Η διδασκαλία της Οδύσσειας το 1926 στην Ελλάδα

 

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ Γ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΟ 1924,1943

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Έχω στην κατοχή μου:

 Ένα σπάνιο συλλεκτικό βιβλίο των Κουρτίδη-Κονιδάρη-Καλαρά , με την Οδύσσεια του Ομήρου, το οποίο διδασκόταν ως αναγνωστικό στην Τρίτη δημοτικού, το 1924 σελίδες 191.

Ένα άλλο βιβλίο πάλι της τρίτης δημοτικού ,το 1943, σελίδες 195, που περιγράφει σε μια θεματική ενότητα, το σκύλο του Οδυσσέα Άργο ,και  σε μια άλλη, τις περιπέτειες του Οδυσσέα στο νησί των Φαιάκων.Τα  σκανάραμε , και τα αναρτήσαμε για ενημέρωση-πληροφόρηση, σε  όσους θέλουν να μάθουν το γίγνεσθαι στη διδασκαλία της οδύσσειας του Ομήρου, από τα σχολικά διδακτικά εγχειρίδια και να το συγκρίνουν με  το αντίστοιχο βιβλίο, που διδάσκεται τώρα στη Γ δημοτικού (τρία τεύχη με τα περιεχομενά τους και 2 τετράδια εργασιών) . Ας βγάλει ο καθένας μας τα συμπερασματά  του, το τι διδασκόταν και τι διδάσκεται τώρα.

Υπάρχουν αρκετές πληροφορίες στο διαδίκτυο για τον Αριστοτέλη Κουρτίδη και τους δύο άλλους συγγραφείς.

Για τις επόμενες τρεις τάξεις του δημοτικού  υπήρχαν από τους ίδιους τα αναγνωστικά.

Δ δημοτικού.Στα παλιά χρόνια, 1933, σελίδες 208.

Ε δημοτικού. Ο πύργος του Βοσπόρου, 1931, σελίδες 199

ΣΤ δημοτικού. Βασανισμένα και δοξασμένα χρόνια,  1927 σελίδες 237.

Μπορεί κάποιος τα παραπάνω καθώς και ότι άλλο τον ενδιαφέρει, να τα προμηθευτεί από παλαιοπωλεία και εκδοτικούς οίκους ,αλλά οι τιμές τους είναι ακριβές λόγο συλλεκτικότητας και σπανιότητας.

Υ\Σ. Επειδή δεν βρήκαμε το εξώφυλλο του βιβλίου ΣΤ δημοτικού. Βασανισμένα και δοξασμένα χρόνια,  1927 σελίδες 237αναρτήσαμε ένα κείμενο από το περιεχομενό του.

Διαπιστώνεται ότι ορισμένα παλιά διδακτικά βιβλία είναι πολύ καλλίτερα από τα σημερινά και δύο από αυτά είναι που παρουσιάζουμε.

Για  εκπαιδευτικούς- μελετητές-ερευνητές-φοιτητές,  που ενδιαφέρονται για τα παλιά αναγνωστικά δίνω μερικές πληροφορίες χρήσιμες τις οποίες μπορούν να βρουν στο διαδίκτυο κτυπώντας τις διευθύνσεις στα ελληνικά.

1.Εθνικό κέντρο έρευνας και διάσωσης σχολικού υλικού.

2. 33η  δημοπρασία σπάνιων βιβλίων-εγγράφων κ.λ.π.

3. Παιδαγωγικά -σχολικά

4.Περιεχόμενα-Α ημέραΣάββατο 21 Ιουνίου 2014

5.Περιήγηση στον κόσμο των αναγνωστικών του δημοτικού, Γιάννης Δ. Μπάρτζης

6. 14_paidagwgikasxolika.xls.

