Ο Οδυσσέας στη Σιγκαπούρη

Οδυσσέας του Μέρλιον 

Έχω πλεύσει σε πολλά νερά, 

Περιτριγυρισμένος από νησιά φωτιάς, 

Αντιμέτωπος με την Κίρκη 

που αγαπούσε το τσιρίδι των χοίρων· 

Πέρασα τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη 

για επτά χρόνια με την Καλυψώ, 

Έτρεξα σε μάχη ενάντια στους θεούς. 

Κάτω από όλα αυτά 

, κράτησα την πίστη μου στην Ιθάκη, ταξίδεψα, 

ταξίδεψα και ταξίδεψα, 

υποφέροντας πολύ, απολαμβάνοντας λίγο· 

Γνώρισα παράξενους ανθρώπους που τραγουδούσαν 

Νέους μύθους· έφτιαξα μύθους ο ίδιος. 

Αλλά αυτό το λιοντάρι της θάλασσας 

με αλμυρή χαίτη, φολιδωτό, με θαυμαστή ουρά, 

Αγγιγμένο με δύναμη, επίμονο 

Σε αυτό το σύντομο ακρωτήριο... 

                              Παζλ. 

Τίποτα, τίποτα στις μέρες μου 

δεν προμήνυε αυτό το 

μισό-θηρίο, μισό-ψάρι, 

Αυτό το ισχυρό πλάσμα της στεριάς και της θάλασσας. 

Λαοί εγκαταστάθηκαν εδώ, 

Έφεραν σε αυτό το νησί 

την αφθονία αυτών των θαλασσών, 

Έχτισαν πύργους χωρίς κορυφή όπως του Ίλιου. 

                          Φτιάχνουν, υπηρετούν, 

                          αγοράζουν, πουλάνε. 

Παρά τους άνισους τρόπους, 

Μαζί μεταλλάσσονται, 

Εξερευνούν τα όρια της αρμονίας, 

Αναζητούν ένα κέντρο. 

Έχουν αλλάξει τους θεούς τους, 

Κράτησαν κάποια ανάμνηση της φυλής τους 

Στην προσευχή, στα γέλια, στον τρόπο που 

οι γυναίκες τους ντύνονται και χαιρετούν. 

Κρατούν τα φωτεινά, τα όμορφα, 

καλά προγονικά όνειρα 

Μέσα σε νέα οράματα, 

Τόσο λαμπερά, επείγοντα, 

γεμάτα με αυτό που είναι τώρα. 

Ίσως έχοντας ασχοληθεί με πράγματα, 

Χορτασμένα από αυτά, 

Τα πνεύματά τους λαχταρούν ξανά εικόνες, 

Προσθέτοντας στον Δράκο, τον Φοίνικα, 

τον Γκαρούντα, τον Νάγκα, αυτά τα Άλογα του Ήλιου, 

Αυτό το λιοντάρι της θάλασσας, 

Αυτή την εικόνα του εαυτού τους.

του Edwin Thumboo 

από το Ulysses By The Merlion (1979)

Ο Μέρλιον ως εθνικός μύθος και ποιητικό βάρος

Ο Έντουιν Θάμπου, με το ποίημα Ulysses by the Merlion (1979), δεν απλώς «έγραψε για» το σύμβολο· το καθιέρωσε ως τον επίσημο μυθικό πυρήνα της Σιγκαπούρης. Ο Μέρλιον — μισός λιοντάρι, μισός ψάρι — ήταν ήδη ένα κρατικά επινοημένο έμβλημα. Ο Θάμπου όμως του έδωσε ποιητική νομιμοποίηση, συνδέοντάς το με:

• την ομηρική παράδοση,

• την ιδέα του ταξιδιού και της επιστροφής,

• την αναζήτηση ταυτότητας σε μια νεαρή, μετα-αποικιακή πόλη-κράτος.

Έτσι, ο Μέρλιον έγινε όχι απλώς τουριστικό λογότυπο, αλλά εθνικός μύθος με λογοτεχνικό κύρος

Από τους δρόμους του κοσμοπολίτη Οδυσσέα

.... σε Ανατολή και Δύση σε ομηρικούς βράχους ποιητικών στίχων

Αστραία

Πάμε να γράψουμε ιστορία στον Γαλαξία

 

με τον Οδυσσέα σε ανεκτίμητη αξία

Η Intuitive Machines έδωσε  στο lander της το όνομα του ΟΔΥΣΣΕΑ από τον ήρωα του Ομήρου στην Οδύσσεια.

«Godspeed, Οδυσσέα. Τώρα ας πάμε να γράψουμε ιστορία», είπε ο Τρεντ Μάρτιν, αντιπρόεδρος διαστημικών συστημάτων.

Η Nasa πληρώνει στην Intuitive Machines 118 εκατομμύρια δολάρια για να μεταφέρει το τελευταίο της σύνολο πειραμάτων στο φεγγάρι. Η εταιρεία τύμπανα επίσης τους δικούς της πελάτες, συμπεριλαμβανομένης της Columbia Sportswear, η οποία δοκιμάζει ένα μεταλλικό ύφασμα τζάκετ ως θερμομονωτικό στο σκάφος και τον γλύπτη Jeff Koons, ο οποίος στέλνει ειδώλια φεγγαριού μεγέθους 125 ιντσών σε έναν διαφανή κύβο.

