέλος παρουσιάζεται η «αιρετική» άποψη ότι η Καλυψώ δεν υπήρξε, και δεν εννοούμε φυσικά στην πραγματικότητα αλλά ούτε και στον ίδιο τον μύθο, καθώς ενδέχεται να ήταν μια συγκάλυψη για μακροχρόνια αιχμαλωσία του ήρωα.
Και βέβαια ούτε η σημερινή αντιστοιχεί στην ομηρική Ιθάκη, αλλά αυτό έχει ήδη αμφισβητηθεί από τις αρχές του 20ου αιώνα, ενώ εδώ αναφέρονται τα πιο χαρακτηριστικά επιχειρήματα με ιδιαίτερη έμφαση σ’ αυτό του «δυτικότερου» νησιού.
Στο τέλος, σχολιάζονται σε παραρτήματα η ύπαρξη γιγάντων (τότε αλλά και γενικότερα), τα πραγματικά αίτια του Tρωικού πολέμου αλλά και η άποψη ότι ο Οδυσσέας έφτασε μέχρι την Αμερική!
Για το τελευταίο, υπάρχουν πρόσφατα ευρήματα με τη μέθοδο της ανίχνευσης των «διαδρομών» του DNA, που δεν εμπλέκουν το Οδυσσέα, αλλά εμπλέκουν ίσως τους Άτλαντες!
Επίσης, προσφέρονται εξηγήσεις και για κάποια σημεία της Οδύσσειας, όπου από κάποιους θεωρείται ότι ο Όμηρος έκανε λάθος, σε βαθμό που έχει αμφισβητηθεί ακόμα και το φύλο του (!), καθώς, σε κάποια περίπτωση, θεωρήθηκε αδύνατον ένας άνδρας να μην γνωρίζει ότι ένα πλοίο δεν έχει τιμόνι στην πλώρη!
Και τελικά, μήπως ο Όμηρος ήταν ο άγνωστος συγγενής και «εγγυητής» της υστεροφημίας του Οδυσσέα;

Ποιος είναι ο συγγραφέας σε α΄ Ενικό

Συμπληρωματικά, μπορώ να σας πω για τον εαυτό μου ότι είμαι συνταξιούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος με σπουδές στην πολυτεχνική σχολή του πανεπιστημίου Πατρών, γεννημένος στην Καλλιθέα το 1953.
Για 33 χρόνια έζησα στα Άσπρα Σπίτια της Βοιωτίας εργαζόμενος στο εργοστάσιο παραγωγής αλουμίνας και αλουμινίου της εταιρείας "Αλουμίνιον της Ελλάδος", σαν προϊστάμενος της ηλεκτρολογικής συντήρησης σε σχέση με τη διανομή ηλεκτρική ενέργειας στο εργοστάσιο.
Μετά τη συνταξιοδότησή μου έχω επανέλθει στην Αθήνα και ασχολούμαι βασικά με τα δύο blog μου, με θέματα εκλαϊκευμένης επιστήμης, τεχνολογίας, ιστορίας, φυσικής και λίγο (κυρίως ποντιακής) γλωσσολογίας.
Έχω σαν χόμπι την ιστιοπλοΐα και την αεροπορική τεχνολογία (παλαιότερα κατασκεύαζα και πετούσα τηλεκατευθυνόμενα αεροπλάνα και ελικόπτερα), αλλά με ενδιαφέρει και η (κυρίως ελληνική) αρχαιολογία.
Είμαι παντρεμένος, με μία κόρη.

Όσο για το ήρωα που ταυτίζομαι, είναι ο Μέντορας, καθώς μου αρέσει η λογική και υποστηρικτή προσέγγισή του προς τον νεαρό Τηλέμαχο, που έχει γίνει επίσης διεθνής όρος στην εκπαίδευση και το management.