7.Τα αναγνωστικά 1900-1950 Ρεθεμνιώτικα νέα

8. Νεοελληνικά αλφαβητάρια 1771-1981 της Ευγενίας Κεφαληναίου εκδόσεις Παρασκήνιο, Αθήνα

9. Στην ιστοσελίδα μου έχω αναρτήσει το τίτλο: ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΑ-

 ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ(1771-1881), ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ

Αναγνωστικό Γ΄ Δημοτικού, Οδύσσεια των Κουρτίδη, Κονιδάρη & Καλαρά

Κουρτίδης, Α., Κονιδάρης, Γ. Καλαράς, Γ. (1926). Οδύσσεια. Αναγνωστικό Γ΄ Δημοτικού. Αθήναι: Ι. Δ. Κολλάρος (εξώφυλλο Φ. Αριστεύς) 

Δυστυχώς η Αρχαιοελληνική και Νεοελληνική γραμματεία  δεν διδάσκεται στα σχολεία, και οι λεγόμενες μεταρρυθμίσεις που γίνονται κάθε φορά με την αλλαγή της εκάστοτε κυβέρνησης, η παιδεία και εκπαίδευση αντί να αναβαθμίζεται ,υποβαθμίζεται.

Η ανάρτηση αυτή, αφιερώνεται  ειδικά στην Αστραία Λεωνίδου και Κλειώ Αρτεμίδου οι οποίες  αναλώνουν πολύ χρόνο για την προβολή-διάσωση των Ομηρικών Επών και στους συνεργάτες τους που αναρτούν τακτικά τα άρθρα τους στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, για να μην απαξιωθεί ο 'Ομηρος και το Έργο του.

Από τον Λυρογιάννη....για την Ομηρική Πολιτεία

Παλαιές Οδύσσειες

Η Οδύσσεια ενός βιβλίου  στον χρόνο

 Παλιό αναγνωστικό Γ΄ δημοτικού

Οδύσσεια

Γιάννης  Δ Λύρας

Τα Λιβάδια της Οδησσού

Δημόσια Βιβλιοθήκη Οδησσού(τωρινό Αρχαιολογικό Μουσείο)

Τα λιβάδια που δεν δακρύζουν  στου Ελλησπόντου τα στενά

από εδώ....  έως το διάστημα του  ομηρικού σύμπαντος

Έλληνες στην Ουκρανία: Από το χρυσόμαλλο δέρας έως τη Φιλική Εταιρεία. Λάμπρος Κατσώνης - Κριμαία

Το φλέγον ζήτημα που έχει ανακύψει τις τελευταίες εβδομάδες στην εμφυλιακή Ουκρανία ανέδειξε τις τελευταίες μέρες και ένα άλλο πολύ σημαντικό θέμα...
Την παρουσία του Ελληνικού στοιχείου στη χώρα και, πιο συγκεκριμένα, των συνολικά 150.000 Ελλήνων που ζουν σήμερα στην Ουκρανία και οι οποίοι τελούν υπό το φόβο και την ανησυχία που προκαλούν οι ένοπλες απειλές των νεοναζιστών εθνικιστών του «Δεξιού Τομέα» που έχουν πάρει τον έλεγχο της χώρας και απειλούν με εθνικές εκκαθαρίσεις.