Το αεροσκάφος φέρει επίσης την Eaglecam του Πανεπιστημίου Embry-Riddle Aeronautical, η οποία θα τραβήξει φωτογραφίες του προσεδαφιστή καθώς κατεβαίνουν και οι δύο.

Intuitive Machines: Η σεληνάκατος «Οδυσσέας» στέλνει σέλφι με φόντο τη Γη

Στις 22 Φεβρουαρίου το Odysseus θα επιχειρήσει να προσσεληνωθεί κοντά στον νότιο πόλo του φεγγαριού.

Στις 22 Φεβρουαρίου θα επιχειρήσει να προσσεληνωθεί στον κρατήρα Malapert A κοντά στον νότιο πόλο, όπου έχουν ανακαλυφθεί σημαντικές ποσότητες πάγου –ένας πολύτιμος φυσικός πόρος για τις μελλοντικές ανθρώπινες αποικίες, δεδομένου ότι το νερό μπορεί να διασπαστεί με ηλεκτρόλυση για να δώσει οξυγόνο και υδρογόνο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο.

Αν το εγχείρημα πετύχει, θα είναι η πρώτη ελεγχόμενη αμερικανική προσσελήνωση από την τελευταία αποστολή του προγράμματος Apollo το 1972.

ΠΗΓΗ 1 ΠΗΓΗ 2

Οδύσσεια 2024 

Από την Ρώμη έρχεται ο Οδυσσέας

 

«Η Στιγμή και η Αιωνιότητα»: Η μοναδική ιστορική σχέση και σύζευξη δύο αρχαίων Πολιτισμών

Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία των Υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας (Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων) και Ιταλίας.

Η έκθεση «Η στιγμή και η αιωνιότητα. Ανάμεσα σε εμάς και τους αρχαίους – L’istante e l’eternità. Tra noi a gli antichi» φιλοξενείται σε μια πτέρυγα των Θερμών του Διοκλητιανού, που παρέμεινε κλειστή από το 1911.

Στο επίκεντρό της βρίσκεται η μοναδική ιστορική σχέση και σύζευξη δύο αρχαίων Πολιτισμών: του αρχαίου Ελληνικού και του Ρωμαϊκού Πολιτισμού, η οποία συνοπτικά έχει ονομαστεί “ελληνορωμαϊκός πολιτισμός”, αποτελώντας τον θεμέλιο λίθο στο μνημειώδες οικοδόμημα της κοινής μας Ευρωπαϊκής ιστορίας και ταυτότητας, επηρεάζοντας καταλυτικά τον τρόπο με τον οποίο, ολόκληρος ο Δυτικός Κόσμος, αντιλαμβάνεται την αρχαιότητα και την κληρονομιά της. Μια κληρονομιά που γίνεται αντιληπτή ως υλική και άυλη παρακαταθήκη, ως ιστορική μνήμη, πνευματική και αισθητική κουλτούρα, μια διακριτή κοσμοαντίληψη, που γεφυρώνει τον χρόνο και μας επιτρέπει να νιώθουμε οικειότητα και σύνδεση με το μακρινό παρελθόν».

Η έκθεση απαρτίζεται από 300 εκθέματα εκ των οποίων τα 82 είναι η συμβολή των ελληνικών Μουσείων, η πλειονότητα των οποίων (49) προέρχεται από τις Συλλογές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.

Η πρώτη αίθουσα της έκθεσης ανοίγει με ένα έκθεμα που εκφράζει με τον πιο σαφή τρόπο αυτή τη διπλή σχέση: Το εκμαγείο δύο ανώνυμων θυμάτων της έκρηξης του Βεζούβιου που έδωσε  πίσω η αρχαιολογία, ως αιώνια ακινητοποιημένα στη στιγμή του θανάτου· γύρω τους υπάρχουν διάφορες λαϊκές και καλλιεργημένες μορφές σύγχρονης επανερμηνείας του αρχαίου.

Η δεύτερη αίθουσα διερευνά τις μορφές μετάδοσης και παράδοσης της αρχαιότητας, μέσω της τέχνης και της λογοτεχνίας: Πώς οι μεγάλοι μυθικοί κύκλοι -οι ομηρικοί κύκλοι της Ιλιάδας και της Οδύσσειας- που παραδόθηκαν με διάφορες μορφές από την αρχαιότητα, παρέμειναν ζωντανοί στη σύγχρονη λαϊκή φαντασία και πώς, αντίθετα, άλλες μυθικές παραδόσεις έπεσαν στη λήθη, ενώ στη συνέχεια ανακτήθηκαν χάρη στη φιλολογική επανεύρεση της αρχαίας λογοτεχνίας.