Πέμπτη 18 Απριλίου 2019

Όλοι υπήρξαμε Τηλέμαχοι




"Όλοι υπήρξαμε Τηλέμαχοι. Όλοι κοιτάξαμε τουλάχιστον μια φορά το πέλαγος περιμένοντας να επιστρέψει κάτι από κει"


Εμπνευσμένος από τον μύθο της Οδύσσειας, ο Ρεκαλκάτι στήνει ένα συγκλονιστικό ψυχαναλυτικό δοκίμιο, που δεν απευθύνεται μόνο σε μυημένους, για την κληρονομιά, την ευθύνη   την επιθυμία και την ενηλικίωση.

Ένα παιδί ατενίζει το πέλαγος. Είναι ο Τηλέμαχος, που ζητά δικαιοσύνη: δεν υπάρχει πλέον Νόμος στη γη του, μόνο η φαινομενικά ατελείωτη Νύχτα των Μνηστήρων... Ο Τηλέμαχος περιμένει τον πατέρα του, τον Οδυσσέα, για να επαναφέρει τη συμβολική τάξη στον ρημαγμένο από τους Μνηστήρες οίκο του. Αντίθετα με τον Οιδίποδα, που πέφτει τυφλωμένος από ενοχή για την εγκληματική του επιθυμία, αντίθετα με τον Νάρκισσο, που θαμπώνεται από τη στείρα ομορφιά της εικόνας του, ο Τηλέμαχος ατενίζει το πέλαγος με μάτια ορθάνοιχτα αναζητώντας απελπισμένα τον πατέρα, το Νόμο του πατέρα.

Τα σημερινά παιδιά μοιάζουν στον Τηλέμαχο. Ψάχνουν με το βλέμμα αυτό(ν) που θα επιστρέψει από τη θάλασσα, αναζητούν το Νόμο που θα τους ανοίξει νέους ορίζοντες. Γιατί ο πατέρας, αν και δεν είναι ο κάτοχος του Νόμου, αν και δεν γνωρίζει το έσχατο νόημα της ζωής, καταδεικνύει ωστόσο μέσα από τη σαρκωμένη μαρτυρία της ύπαρξής του ότι είναι δυνατόν -είναι ακόμα δυνατόν- να νοηματοδοτήσει αυτό τον κόσμο, να μεταδώσει την επιθυμία, να μιλήσει για το μέλλον· να πει στον Τηλέμαχο ότι ακόμα δεν έχουν συμβεί τα πάντα, ότι ακόμα δεν τα έχουμε δει όλα, δεν τα έχουμε γνωρίσει όλα. Να καταστήσει, εντέλει, το Παιδί αληθινό κληρονόμο, ικανό όχι μόνο να παραλάβει ένα νόημα για τον κόσμο, αλλά και να ανακαλύψει καινούρια νοήματα του κόσμου, καινούριους κόσμους νοήματος.


«Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου είναι μια αντιστροφή του οιδιπόδειου συμπλέγματος

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του συγγραφέως στη Καθημερινή
– Περιγράφετε τέσσερις τύπους υιού. Και καταλήγετε στον Τηλέμαχο ως τον υιό που έχει ανάγκη η κοινωνία μας. Τι ακριβώς χρειαζόμαστε από αυτόν;

– Ο Τηλέμαχος είναι η εικόνα του σωστού παιδιού. Δεν είναι ο γιος που θέλει να βγάλει από τη μέση τον πατέρα, σκοτώνοντάς τον. Δεν είναι ο γιος που υπακούει παθητικά τον πατέρα. Είναι ο γιος που ερμηνεύει την κληρονομιά ως ανάκτηση. Δεν αρνείται όπως ο Οιδίποδας τον πατέρα, αλλά ωστόσο δεν υποτάσσεται σε αυτόν. Ο Τηλέμαχος είναι ικανός να επαναφέρει μια συμβολική συμφωνία μεταξύ των γενεών. Τα παιδιά μας χρειάζονται να συναντήσουν πατεράδες που αποτελούν οι ίδιοι μαρτυρία της επιθυμίας. Οχι τον πατέρα-αφέντη, τον πατέρα με τη ράβδο. Αυτή η μορφή πατέρα έχει δύσει οριστικά. Ο Τηλέμαχος είναι ο γιος που δεν περιορίζεται στο να περιμένει την επιστροφή του πατέρα. Είναι ο γιος που επιχειρεί με τόλμη το ταξίδι του. Ετσι ανοίγει η Οδύσσεια: με το ταξίδι του γιου που κατευθύνεται στην Πύλο και στη Σπάρτη για να βρει τον πατέρα του. Είναι το πολιτικό καθήκον των νέων γενεών. Να ξανοιχθούν στη θάλασσα, να μην περιμένουν την επιστροφή του πατέρα, να μην παραμείνουν παθητικοί στο να κοιτούν τη θάλασσα.