-Μια υπόθεση 2.500 ετών...
Η παρουσία, ωστόσο, των Ελλήνων στην Ουκρανία και ιδιαιτέρως στην Χερσόνησο της Κριμαίας, έχει μακρότατη ιστορία, η οποία χρονολογείται ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ., οπότε και άρχισε η ελληνική εποίκιση στα παράλια της Μαύρης θάλασσας και στην χερσόνησο.
Τα ερείπια των αρχαίων ελληνικών πόλεων Σεβαστούπολη, Παντικαπαίου (Κιμμέριος Βόσπορος), Xερσονήσου,Φαναγόρειας, Θεοδόσιας κ.ά. μαρτυρούν την παλιά δόξα των Ελλήνων.
Χερσόνησος ονομάζεται σήμερα και επρόκειτο για μία από τις πόλεις που ίδρυσαν οι αρχαίοι Έλληνες σ΄αυτή την περιοχή με τις τεράστιες γεωργικές εκτάσεις, προκειμένου να εξασφαλίσουν σιτηρά για την επιβίωση των δικών τους πόλεων-κρατών.
Συγκεκριμένα η πόλη ιδρύθηκε τον 6ο π. Χ. αιώνα αλλά σύμφωνα με τους αρχαιολόγους στις αρχές του 3ου αιώνα π. Χ., μεγάλο μέρος του αγροτικού πληθυσμού σκοτώθηκε από ξένους εισβολείς.
Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν την Κριμαία Ταυρίδα (αργότερα Ταυρική), σύμφωνα με το όνομα των κατοίκων της, των Ταύρων. Ο ιστορικός Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Ηρακλής όργωσε αυτή τη γη χρησιμοποιώντας ένα γιγάντιο ταύρο.
Κατά τα τέλη του 5ο αιώνα αρχαίοι Έλληνες αποικιστές άρχισαν να εγκαθίστανται κατά μήκος της Μαύρης Θάλασσας. Ανάμεσά τους υπήρχαν Δωριείς από την Ηράκλεια Ποντική η οποίοι και Ίωνες από τη Μίλητο που προσορμίστηκαν στη Θεοδοσία και το Παντικάπαιον.
 
-Από το Χρυσόμαλλο δέρας...
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως εκεί βρισκόταν η μυθική Κολχίδα από όπου ο Ιάσονας πήρε το χρυσόμαλλο δέρας, δηλαδή το δέρμα (την προβιά) που απέμεινε από το κριάρι που έστειλε η Νεφέλη για να σώσει το γιο της Φρίξο από τη θυσία που ήθελε να κάνει ο πατέρας του.
Σύμφωνα με τον μύθο, ο βασιλιάς Αθάμας έχοντας πάρει τον χρησμό από το μαντείο των Δελφών ότι ήταν ευθύνη του γιου του το γεγονός πως δε φύτρωσε το σιτάρι εκείνη τη χρονιά, αποφάσισε να τον θυσιάσει. Έτσι η μητέρα του Νεφέλη η οποία είχε πεθάνει, έστειλε από τον ουρανό ένα κριάρι με χρυσό δέρμα να τον αρπάξει από την επικείμενη θυσία.
Το κριάρι λοιπόν άρπαξε τον Φρίξο και την Έλλη και τους πήγε στην Κολχίδα. Εκεί ο Φρίξος θυσίασε το κριάρι στο Δία και χάρισε το δέρμα του στο βασιλιά της Κολχίδας, Αιήτη που τον φιλοξενούσε. Εκείνος το κρέμασε σε μια βελανιδιά στο δάσος του θεού Άρη και έβαλε έναν ακοίμητο δράκο να το φυλάσσει.
-Στην Φιλική Εταιρεία
Η Φιλική Εταιρεία ήταν η σημαντικότερη από τις μυστικές οργανώσεις που σχηματίστηκαν για την προετοιμασία επανάστασης για την απελευθέρωση των Ελλήνων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό (τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας και σημαντικό λιμάνι στον Εύξεινο Πόντο) και σύμφωνα από τους παλαιότερους ιστορικούς, από τον Εμμανουήλ Ξάνθο, το Νικόλαο Σκουφά, Αθανάσιο Τσακάλωφ. Τέταρτο μέλος της, μυήθηκε ο Αντώνιος Κομιζόπουλος από τη Φιλιππούπολη.
Επίσης από τα πρώτα μέλη που μυήθηκαν ήταν και ο Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος (και μάλιστα κατά ορισμένες πηγές συνιδρυτής, πριν τον Ξάνθο που μυήθηκε αργότερα).
Οι Φιλικοί αφού μυούνταν στην Εταιρεία έδιναν όρκο πίστης και επικοινωνούσαν με κώδικες, ψευδώνυμα και συνθηματικές λέξεις.