Στην τρίτη αίθουσα από τον μύθο περνάμε στις αρχαίες αναπαραστάσεις του χώρου και του χρόνου, οι οποίες παίρνουν τη μορφή θεοτήτων, προσωποποιήσεων και αφηρημένων οντοτήτων που γέννησαν τις χωρικές και χρονικές μας κατηγορίες. Έτσι ολοκληρώνεται ένα αρχικό ταξίδι προς την αιωνιότητα -το Αιώνιο- και την αμετάβλητη τάξη του κόσμου.

Στο δεύτερο μέρος της ξενάγησης, παρουσιάζεται η σχέση ταύτισης που, παρά τη χρονική απόσταση που μας χωρίζει από τους αρχαίους, τους καθιστά οικείους. Στην αίθουσα παρουσιάζονται μέσα από θεαματικές πρόσφατες ανακαλύψεις, σημαντικές στιγμές της κοινωνικής ζωής.

Τον επισκέπτη, σε αυτό το μονοπάτι ανακάλυψης και αντιπαράθεσης, συνοδεύουν ορισμένα εξαιρετικά αντιπροσωπευτικά έργα, από Μουσεία της Ελλάδας και της Ιταλίας. Πολλά από τα έργα που εκτίθενται παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό: εντελώς πρόσφατες μεγάλες ανακαλύψεις, όπως το αποκατεστημένο αρχαίο άρμα παρέλασης από την Civita Giuliana και το άγαλμα του Ηρακλή από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Appia Antica, το ετρουσκικό αγγείο του 4ου αιώνα π.Χ. με παράσταση από τον Τρωικό Πόλεμο, νέα αποκτήματα, όπως η Tabula Chigi από το Εθνικό Ρωμαϊκό Μουσείο, συνδυάζονται με σπουδαία εκθέματα από την Ελλάδα, όπως η επιβλητική αρχαϊκή Γοργώ από την Πάρο, ένα σπουδαίο έργο της παριανής γλυπτικής, το οποίο για πρώτη φορά εκτίθεται εκτός του Μουσείου Πάρου ή η μεγάλη αμφιπρόσωπη παλαιολόγεια εικόνα από τον καθεδρικό ναό της Καθολικής Αρχιεπισκοπής στην Νάξο.

Η έκθεση είναι επισκέψιμη έως τις 30 Ιουλίου 2023.

ΠΗΓΗ

.....σε μια αιωνιότητα και  μια  ημέρα

Η τεχνητή νοημοσύνη συναντά τον Οδυσσέα

 

σε διάλογο εκπληκτικό

Τεχνητή Νοημοσύνη 1. Διάλογος με τον Οδυσσέα

Κωστής Καζαμιάκης

Πολλών δ’ ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω.

Γνώρισε τις πόλεις και τον νου πολλών ανθρώπων.Οδύσσεια, α`, 3

Αγαπητέ μου πολύτροπε  Οδυσσέα ξεκινώ από εσένα γιατί είσαι πολυμήχανος, διαχρονικός, πολυταξιδεμένος, πολύ έξυπνος, έχεις άπειρες  γνώσεις, είσαι αποφασιστικός και  όπως λέει για σένα ο Όμηρος νόον έγνω που σημαίνει ότι διάβαζες το νου και τις σκέψεις των ανθρώπων. Αυτό είναι και το μέγα ζητούμενο για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Μίλησε μας, τώρα στο 2023, για την Τεχνητή Νοημοσύνη ως μέγας τεχνικός, μηχανικός, πολυμήχανος, πολύ νοήμων άνθρωπος και διαθέτοντας το χάρισμα που σου προσάπτει ο Όμηρος στην Οδύσσεια, α`, 3. νόον έγνω.

Οδυσσέας: Θα ξεκινήσω από τις λέξεις τεχνητή και νοημοσύνη γιατί οι λέξεις τις περισσότερες φορές φωτίζουν το θέμα μας. Πιστεύω ότι η σοφία και η γνώση ξεκινούν από τη σωστή χρήση των κατάλληλων λέξεων. Επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε λέξεις σχετικές με την  Τεχνητή Νοημοσύνη:

-Τεχνητή, από το ρήμα τεχνάομαι. Αυτή που έχει γίνει με τέχνη.

-Τέχνη, από το ρήμα τίκτω.  Τέχνη είναι ευφυΐα, επιδεξιότητα στην εργασία, επιτηδειότητα στο χέρι, επάγγελμα,  σύστημα κανόνων, συστηματική μέθοδος του να φτιάχνεις κάτι.

Νοήμων, σκεπτικός, ευφυής, αυτός που διαθέτει νόηση, αυτός που έχει σωστή κρίση.

νόος, νόου, νοῦς, νοῦ, ὁ· Μυαλό, διάνοια, αντίληψη, σωφροσύνη, έχω συναίσθηση, είμαι λογικός, σώφρων, φρόνιμος, περισσὰ πράσσειν οὐκἔχει νοῦν οὐδένα, το να επιδιώκεις τόσο πολλά δεν έχει νόημα, έχω το μυαλό μου στραμμένο σε κάτι· ἄλλο σ' ὄμμα, θητέρᾳ δὲ νοῦν ἔχειν, · δεῦρο νοῦν ἔχε. Ψυχή, συναίσθημα, καρδιά. 

Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο δώρο των θεών στους ανθρώπους είναι ο  νους σαν όργανο λήψης αποφάσεων, σχεδιασμών, συνδυασμών και στοχαστικών σκέψεων με μεγάλο βάθος. Εκεί στο βάθος υπάρχουν θησαυροί.

-Αγαπητέ Οδυσσέα, είναι αξιοθαύμαστο ότι οι λέξεις και οι ερμηνείες που ανέφερες καλύπτουν εν πολλοίς αυτό που λέμε σήμερα: Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οδυσσέας:  Το ίδιο πιστεύω και εγώ. Πρέπει να σας πω ότι η αγαπημένη μου θεά Αθηνά που την πιστεύαμε σαν θεά της Σοφίας πρέπει να διέθετε αυτό που εσείς λέτε Τεχνητή Νοημοσύνη.

-Οδυσσέα δώσε μου ένα ορισμό της λεγόμενης Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οδυσσέας: Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι παιδί της ψηφιακής εποχής των υπολογιστών, ένα κλαδί της επιστήμης των υπολογιστών. Το παρακλάδι αυτό μεγαλώνει ασύμμετρα, αταίριαστα σε σχέση με το δέντρο στο οποίο ανήκει και ήδη το κλαδί ξεπέρασε σε διαστάσεις το δέντρο.

-Άρα πρέπει να βρεθεί αμέσως τρόπος να μεγαλώσει το δέντρο στο οποίο ανήκει το κλαδί της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οδυσσέας: Συμφωνώ. Η Τεχνητή Νοημοσύνη σχεδιάζεται και πραγματώνεται πάνω σε ψηφιακά  συστήματα τα οποία αντιγράφουν, όσο μπορούν, ανθρώπινες συμπεριφορές. Ζητούμενο είναι να γίνονται αυτές οι συμπεριφορές όλο και ευφυέστερες, όλο και πιο στρατηγικές και διεισδυτικές. Να αποκτούν συνεχώς μεγαλύτερο βάθος.

-Λίγο πιο συγκεκριμένα αγαπητέ Οδυσσέα;

Οδυσσέας: Να αυξάνεται η «τροφή» των ψηφιακών μηχανών στα θέματα λεπτών αισθήσεων, ευφυΐας, φιλοσοφίας και ποιητικότητας: Να προσαρμόζονται συνεχώς, δευτερόλεπτο με δευτερόλεπτο, να μαθαίνουν  τα πάντα των γνώσεων, να καταλαβαίνουν τα συμφραζόμενα όπως ένας έξυπνος άνθρωπος, και, το κυριότερο, να βγάζουν συμπεράσματα και να λύνουν προβλήματα όλο και πιο σύνθετα. Με πολύ μεγάλες ταχύτητες θα φτάσετε σε μηχανές με νοημοσύνη.

-Αγαπητέ Οδυσσέα διακρίνεις κάποιο κίνδυνο στην συνεχώς και μεγαλύτερη εξυπνάδα και ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης;

Οδυσσέας. Υπάρχει αυτός ο κίνδυνος γι` αυτό παράλληλα να αναπτύσσετε  συστήματα άμυνας και εποπτείας των επιτευγμάτων της Τεχνητής Νοημοσύνης για να μη χάσετε ποτέ τον έλεγχο. Στην Τροία συνήθως είχα τον έλεγχο αλλά μερικές φορές ανεύθυνες αποφάσεις μας οδηγούσαν στην καταστροφή. Θυμάμαι την ανόητη και αλαζονική συμπεριφορά του αρχηγού Αγαμέμνονα απέναντι στον Αχιλλέα. Λίγο έλλειψε να καταστραφούμε αλλά μας έσωσαν οι θεοί.

-Οδυσσέα ποιες από τις υπάρχουσες επιστήμες πρέπει να  τροφοδοτήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη;

Οδυσσέας: Όταν ήμουν στην Τροία σκεφτόμουνα από πριν τι πρόκειται να αντιμετωπίσουμε από τους πανέξυπνους, επιθετικούς, προκλητικούς και γενναίους Τρώες. Έπρεπε να αξιοποιήσω όσα είχα: Τη δύναμη των ιερέων και των μάντεων και πάντα έλεγα «Από Διός αρξόμεθα» Μέσω των ιερέων, ιερειών, μάντεων «ακούγαμε» τη φωνή των θεών και πραγματοποιήσαμε τις βουλές τους. Θέλετε να ξεπεράσετε τις ανθρώπινες δυνατότητες με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Εμείς αυτό το καταφέραμε με τους θεούς με ενδιάμεσους τους ιερείς, τους μάντεις, τους οιωνοσκόπους και άλλους διαμεσολαβητές ανάμεσα στους ανθρώπους και τους θεούς. Για την ερώτηση σου η απάντηση είναι εύκολη: Αξιοποιήστε το σύνολο των επιστημών και των ανθρώπινων επιτευγμάτων.