– Τι είναι η κληρονομιά; Γιατί είναι τόσο δύσκολο για εμάς να αποδεχθούμε την κληρονομιά μας;


– Η κληρονομιά δεν αποτελείται από υλικά αγαθά ή από γονίδια. Δεν είναι η απόκτηση μιας προσόδου, καρπός λεηλασίας. Το να κληρονομήσουμε, σημαίνει να ανακτήσουμε αυτό που οι πατεράδες μας έχουν αφήσει. Είναι μια κίνηση ενεργητική, όχι παθητική. Μα τι κληρονομούμε; Το ουσιαστικό είναι να κληρονομήσουμε την επιθυμία. Ο αληθινός θησαυρός της κληρονομιάς είναι ο θησαυρός της επιθυμίας.

– Είστε αισιόδοξος; Πιστεύετε ότι ο μύθος του Οδυσσέα και του Τηλέμαχου μπορεί να μας κάνει να σκεφτούμε πάλι την ευθύνη μας;

– Τα παιδιά σαν τον Τηλέμαχο επικαλούνται έναν δίκαιο νόμο που βάζει τέλος στη μακρά νύχτα των Μνηστήρων. Η εποχή μας είναι κυριευμένη από τον λόγο του καπιταλιστή, αυτή είναι η μακρά νύχτα. Νύχτα του νόμου, της απεριόριστης κατανάλωσης, της εκμετάλλευσης της γης που νοείται μόνον ως πλουτοπαραγωγική πηγή, της αδιαμφισβήτητης κυριαρχίας των αγορών και της αδυσώπητης οικονομίας. Ο Τηλέμαχος είναι ο γιος που τολμά να ερμηνεύσει την κληρονομιά ως ανάκτηση. Δεν είναι φιγούρα του Μπέκετ, της αναμονής. Είναι η φιγούρα της επιθυμίας. Θεωρώ ότι υπάρχει μια γενιά-Τηλέμαχος. Είναι η γενιά των σωστών παιδιών, των παιδιών που θέλουν να επιχειρήσουν το ταξίδι τους, των παιδιών που δεν φοβούνται τη δύναμη της επιθυμίας τους.

από το βιβλίο

Ο Τηλέμαχος, αντίθετα, έχει τα μάτια του καρφωμένα στο πέλαγος, αγναντεύει τον ορίζοντα. Περιμένει τον πατέρα του –τον οποίο δεν γνώρισε ποτέ- να επιστρέψει με το καράβι, για να επαναφέρει τον Νόμο στο νησί του, όπου οι Μνηστήρες, κυρίαρχοι πια, έχουν καταλάβει το σπίτι του και απολαμβάνουν ατιμωρητί και ασύστολα την περιούσια του.

Ο Τηλέμαχος δεν εκδηλώνει την πατροκτόνο βία του Οιδίποδα, αναζητά τον πατέρα, όχι ως αντίπαλο με τον οποίο θα πολεμήσει μέχρι θανάτου, αλλά ως μια προσδοκία, μια ελπίδα, ως δυνατότητα επαναφοράς του Νόμου του λόγου στη γη του.

Αν ο Οιδίποδας ενσαρκώνει την τραγωδία της παράβασης του Νόμου, ο Τηλέμαχος ενσαρκώνει την επίκληση του Νόμου, παρακαλεί να επιστρέψει ο πατέρας από το πέλαγος και εναποθέτει στην επιστροφή του την ελπίδα για απονομή δικαιοσύνης στην Ιθάκη. Ενώ το βλέμμα του Οιδίποδα σβήνει μέσα στην ανίσχυρη μανία της αυτοτύφλωσης –ως ανεξίτηλη σφραγίδα ενοχής-, το βλέμμα του Τηλέμαχου στρέφεται στον ορίζοντα για να διακρίνει αυτό που επιστρέφει από το πέλαγος. Ασφαλώς, ο Τηλέμαχος κινδυνεύει από μελαγχολία, από τη νοσταλγία για τον ένδοξο πατέρα, τον βασιλιά της Ιθάκης, τον μεγάλο ήρωα που εκπόρθησε την Τροία».