Ομηρική Γεωγραφία

ΤΟΝ  ΧΑΡΤΗ ΑΥΤΟ ΜΕ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΟ, ΓΚΡΑΒΟΥΡΕΣ, ΠΑΛΙΕΣ ΚΑΡΤ ΠΟΣΤΑΛ, ΕΠΙΣΤΟΛΙΚΑ ΔΕΛΤΑΡΙΑ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΟΛΕΩΝ,Κ.Λ.Π.

ΤΟΝ ΒΡΗΚΑ ΣΕ ΠΑΛΑΙΟΠΩΛΩΛΕΙΟ ΤΗΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ, ΟΤΑΝ ΜΕ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ,

ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΜΕ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ.

ΓΙΑΝΝΗΣ Δ ΛΥΡΑΣ

Οι μεγάλοι ομηρικοί εξερευνητές γεωγράφοι  και θαλασσοπόροι οίνοπος πόντου, άνθρωποι της γνώσης  και της διερεύνησης των ορίων της σε  γνωστές και άγνωστες θάλασσες νοών νηών νεών κοίλων μελανών πορφυρών

“Θοάς επί νήες ”

Β Ιλιάδος

βάσκ᾽ ἴθι οὖλε ὄνειρε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν·

ἐλθὼν ἐς κλισίην Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο 5

Ομηρική Αλετρίς

Οι Νερόμυλοι του Λυρογιάννη

Βιογραφικό

υ Οδυσσείας

φήμην δ' ἐξ οἴκοιο γυνὴ προέηκεν ἀλετρὶς

πλησίον, ἔνθ' ἄρα οἱ μύλαι εἵατο ποιμένι λαῶν.

τῇσιν δώδεκα πᾶσαι ἐπεῤῥώοντο γυναῖκες

ἄλφιτα τεύχουσαι καὶ ἀλείατα, μυελὸν ἀνδρῶν·

αἱ μὲν ἄρ' ἄλλαι εὗδον, ἐπεὶ κατὰ πυρὸν ἄλεσσαν,

ἡ δὲ μί' οὔ πω παύετ', ἀφαυροτάτη δὲ τέτυκτο·        110

ἥ ῥα μύλην στήσασα ἔπος φάτο, σῆμα ἄνακτι·

Η ΑΡΧΗ

Ο άνθρωπος επινόησε την κίνηση μιας στρογγυλής πέτρας πάνω σε μια άλλη επίπεδη και χοντρόκοβε τα δημητριακά για να κάνει χυλό, γαλέτα, ζυμαρικά, ψωμί, αλλάζοντας έτσι ριζικά τις διατροφικές του συνήθειες.  Αργότερα χρησιμοποίησε τους χειρόμυλους , ιγδία (χαβάνια ή γουδιά) και τρίφτες.

Ο Όμηρος γράφει, στη ραψωδία Η, για το παλάτι του Αλκίνοου:

«Πενήντα μες τους πύργους του

Γυναίκες είχε αλέστρες

Όλες τους στο χειρόμυλο

Ξανθό σιτάρι αλέθουν», και στο πολύπαθο βασιλιά της Ιθάκης ,στη ραψωδία Υ αναφέρει:

«Και από το σπίτι σήκωσε

Φωνή γυναίκα αλέστρα

Που κει βρισκόντουσαν

Του αφέντη της οι μύλοι

Και δώδεκα δουλεύανε

Γυναίκες να τοιμάζουν

Κριθάλευρα, σιτάλευρα

Μεδούλι των ανθρώπων.

Οι άλλες σαν απάλεσαν

κοιμήθηκαν.Εκείνη όντας

αδύναμη, άλεθε το μύλο της ακόμα…»