-Οδυσσέα η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιεί και αξιοποιεί πολλές επιστήμες και εξελιγμένες τεχνολογίες. Η πληροφορική, η φιλοσοφία, η ποίηση, και κυρίως η ποιητικότητα, η ψυχολογία, η γλωσσολογία, η φυσική, η χημεία, τα μαθηματικά.. προσπαθούν να συνεργαστούν με μηχανές συνεχώς μεγαλύτερων δυνατοτήτων. Εσείς είχατε κάποιες αντίστοιχες καταστάσεις;

Οδυσσέας: Οι επιστήμες οδηγούσαν τον αρχαίο κόσμο. Όσο για την τεχνολογία ο βασιλιάς των Φαιάκων ισχυριζόταν ότι τα πλοία τους ήταν ταχύτερα από τη σκέψη των ανθρώπων( Και σαν τη σκέψη ή τα πτηνά τα πλοία τους κινούνται. Οδύσσεια, η`, 34-36). Αυτό δε ζητάτε κι εσείς με την Τεχνητή Νοημοσύνη; Στον αρχαίο κόσμο δεν ανήκει εξ άλλου ο Ηράκλειτος, ο Πλάτων, ο Παρθενών, η εφεύρεση και η δημιουργία του θεάτρου, ο θεσμός της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης..; Αυτά είναι επιτεύγματα που μπορούν να συγκριθούν με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

-Οδυσσέα  Τεχνητή Νοημοσύνη  είναι η νοημοσύνη που έχει θεμέλια τον άψογο προγραμματισμό, τη σωστή  αντίληψη, την σύλληψη μεγαλοφυών ιδεών, τη σύνθεση και τη συνεργασία με ψηφιακές υπολογιστικές μηχανές κορυφαίας τεχνολογίας , την σωστή αντίληψη. Όλα αυτά βοηθούν πολύ με τα συμπεράσματα τους. Η Τεχνητή Νοημοσύνη περιλαμβάνει την ικανότητα να μαθαίνεις και να συλλογίζεσαι, να γενικεύεις και να συμπεραίνεις γρήγορα βγάζοντας το σωστό νόημα. Παραδείγματα μηχανών στις οποίες γίνεται αυτό περιλαμβάνουν την αναγνώριση ομιλίας, την όραση της μηχανής, τη μετάφραση μεταξύ ξένων φυσικών γλωσσών.. Έχουν να κάνουν όλα αυτά με τη δική σου επαναστατική μηχανή, τον Δούρειο Ίππο;

Οδυσσέας: Θα σου απαντήσω χρησιμοποιώντας πολλά από τα λόγια και έννοιες της ίδιας σου της ερώτησης. Ο Δούρειος Ίππος είναι προϊόν Συλλογικής Νοημοσύνης με θεμέλια τον άψογο προγραμματισμό  τη σωστή  αντίληψη, την σύλληψη μεγαλοφυών ιδεών, την σύνθεση και τη συνεργασία με μια τέλεια πολιορκητική μηχανή  που την βάφτισα Δούρειο Ίππο. Όσοι είμαστε μέσα στον Δούρειο Ίππο καλύπταμε τις ανάγκες της ακοής, της όρασης στη μίμηση της ομιλίας των Τρώων. Με τα δεδομένα εκείνης της εποχής αυτή η μηχανή  είναι εφάμιλλη των σημερινών ψηφιακών μηχανών. Μην ξεχνάτε ότι είχαμε την αμέριστη συμπαράσταση των περισσοτέρων θεών και κυρίως της Αθηνάς, θεάς της Σοφίας αλλά και του πολέμου.

ΠΗΓΗ

Όταν η  έμφυτη νοημοσύνη συναντά την τεχνητή  με την τέχνη  την ομηρική

Τα Ομηρικά Έπη ως μέθοδος αυτοπραγμάτωσης

10. Ο Καιρός του Τόξου

Τα Ομηρικά Έπη είναι ένα συγκλονιστικό εγχειρίδιο με οδηγίες επιβίωσης για κάθε άνθρωπο που θέλει να κάνει το ταξίδι του Οδυσσέα και μέσα από αυτό να μάθει τον κόσμο, να κατανοήσει τον κόσμο και τον εαυτό του  με μία διαδικασία διαλεκτικής αλληλεπίδρασης.

 Τα Ομηρικά Έπη, δεν είναι μόνο μία μέθοδος αυτοπραγμάτωσης που θα οδηγούσε σε μία ασκητική αποχή από τα κοινωνικά προβλήματα, το κοινωνικό γίγνεσθαι με μία διαρκή ομφαλοσκόπηση στον καναπέ ενός ψυχολόγου ή  κάτω από το καλυμμαύχι ενός παπά και θα ζητούσε συγχώρεση για τις αμαρτίες του.