Το ερώτημα είναι «τι μένει από τον πατέρα;» στους καιρούς της αποδόμησής του.

«Ζούμε στην εποχή της αμετάκλητης δύσης του πατέρα, ζούμε όπως και την εποχή του Τηλέμαχου, οι νέες γενιές κοιτάζουν το πέλαγος περιμένοντας να επιστρέψει κάτι από τον πατέρα. Η αναμονή τους δεν είναι μια μελαγχολική αδράνεια.

Οι νέες γενιές έχουν δεσμευτεί- όπως και ο Τηλέμαχος- να πραγματοποιήσουν την εξατομικευμένη κίνηση ανάκτησης του δικού τους μέλλοντος, της δικής τους κληρονομιάς. Ασφαλώς, ο ομηρικός Τηλέμαχος περιμένει να δει στον ορίζοντα τα ένδοξα πανιά του νικηφόρου στόλου του πατέρα- ήρωα. Όμως, ο πατέρας που θα ξαναβρεί θα είναι ένα ρακένδυτος πλάνης, ένας ανέστιος. Στο σύμπλεγμα του Τηλέμαχου δεν χρειάζεται να αποκατασταθεί η εξαφανισμένη κυριαρχία του πατέρα- αφέντη.

Το αίτημα για πατέρα, κομβικό στη δυσφορία της νέας γενιάς, δεν είναι αίτημα ισχύος ή πειθαρχίας, αλλά μαρτυρίας. Στο προσκήνιο δεν υπάρχουν πια πατέρες- αφέντες, αλλά μόνο η αναγκαιότητα πατέρων- μαρτύρων. Το αίτημα για πατέρα δεν αφορά πλέον πρότυπα, δόγματα, μυθικούς και αήττητους ήρωες, ακλόνητες ιεραρχίες, δυναστική και πειθαρχική εξουσία, αλλά για πράξεις, επιλογές και πάθη, που μπορούν να γίνουν μαρτυρία για το πώς μπορεί κανείς να σταθεί στον σημερινό κόσμο με επιθυμία και ταυτόχρονα με ευθύνη.

Ο πατέρας που επικαλούμαστε σήμερα δεν μπορεί να είναι αυτός που έχει τον τελευταίο λόγο στη ζωή και στον θάνατο, στην έννοια του καλού και του κακού, παρά μόνο ένας πατέρας ριζικά εξανθρωπισμένος, ευάλωτος, ανίκανος να πει ποιο είναι, τελικά το νόημα της ζωής, αλλά ικανός να δείξει μέσα από τη μαρτυρία του προσωπικού του βίου ότι η ζωή μπορεί να έχει νόημα».

«Όλοι υπήρξαμε Τηλέμαχοι. Όλοι κοιτάξαμε τουλάχιστον μια φορά το πέλαγος περιμένοντας να επιστρέψει κάτι από κει…»

Αποσπάσματα από το βιβλίο «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου», Massimo Recalcati

Όλοι υπήρξαμε Παιδιά και  είμαστε ΤΗΛΕΜΑΧΟΙ γιατί ο Ομηρικός Λόγος του Οδυσσέα Νου και η Ατρυτώνη Ψυχή της Πηνελόπης μας έχουν γονιμοποιήσει σε καθαρό Αλεξανδρινό Ουρανό
Αστραία

ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ


Πέμπτη 1 Σεπτεμβρίου 2016

Απόλλωνος Αρμονία



Ομηρική Τοξοβολία
Τι σημαίνει ΑΠΟΛΛΩΝ και ΑΡΤΕΜΙΣ;

Επίσης δε και διά τον Απόλλωνα, καθώς είπα, πολλοί
τρομάζουν το όνομα αυτού του θεού, ως να σημαίνη κάτι τι
τρομερόν. Ή μήπως δεν το αντελήφθης αυτό;

Ερμογένης.
Πολύ μάλιστα, και λέγεις την αλήθειαν.