Η αξιοποίηση της δυναμικής και κινητικής ενέργειας του νερού, με την εφέρευση του νερόμυλου, αναφέρεται από το Στράβωνα, το 60 π.χ. Όταν οι Ρωμαίοι κατάκτησαν την Ελλάδα χρησιμοποίησαν  τον κατακόρυφο υδροτροχό, τη λεγόμενη ροδάνη, σε σχέση με τον οριζόντιο υδροτροχό. Η κατασκευή του υδρόμυλου διέφερε από περιοχή σε περιοχή και ακολουθούσε τις τοπικές αρχιτεκτονικές συνθήκες, μεθόδους και χρήση υλικών. Σε όλους τους νερόμυλους τα στοιχεία που τον απαρτίζουν είναι: Η δέση, το αυλάκι ή μυλαύλακο, η χούρχουρη ή υδατόπυργος ή βαγένι, το σπίτι με τις μυλόπετρες, και ο χώρος της φτερωτής. Αποτελούσαν αναπόσπαστο τμήμα της τοπικής και οικονομικής ιστορίας και είναι αξιοπρόσεχτα διατηρητέα  μνημεία της προβιομηχανικής κοινωνίας και του λαϊκού πολιτισμού.

Η ΑΝΘΗΣΗ

Μετά την απελευθέρωση στην ηπειρωτική Ελλάδα υπήρχαν 6000 νερόμυλοι, στην Πελοπόννησο ήταν 2000 χιλιάδες και στην Αρκαδία έχουν καταγραφεί 450. Στη Μεσσηνία αρχίζει μια συστηματική μελέτη, κάπως καθυστερημένα, ενώ στη Δημητσάνα λειτουργεί υπαίθριο μουσείο υδροκίνησης , το οποίο έχει μουσειακό χαρακτήρα καθώς και στην Εφταπίτα του Αιγίου. Οι νερόμυλοι στην Πελοπόννησο ήταν ανατολικού τύπου, δηλαδή η φτερωτή τους ήταν οριζόντια και πολλοί λειτουργούσαν και ως λειτουρβιά, ή νεροτριβές, νεροπρίονα κ.λ.π .Πολλοί νερόμυλοι διέθεταν συστήματα συγκέντρωσης, μεταφοράς, αποθήκευσης και διοχέτευσης νερού. Εκτός από τα βασικά κτίσματα που ήταν απαραίτητα για κάθε νερόμυλο, υπήρχαν αποθηκευτικοί χώροι, χάνια (τόποι διαμονής) σταύλοι για τα διάφορα ζώα και κήποι για μποστανικά  και κηπευτικά. Για τους μυλωνάδες έχουν γραφεί πάρα πολλές ιστορίες και τους χαρακτηρίζουν θρησκευόμενους, ενημερωμένους, κουτσομπόληδες, κλέφτες, γυναικάδες, πλεονέκτες , αχόρταγους, καλόκαρδους και φιλόξενους.. Ο μυλωνάς, είναι ο μόνος που έχει αποκτήσει ακουστικές δεξιότητες. Καταλαβαίνει με το αυτί το κάθε τι που έχει σχέση με τη λειτουργία του μηχανισμού κίνησης και άλεσης του μύλου. «….Ο μυλωνάς ξυπνάει αμέσως, μόλις αλλάξει ρυθμό ο μύλος ή σταματήσει….», προκειμένου  να μας δείξει τις μυστικές και ακατέργαστες διεργασίες της ψυχής που μας παραπέμπει στην  «ψυχολογία» , ο Ευάγγελος Παπανούτσος.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ

Οι περισσότεροι από τους νερόμυλους που λειτουργούσαν, σταμάτησαν στο τέλος της δεκαετίας του 60. Γιατί ο ηλεκτρισμός, ο κινητήρας, ο κυλινδρόμυλος είχαν μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ευκολία,  και ο χώρος που χρειαζόταν ήταν ελάχιστος. Από τότε έχουν εγκαταλειφθεί οι περισσότεροι νερόμυλοι και άλλοι καταρρέουν στα βάθη των ποταμών , άλλοι καλύπτονται από πυκνή βλάστηση και ελάχιστοι έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημεία.

Για τη διάδοση των ιστορικών και οικονομικών πληροφοριών, για τους νερόμυλους που αφορούν ιστορία, λαογραφία, γεωγραφία, οικονομία, αρχιτεκτονική έρευνα, είναι απαραίτητη η καταγραφή και συλλογή στοιχείων ,για κάθε μύλο.