 Είναι πέρα από αυτά και, πολύ περισσότερο από αυτά που πάσχουν, από μία εγωμανία και ένα  εγωκεντρισμό στα θέματα τα βασικά, γιατί είναι πολύ πρακτικά  "στο εδώ και τώρα". Όχι στον  αφύσικο μοναχισμό  και σε κάποιο παράδεισο έξω από τη ζωή,  αφιερωμένο στο Θεό.  Δεν έχει ανάγκη κανείς  θεός από τις αφιερώσεις μας, αλίμονο, αν τις είχε ανάγκη,  τι θεός θα ήταν, ... Γεννηθήκαμε για να ζήσουμε αυτή τη ζωή και να την περπατήσουμε  όρθιοι γενναίοι και δυνατοί.  Και, όχι φυσικά να βουλιάξουμε  στις ατελείωτες ψυχολογικές αναλύσεις με τη βοήθεια ψυχολόγων που δεν είναι και το καλύτερο παράδειγμα προσωπικής ζωής.  Όλο λόγια είναι και καθόλου έργα. Ο καλός ψυχολόγος, ο καλός παπάς σε μια επίσκεψη θα σου πει αυτό που χρειάζεται να κάνεις. Δεν θα χρειαστείς δεύτερη, ακόμη και ο καλός γιατρός. Οι πολλές και συνεχείς επισκέψεις, αποδεικνύουν την εξάρτηση σου και την ανικανότητα των συνέδρων να λύσουν το πρόβλημα σου, βοηθώντας την τσεπη τους.

Έχετε ακούσει σε κανένα ψυχολόγο να σας πει να μάθετε λίγη ιστορία, λίγη φυσική, που και ο ίδιος αγνοεί; Έχετε ακούσει από κανέναν παπά θα σας συμβουλέψει να μάθετε και λίγο μαθηματικά για να μπορείτε να κατανοήσετε μία πρόταση λογική στα βασικά; Με την Βίβλο δεν  μπορείτε να πάτε και πολύ μακριά..... δεν υπάρχει ούτε μια λέξη που να εξυμνεί την ανθρώπινη έμφυτη ευφυία, μόνο υπακοή και δουλεία. Αυτό  τους συμφέρει.

 Δεν θα στο πουν ποτέ, γιατί συντηρούν ένα πλήθος ανεύθυνων ανθρώπων,  που απλώς τους χαϊδεύουν τα αυτιά με μία πελατεία που τους βολεύει αρκετά.Τα Ομηρικά Έπη δεν είναι η εύκολη λύση των παπάδων και των ψυχολόγων, είναι  "υπεύθυνη λύση"  ενός ανθρώπου που αναλαμβάνει την ευθύνη της ύπαρξης του και της ζωής του, να την περπατήσει σε αυτή τη γη. Αν οι παπάδες και  οι ψυχολόγοι ήταν καλοί και σωστοί, το πρόβλημά σου θα είχε λυθεί με την πρώτη συνεδρία και δεν θα χρειαζόσουν ατελείωτες επισκέψεις και συνεδρίες, γι αυτό που δεν θα τολμήσουν να σου πουν  ποτέ.  Σε βλέπουν σαν πελάτη τους και   σου χαιδεύουν τα αυτιά.  Σε κρατούν σε μια βολική  ημιμάθεια, στο  "αναλυσέ το" ξανά και ξανα. Κάνουν, αυτά τα κακομαθημένα ανώριμα  παιδιά. Λείπει το βασικό.  Η ευθύνη και, σου αρέσει να την μεταθέτεις  κάπου αλλού κάπου και κάποτε.

 Στα Ομηρικά Έπη, όμως, όλοι είναι υπεύθυνοι για τη ζωή τους τα λάθη τους τα σωστά και τις επιλογές τους και αυτό είναι το πρώτο, που μας διδάσκουν τα ΈΠΗ  αυτά. τα ηρωικά. Ένα Ηρωικό τρόπο ζωής.

 Τα Ομηρικά Έπη είναι το ταξίδι ενός ευφυούς ανθρώπου, τολμηρού γενναίου περιπετειώδες που θέλει να γνωρίσει τον εαυτό του μέσα από ένα κοινωνικό γίγνεσθαι,  περνώντας μέσα από όλα και μη μένοντας πουθενά. Που τα έβαλε ακόμη και με ένα μεγάλο θεό, τον Ποσειδώνα, ένας απλός θνητός γιατί δεν  μπορεί να ζει, γονατιστός της Γερακίνας, ο  γιος.

 Ο Οδυσσέας έχει τη δική του ηθική, τους δικούς του κανόνες,  είναι μέσα στο σύστημα, insider, μπαίνει  μέσα στο Δούρειο Ίππο,  μπαίνει μέσα στο παλάτι της Ιθάκης, αλλά ταυτόχρονα είναι και έξω από αυτό, outsider γιατί είναι έξω από την επιρροή της κοινωνικής της εκάστοτε κοινωνικής διαμόρφωσης και του εκάστοτε Matrix.

 Αν δεν ήταν έτσι, δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα και δεν θα μπορούσε να γνωρίσει τίποτα. Θα είχε απορροφηθεί από τα συστήματα εξουσίας και θα ειχε συμβιβαστεί με μια θεσούλα και μια κοιλίτσα στρογγυλή και θα έκανε φιλολογικές αναλύσεις των Επών στο  απλό επίπεδο της   ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑΣ πληροφορίας. Δεν είναι κακό, αλλά, δεν είναι αρκετό.