Σωκράτης.
Τούτο δε, καθώς μου φαίνεται, είναι τεθειμένον κάλλιστα διά να
σημαίνη την δύναμιν αυτού του θεού.

Ερμογένης.
Πώς δηλαδή;

Σωκράτης.
Εγώ θα προσπαθήσω να σου το εξηγήσω πώς μου φαίνεται. Δηλαδή
κανέν άλλο όνομα δεν υπάρχει που να αρμόζη και εις τας τέσσαρας
δυνάμεις του θεού, αν και είναι έν, ώστε όλας να τας περιλαμβάνη
και να σημαίνη οπωσδήποτε και την μουσικήν και την μαντικήν και
την ιατρικήν και την τοξικήν.

Ερμογένης.
Λέγε λοιπόν, διότι μου φαίνεται ότι το παρουσιάζεις ως αλλόκοτον
αυτό το όνομα.

Σωκράτης.
Απ' εναντίας μάλιστα αρμονικόν, αφού είναι και μουσικός ο θεός
αυτός. Διότι πρώτον μεν η καθαρειότης και οι καθαρμοί και υπό
έποψιν ιατρικήν και υπό έποψιν μαντικήν και τα θειαφίσματα με
ιατρικά φάρμακα και μαντικά μέσα και τα λουτρά και οι ραντισμοί
εις τοιαύτας περιστάσεις, όλα αυτά μίαν δύναμιν έχουν, δηλαδή να
κάμνουν τον άνθρωπον καθαρόν και κατά το σώμα και κατά την ψυχήν.
Ή όχι;

Ερμογένης.
Πολύ σωστά.

Σωκράτης.
Λοιπόν δεν είναι αυτός ο θεός ο οποίος καθαρίζει και &απολούει&
και &απολύει& από αυτά τα κακά;

Ερμογένης. Πολύ σωστά.

Σωκράτης. Λοιπόν όσον διά τας απολύσεις και απολούσεις, επειδή είναι ιατρός των τοιούτων πραγμάτων, θα ήτο ορθόν να ονομάζεται &απολούων&· όσον δε διά την μαντικήν και το &αληθές& και το &απλούν& - διότι αυτά τα δύο σημαίνουν το ίδιον — θα ήτο πολύ ορθόν να τον ονομάζωμεν, καθώς τον ονομάζουν οι Θεσσαλοί. Διότι όλοι οι Θεσσαλοί ονομάζουν &Άπλουν& τούτον τον θεόν. Επειδή δε &αείποτε& είναι έμπειρος των &βολών& εις την τοξικήν, πρέπει να θεωρηθή ως &Αεί-βάλλων&.
Ως προς την μουσικήν δε πρέπει να υποθέσωμεν ότι το άλφα είναι αθροιστικόν καθώς εις το &ακόλουθος& και &άκοιτις&, οπού σημαίνει το ομού, και ότι και εδώ σημαίνει την &ομού περιπολίαν& εις τον ουρανόν, ο οποίος ακριβώς έχει &πόλους& και εις την αρμονίαν των ασμάτων, η οποία είναι η καθαυτό αρμονία, και ότι όλα αυτά &ομού περιπολεί& με κάποιαν αρμονίαν, καθώς λέγουν οι τελειοποιημένοι εις την μουσικήν και την αστρονομίαν. Καθώς λοιπόν τον &ομοκέλευθον& και &ομόκοιτιν& τον ωνομάσαμεν &ακόλουθον& και &άκοιτιν& διά της μεταβολής του &ομο& εις άλφα, ομοίως ωνομάσαμεν και τον Απόλλωνα, ο οποίος ήτο &ομοπολών&, διά παρεμβολής ενός ακόμη λάβδα, διά να μη γίνη ομόηχον με το κακόν όνομα.