Οι νερόμυλοι θα έπρεπε να χαρακτηριστούν  ιστορικά παραδοσιακά διατηρητέα μνημεία, πρέπει να ενδιαφερθεί η πολιτεία, γιατί ορισμένοι μπορούν να αποτελέσουν μνημεία φυσικού κάλους αναδεικνύοντας την περιοχή, στην οποία βρίσκεται. Οι περισσότερες περιοχές, που βρίσκονται νερόμυλοι είναι λησμονημένα ερείπια σε ρεματιές ποτάμια και φαράγγια. Ευτυχώς που υπάρχουν και ορισμένοι ρομαντικοί που έχουν κάνει σημαντικά βήματα σε πολλές περιοχές της Ελλάδος που έχουν αναστηλωθεί και λειτουργούν, γευόμενοι το ψωμί ολικής άλεσης το οποίο καταργεί το ζάχαρο και τη χοληστερίνη.

ΝΑ ΞΑΝΑΔΩΣΟΥΜΕ ΖΩΗ ΣΤΟΥΣ ΝΕΡΟΜΥΛΟΥΣ

Οι νερόμυλοι σαν  πολιτιστικό και φυσικό μνημείο , θα πρέπει να είναι  αντικείμενο μελέτης πολυεπιστημονικά. Εφορείες Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού, Φορείς και Ιδιώτες  να συνεργαστούν με όραμα και πρόγραμμα, για τη διάσωση, αποκατάσταση και προβολή τους. Είναι μια πράξη πολιτισμού με πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα, γιατί θα δημιουργεί στη συνέχεια πολιτισμό μέσα από την περιήγηση, τη μάθηση, τη γνώση, την ανακάλυψη, την συγκίνηση την ανάπαυση και την ψυχαγωγία.

ΓΕΝΗΜΑ  – ΑΛΕΣΜΑ – ΨΩΜΙ

Ένα από τα κυριότερα στοιχεία της διατροφής από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα είναι το ψωμί. Απαραίτητο για να φτιαχτεί είναι το αλεύρι. Έτσι οι μύλοι και προπαντός οι νερόμυλοι συνδέονται άμεσα με την μεταποίηση των δημητριακών σε αλεύρι, και είναι στενά συνδεδεμένοι με  τη ζωή του Ελληνικού λαού. Οι νερόμυλοι συνδέονται επίσης με το πνευματικό βίο, τα δημοτικά τραγούδια, παραδόσεις, παροιμίες, παραμύθια, αινίγματα, θρησκεία, ήθη, έθιμα, λατρευτικά, την κοινωνική ζωή, χώρος συγκέντρωσης συζητήσεων και ανταλλαγής ειδήσεων, οικονομικής δραστηριότητας, προξενιών, αγοροπωλησιών  κ.λ.π.

 Σήμερα οι νερόμυλοι κατάντησαν σιωπηλά καταφύγια για διάφορα είδη χλωρίδας και πανίδας, δείχνοντας έτσι την ερημωσή τους.

 Όσοι γλίτωσαν από τη φθορά του χρόνου και την καταστρεπτική μανία του ανθρώπου θα μας θυμίζουν  έναν κόσμο που πέρασε τον σκληρό αγώνα για την καθημερινή και στοιχειώδη επιβιωσή του. Η γνώση όμως, σε αυτόν τον πολιτισμό, δεν είναι μόνα απλά χρήσιμη αλλά και διδακτική απέναντι στην ευμάρεια και τον καταναλωτισμό. Η καθημερινή τους ζωή κυλούσε μέσα από το πανδαιμόνιο φωνών και ήχων από ανθρώπους, ,ζώα, και τη λειτουργία του νερόμυλου, της χούρχουρης,  της φτερωτής και των λιθαριών. Ήταν μια πολύβουη κοινωνία που θύμιζε παζάρι και κυκλοφορούσαν τα νέα από στόμα σε στόμα , ολόκληρης της περιοχής.