Τα Ομηρικά Έπη είναι ατίθασα τολμηρά ,δεν σου χρυσώνουν το  χάπι, δεν σου χαρίζονται . Είναι Δένδρο ΦΩΤΙΑ. Είναι το ΔΕΝΔΡΟ που έφτιαξε ο Οδυσσέας με τα χέρια του. Κρατούν ένα ΤΟΞΟ και έχουν ένα ευθύ  ΒΕΛΟΣ για τον καθενα που τα πλησιάζει  ιδιοτελώς και πονηρά. Είναι κλειδωμένα, έχει φροντίσει ο Ποιητής για αυτό που τα συνέθεσε και τραγούδησε  και  το ΚΛΕΙΔΙ το κρατά η Πηνελόπη στο θησαυροφυλάκιο του παλατιού και τα ανώτερα δωματια του ΝΟΥ. Θα πρέπει να ανεβείς εκεί για να το πάρεις και να αποδείξεις ότι είσαι αυτός που έχεις την κάνει όλη την διαδρομή με τους αξιοσημείωτους Σταθμούς, σε πορεία ζωής συνεπή.

Άμα τη ενηλικίωση σου, θα πρέπει να κάνεις το ταξίδι στην Τροία, θα πρέπει να πάρεις τη δική σου προσωπική Τροία  και να  την κατακτήσεις  για τα χρειώδη  και τα βασικά.  Χωρίς να πάρεις την ΤΡΟΙΑ  δεν έχει επιστροφή, δεν έχει ταξίδι και καμιά Ιθάκη δεν θα σε  καρτερεί..

 Η Τροία πέφτει δύσκολα, γιατί η Τροία είναι  οι κατ΄εξοχήν "Κανόνες " του Συστήματος.  Είναι οι πλούσιοι  με λεφτά κλεμμένα, που χτίζουν τα τείχη της Τροίας, τα ψηλα  και σου κλέβουν τα υλικά τα βασικά αγαθά. Δεν έχεις πολλές λύσεις, σε ένα καπιταλιστικό κομμουνιστικό  φεουδαρχικό  χριστιανικό   ή αυτοκρατορικό σύστημα. Στην ουσία, παλιά, δεν είχες καμιά. Οι βασιλιάδες οι αυτοκράτορες οι φεουδάρχες και οι  πατριάρχες της θεοκρατίας  οι αρχιτέκτονες των ΤΕΙΧΩΝ δεν θα σου επέτρεπαν  ποτέ να τους αμφισβητήσεις,, ούτε  καν να πλησιάσεις.  Είχανε το χέρι, είχανε το πεπόνι ,είχανε και το μαχαίρι και κάνανε ότι θέλαν. Ευτυχώς τώρα αλλάξανε οι παντοδυναμίες τους και  μπορούμε να προχωρήσουμε  μπροστά.

 Άμα πάρεις την Τροία, δύο δρόμοι ανοίγονται μπροστά σου, σαν  τους δρόμους του Ηρακλή, ο ένας της Αρετής και ο άλλος, της Κακίας. Άμα δεν κατανοείς και δεν ξέρεις ιστορία και τα βασικά συστήματα της εξουσίας πως σε  κυβερνούν  και πως σε  χειραγωγούν, βήμα δεν μπορείς να κάνεις μετά. Ξεκίνα από τα βασικά και μην παπαγαλίζει αρχαία ρητά, να τα  εφαρμόζεις κιόλας.

 Αν πάρεις την Τροία και αρχίζουν να σου αρέσουν τα λεφτά ,η μαλθακότητα, θα  αρχίσεις να μοιάζεις  με αυτό  που πολέμησες και γκρέμισες.  Θα αρχίσεις να χτίζεις βίλες και επαύλεις με κάμερες και φύλακες ασφαλείας θα   αποκτήσεις γούστα  "ακριβά" φθηναίνοντας,  θα κυκλοφορείς με ακριβά αυτοκίνητα, πτωχαίνοντας σε συνείδηση και να γίνεσαι πρόεδρος και γραμματέας Τρωικών  Οργανισμών.  Θα αρχίσεις να γίνεσαι ένας Τρώας ένα τρωκτικό που ροκανίζει τη ζωή των άλλων  κλέβοντας τον μόχθο τους και θα κλειστείς στα ΤΕΙΧΗ  σου, ούτε που θα να ακούσεις τον ήχο  που τα κτίζανε 

Το να φύγεις, από μία βολεμένη θέση, που με πολύ κόπο κατέκτησες και να ξεκινήσεις ένα ταξίδι στο Άγνωστο, είναι μία πολύ μεγάλη απόφαση. Είναι μία απόφαση ηρωική και δεν έχεις καμία εγγύηση ότι το ταξίδι αυτό θα σε βγάλει σε στεριά ασφαλή.

 Λίγοι το αποτολμούν και με αυτούς τους λίγους, ο κόσμος συνεχίζει να εξελίσσεται γιατί εξελίσσουν μία συνείδηση ηρωική. Οι υπόλοιποι ζουν την ήσυχη ζωή της σαραντοπαδαρούσας, έρποντας στη γη.

 Σε αυτό το ταξίδι το μεγάλο το μακρύ, τις περισσότερες φορές θα είσαι μόνος και αυτό είναι το πιο δύσκολο αλλά αυτή η μοναξιά να σε οδηγήσει και σε μία αυτογνωσία βαθιά.