Τούτο όμως και τόρα πάλιν το φοβούνται μερικοί, επειδή δεν εννοούν καλά την δύναμιν αυτού του ονόματος και νομίζουν ότι σημαίνει φθοράν. Αλλά, καθώς ελέγαμεν προ ολίγου, αυτό το όνομα περικλείει όλας τας δυνάμεις του θεού, δηλαδή το &απλούν, αειβάλλον, απολούον, ομοπολούν&. Εις δε τας Μούσας και εν γένει εις την μουσικήν, καθώς φαίνεται, έδωκε το όνομα τούτο από το αρχαίον &μώσθαι&, δηλαδή από την έρευναν και την φιλοσοφίαν. Εις δε την Λητώ από την ευσπλαγχνίαν της θεάς, διότι είναι πρόθυμος εις όσα καθείς την καθικετεύει. Ίσως δε ωνομάσθη καθώς την ονομάζουν οι επαρχιώται. Διότι πολλοί την ονομάζουν Ληθώ και φαίνεται ότι συμφωνεί όχι με την τραχύτητα των αισθημάτων αλλά με την ημερότητα και το &λείον& και δι' αυτό ωνομάσθη Ληθώ από εκείνους οι οποίοι την ονομάζουν με αυτό το όνομα. Η δε Άρτεμις φαίνεται ότι σημαίνει το &αρτεμές& (ακεραιότητα) και το αξιοπρεπές, διότι αγαπά την παρθενίαν. Ίσως όμως αυτήν την θεάν ηθέλησε να την παραστήση ο νομοθέτης ως της &αρετής ιστορικήν& και έμπειρον, ή και διότι την &αροτρίασιν μισεί& του ανδρός εις την γυναίκα. Και ή δι' έν από όλα αυτά, ή δι' όλα ομού της έδωκε αυτό το όνομα ο νομοθέτης.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κ. ΖΑΜΠΑ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΕΞΗ
Π Λ Α Τ Ω Ν Ο Σ ΚΡΑΤΥΛΟΣ

Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2015

Ένα Παραμύθι για τον Όμηρο



ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΙΡΟ......