Η ζωή του μυλωνά σήμερα έμεινε μόνο στις αναμνήσεις και στις διηγήσεις καθώς ελάχιστοι έχουν απομείνει στο χώρο.

Στην εποχή τους, απανταχού στην Ελλάδα και την περιοχή μας οι νερόμυλοι γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη, κοντά στα μέρη όπου το φυσικό περιβάλλον προσφερόταν για τη λειτουργία τους. Απετέλεσαν τις φυσικές μεταποιητικές επιχειρηματικές  μονάδες της εποχής. Στους νερόμυλους τα δημητριακά, λούπινα βαλανίδια κ.λ.π. θα αλεστούν με τη δύναμη του νερού και θα γίνουν προϊόντα κατάλληλα για τη διατροφή ανθρώπων και ζώων.

Σήμερα οι νερόμυλοι αποτελούν μνημεία μιας άλλης εποχής αφού τα σημερινά δεδομένα του τρόπου ζωής και διατροφής άλλαξαν με το ξέσπασμα της βιομηχανικής επανάστασης και στην αλλαγή του τρόπου διατροφής μας. Οι περισσότεροι νερόμυλοι στέκονται ως στοιχειωμένα ντουβάρια κρυμμένοι μέσα στο πυκνό πράσινο, των ρεματιών, χωρίς την παρουσία της  ανθρώπινης ζωής, ερημικοί, περιμένοντας θα έλεγε κανείς, κάποιους από τους νεώτερους, αφού ξεχάστηκαν από τους μεγάλους ,να τους ανακαλύψουν και να αναδείξουν την αλλοτινή τους,  φυσική ομορφιά.
Περιμένοντας κάποιους πολίτες ή κάποιες αρχές να ασχοληθούν μαζί τους. έχουν γράψει ιστορία, έχουν προσφέρει με την λειτουργία τους, έχουν εκθρέψει γενιές και γενιές και έχουν αξιοθαύμαστη αρχιτεκτονική τέχνη, το κτίριο το μυλάλαυκο και η δέση. Δυστυχώς ορισμένοι, όχι όλοι, οι τόποι γύρω από τους νερόμυλους μπορούν σήμερα να αποτελέσουν χώρους επίσκεψης αφού διαθέτουν πλούσιο πράσινο με πανύψηλα δένδρα, άφθονο νερό, και την απόλυτη ηρεμία μέσα στον καθάριο φυσικό ορίζοντα. Στοιχείο απαραίτητο για τον σημερινό άνθρωπο, ο οποίος αναζητά τις φυσικές πηγές, το φυσικό τρόπο ζωής και όχι αδίκως χρειάζεται η ανακατασκευή τους, η αναπλασή τους . Μήπως κάποια μέρα φθάσουμε στην ανάγκη να επαναλειτουργήσουμε αυτές τις φυσικές παραγωγικές μονάδες αφού τα άλευρα του νερόμυλου είναι αναντίρρητα σπουδαία τροφή για τον σημερινό άνθρωπο καταναλωτή γι’ αυτόν που αναζητά τον πραγματικό άρτο, τον …. Επιούσιο. Η επαναλειτουργία του μύλου , στο Δυρράχιο, στη Μεσσηνία από τους αδελφούς  Πελεκάση καθώς και σε άλλες περιοχές, Πλατανιώτισα Αιγίου, Πλανητέρο Κλειτορίας και αλλού, είναι γεγονός.

Ο τελευταίος  μυλωνάς στη Βαλύρα ήταν ο Βασίλης Μανιάτης, διέθετε δε και κινηματογράφο σε μόνιμη αίθουσα προβολής και περιφερόταν και στα διάφορα χωριά της Μεσσηνίας. Το ίδιο όνομα υπήρχε στο νερόμυλο  στα ΓΑΚ   το 1827.