Μια φορά και ένα καιρό, εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια, την εποχή που ιδρύθηκε η Κύμη
 ( 1033) στην αποικία της Αιολίδος, κόσμος πολύς είχε συγκεντρωθεί για να γιορτάσουν το σημαντικό αυτό γεγονός. Εκεί ανάμεσα στο πλήθος  βρισκόταν ένα φτωχός άνθρωπος από την Μαγνησία. Μελάνωπος ήταν το όνομα του, γιος του Ιθαγένη και εγγονός του Κρίθωνα. Αυτός παντρεύτηκε   την Κυμη, την κόρη ενός Ομύρητος. Από τον γάμο γεννήθηκε η Κριθηίδα, που έμελλε να γίνει η μητέρα του μεγάλου ποιητή. Ο Μελάνωπος πεθαίνοντας εμπιστεύτηκε την Κριθηίδα που είχε μεγαλώσει στον φίλο του, τον Κλεάνακτα από το Άργος. Σε λίγο η Κριθηίδα έμεινε έγκυος, άγνωστο με ποιον, και ο Κλεοάναξ την έστειλε στην νεοχτισμένη Σμύρνη (1015 πχ) στο σπίτι ενός φίλου του από την Βοιωτία, τον Ισμηνία. Η Κριθηίδα αναγκάστηκε να ξενοδουλεύει  για να κερδίζει την ζωή της και μια μέρα πήγε να γιορτάσει εκεί που οι Σμυρναίοι είχαν γιορτές και πανηγύρια στον Μέλητα ποταμό. Την έπιασαν οι πόνοι και γέννησε ένα αγόρι στην όχθη του ποταμού που του δώσανε το όνομα Μελησιγένης εξ αιτίας αυτού του περιστατικού. Η μητέρα του προσπαθούσε με πολύ  κόπο να τον μεγαλώσειι και να του δώσει κάποια μόρφωση.
Την εποχή  εκείνη ζούσε στην Σμύρνη ένας καλός άνθρωπος. Τον λέγανε Φήμιο και δίδασκε στα  παιδιά αλλά, η Κριθηίδα, δεν είχε να πληρώσει τα δίδακτρα.Πήγαινε στο σπίτι του και δούλευε και αυτός σε αντάλλαγμα μάθαινε γράμματα στον Μελησιγένη. Στο τέλος την συμπάθησε και την πήρε γυναίκα του.Έτσι ο Μελησιγένης απέκτησε και προστάτη και δάσκαλο.. Ήταν φύση αγαθή, αγαπούσε την μελάτη και δεν άργησε να ξεπεράσει όλα τα άλλα παιδιά στην μόρφωση. Ο Φήμιος τον εξετίμησε πολύ και όταν πέθανε του άφησε όλη του την περιουσία. Τότε ανέλαβε αυτός την σχολή και δίδασκε τόσο καλά τους νέους ώστε κέρδισε την εκτίμηση και τον θαυμασμό των κατοίκων. Καθώς ανθούσε το εμπόριο στην Σμύρνη, πολλά ξένοι περνούσαν και οι ταξιδιώτες όταν τελείωναν τις δουλειές τους  πήγαιναν να ακούσουν τον Μελησιγένη που δίδασκε.
Μεταξύ αυτών βρέθηκε και κάποιος Μέντης, που είχε πάει με το καράβι του  από το νησί του την Τάφο, κοντά στην Λευκάδα, για να φορτώσει σιτάρι. Ο Μέντης δεν ήταν μόνο καραβοκύρης  και έμπορος αλλά και πολύ μορφωμένος άνθρωπος, εξετίμησε τόσο πολύ τον Μελησγένη που τον έπεισε να κλείσει την σχολή και να τον ακολουθήσει στα ταξίδια του γνωρίζοντας ξενες χώρες. Ο Μελησιγένης που είχε χάσει πια την μητέρα του μπήκε στο καράβι του φίλου του και τον ακολούθησε στα ταξίδια του. Ναυτικός εμπορευμόμενος και τραγουδιστής μαζί γύρισε χρόνια τις θάλασσες, τα επικίνδυνα περάσματα, τις στεριές και τα νησιά. Γνώρισε την Ισπανία, την Αίγυπτο, την Ιταλία, τα παράλια της Ελλάδος. Μάζεψε παραδόσεις, τους μύθους των διαφόρων λαών, τις ιστορίες, τις αναμνήσεις τους και κράτησε σημειώσεις από όλες τις χώρες που περνούσε.
Σ ΄ένα από αυτά τα ταξίδια του έφθασε στην  Ιθάκη. Εκεί, ο Μελησιγένης έπαθε ένα νόσημα των ματιών τόσο σοβαρό, που ο Μέντης υποχρεώθηκε να τον αφήσει στο σπίτι του Μέντορα, γιατί είχε ανάγκη από περιποίηση. Ο  Μέντορας, άνθρωπος πλούσιος και φιλόξενος τον κράτησε κοντά του και τον νοσήλευε ώσπου θεραπεύτηκε και ακολούθησε πάλι τον Μέντη στα ταξίδια του. Κατά το μικρό αυτό διάστημα που έμεινε στην Ιθάκη άκουσε για τον Οδυσσέα και τις ιστορίες του και κράτησε το υλικό για να γράψει αργότερα το μεγάλο του ποίημα.
Αλλά η αρρώστια τον απειλούσε πάντα και μια φορά στον Κολοφώνα  της   Μικρασίας ξανα αρρώστησε και τελικά τυφλώθηκε. Ύστερα από αυτό ξαναγύρισε στην Σμύρνη και άρχισε να τραγουδάει τα τραγούδια του για να κερδίζει την ζωή του από πόλη σε πόλη.



Μια μέρα έφθασε και στην πόλη Νεόντειχος, όπου τον φιλοξένησε ο ξακουσμένος τεχνίτης Τύχιος.Εκεί στην πέτρα που καθόταν και απήγγειλε τα ποιήματα του, είχε φυτρώσει μια λεύκα και για πολλά χρόνια μετά την δείχνανε στους ξένους που περνούσανε .