 Ομηρικοί Νερόμυλοι

Αντρειωμένοι Τηλέμαχοι

Το γεφύρι του ΤΗΛΕΜΑΧΟΥ

ΑΣΤΡΑΙΑ ΜΟΥ ΚΑΛΟ  ΣΟΥ ΒΡΑΔΥ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΗ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΣ.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ,ΓΙΑΤΙ ΠΕΡΑΣΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΟΥ ΚΑΙ ΠΗΓΕ ΣΤΗ ΣΠΑΡΤΗ, ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΙΑ ΜΕΝΕΛΑΟ ,

ΝΑ ΜΑΘΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΤΟΥ.

ΣΟΥ ΣΤΕΛΝΩ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΜΕ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΚΕΤΗ ΦΩΤΟ

ΤΟ ΧΑΙΡΟΜΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΣ,ΔΙΑΣΩΖΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΑΛΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΜΑΣ.

ΜΕ ΑΓΑΠΗ ΓΙΑΝΝΗΣ Δ. ΛΥΡΑΣ

Γιάννης Λύρας

...... ο αντρειωμένος!

Θούριοι Τηλέμαχοι

-Του δήμου ή  ιδιωτική υπόθεση σε φέρνει εδώ ΤΗΛΕΜΑΧΕ;

Λέει ο κυδάλιμος  ένδοξος  Μενέλαος στον γιο του Οδυσσέα όταν φθάνει στη  Σπάρτη.

-Ατρείδη ΜΕΝΕΛΑΕ  διοτρεφή, αρχηγέ των λαών

ήλθα  να μάθω κάτι για τον πατέρα μου τον Οδυσσέα.

Το σπίτι μου ρημάζεται τα χωράφια χάνονται

εχθρούς το σπίτι  γέμισε και μου τα σφάζουν

τα πρόβατα και τα στριφτοκέρατα βόδια δυσμενείς άνδρες.

Γι αυτό και  τώρα έρχομαι στην αυλή σου να μου πεις  αν ζει ή αν πέθανε

ή  αν κάτι άλλο άκουσες για αυτόν.

Μη θελήσεις να απαλύνεις τον πόνο μου  μόνο πες μου την αλήθεια

αν κάτι ο Οδυσσέας έκανε και έταξε σε σένα

παρακαλώ θυμήσου τα και πες μου την αλήθεια.

Η αγωνία του Τηλέμαχου για την τύχη του Οδυσσέα στο παλάτι της Σπάρτης

κατά την άφιξη του μαζί με τον γιο του Νέστορα τον Πεισίστρατο

Ραψωδία δ : Τὰ ἐν Λακεδαίμονι.

δ  Οδυσσείας

“τίπτε δέ σε χρειὼ δεῦρ’ ἤγαγε, Τηλέμαχ’ ἥρως,

ἐς Λακεδαίμονα δῖαν ἐπ’ εὐρέα νῶτα θαλάσσης;

δήμιον ἦ ἴδιον; τόδε μοι νημερτὲς ἐνίσπες.”

τὸν δ’ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

“Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,

ἤλυθον εἴ τινά μοι κληηδόνα πατρὸς ἐνίσποις.

ἐσθίεταί μοι οἶκος, ὄλωλε δὲ πίονα ἔργα,

δυσμενέων δ’ ἀνδρῶν πλεῖος δόμος, οἵ τέ μοι αἰεὶ

μῆλ’ ἁδινὰ σφάζουσι καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς, 320

μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες.

τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθ’ ἱκάνομαι, αἴ κ’ ἐθέλῃσθα

κείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπας

ὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσας

πλαζομένου· περὶ γάρ μιν ὀϊζυρὸν τέκε μήτηρ.

μηδέ τί μ’ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδ’ ἐλεαίρων,

ἀλλ’ εὖ μοι κατάλεξον, ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.

λίσσομαι, εἴ ποτέ τοί τι πατὴρ ἐμός, ἐσθλὸς Ὀδυσσεύς,

ἢ ἔπος ἠέ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσε

δήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματ’ Ἀχαιοί· 330

τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι νημερτὲς ἐνίσπες.”

Διάλογοι Μενελάου και Τηλέμαχου