 Όταν φτάσεις στην Ιθάκη θα βρεθείς με λίγους Και θα δεις ένα  "νησί "  υλικά  πνευματικά λεηλατημένο ενεργειακά  ηθικά από πολλούς.

 Δύο σκέψεις θα περάσουμε  από το μυαλό σου.

 Να φύγεις ξανά, με το ίδιο πλοίο,  όπως όπως ήρθες και, το πολύ-πολύ να πάρεις και δυο-τρεις δικούς μου ανθρώπους και να μην επιστρέψεις ποτέ ξανά, σε αυτή την κατάντια  την άδεια ζωή, την ανοησία την απανθρωπιά.

Είναι η εύκολη λύση

 Να φύγεις και να πας πού;  Όπου και να πας, αυτή η πόλη, αυτή η κατεστραμμένη πόλη και Πολιτεία της Ιθάκης, αυτό το νησί, θα σε ακολουθεί παντού σε όλη τη γη, σε μία  ζωή χαλασμένη. 

 θα μείνεις

 Θα μείνεις και θα κάνεις τι;

Οι Μνηστήρες είναι πολλοί. Και δεν είναι μόνο αυτοί, είναι ο Ίρος, οι δούλες οι δούλοι και ο Μελάνθιος. Είναι πολλοί μέσα και έξω μέσα και έξω σου.  Είναι και οι σύντροφοι σου οι παλιοί, που έχουνε βολευτεί με κάποια θεσούλα, παπάδες και κομματικοί αρχηγοί, τρώνε και πίνουν από το βράδυ ως το πρωί.

Τα Ομηρικά έπη δεν είναι μόνο μία μέθοδο αυτοπραγμάτωσης με ατέλειωτες ομφαλοσκοπήσεις μιας μίζερης συνηθισμένης  ζωής, ούτε μία φιλολογική ανάλυση εφησυχασμένης  συνείδησης μικροαστικής και Λαιστρυγόνων καθηγητών που  "σκοτώνουν τον Όμηρο", διυλίζοντας τον κώνωπα  στο γερούντιο, σε μία συνεχή παραφιλογία και ποτέ δεν μιλούν για την ΟΥΣΙΑ.

 Τα Ομηρικά Έπη είναι  "μία πολιτική πράξη"  παρέμβαση δυναμικής.  Γιατί βάζουν  το άτομο σε μία  κοινωνική  αλληλεπίδραση σημαντική. Επειδή ακριβώς, απευθύνονται στο άτομο με  την ευθύνη  της ύπαρξή του σε μία κοινωνία πολιτών με  την κοινωνική συμμετοχή.

 Ο Όμηρος, ήταν  ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ  για την εποχή του και αποτέλεσε το θεμέλιο για μία  ΝΟΗΜΟΝΑ κοινωνία που θα εξελιχθεί με Φαιά Ουσία κε κέντρο τον άνθρωπο. Ο Τηλέμαχος επιστρέφει με το πλοίο του Νοήμονος.

 Γιατί ο Όμηρος μιλάει για τον άνθρωπο για τους αγώνες του και τις περιπέτειες του για τα λάθη του για τη νίκη του.

 Δεν μιλάει για τους θεούς, οι θεοί έχουν τα προβλήματά τους, πότε είναι υπέρ, πότε κατά, και αυτή είναι μεγάλη διαφορά από όλα τα βιβλία τα θεολογικά και τα θεοκρατικά.

 Ο Οδυσσέας δεν είναι ο παπάς  που θα  δοξάζει τον Θεό από το βράδυ έως το πρωί, σαν βοσκός της Λεμουρίας με το κοπάδι του.  Τόλμησε να τα βάλει με  ένα θεό, αδερφό του  Διός. Ο Οδυσσέας έχει τη δική του ηθική και αισθητική αλλά ,ξέρεις ότι μπορείς να βασιστείς  σε αυτόν, δεν θα σε προδώσει ποτέ, ουτε αυτό που αγαπά. 

Ο Οδυσσέας δεν είναι ο άνθρωπος που θα γινόταν ο γαμπρός του Αλκίνοου και να παντρευτεί την νεαρή κόρη  του και να αράξει σε ένα αστικό κοινοβούλιο  σώγαμπρος, να πίνει και να τρώει σε χλιδάτη ζωή.

 Ο Οδυσσέας δεν είναι ο άνδρας που θα καθίσει στο σπίτι με την ρόμπα και τις παντόφλες, να αρχίσει να κυνηγάει τις δούλες στο κελάρι,  να παίζει τζόγο με τον Αντίνοο , να  στείλει τον γιο του να πολεμήσει και την  Πηνελόπη να του φέρει λεφτά, να καλοπερνά και μετά να παραπονείται για τον φενιμισμό υποκριτικά.

 Θα πάει ο ίδιος.

 Ο Οδυσσέας  δεν θα επιβάλει τη θέλησή του στην Πηνελόπη γυρίζοντας με την παλλακίδα και λέγοντας  "δοξάστε με " σαν Αγαμέμνων.

 Θα διερευνήσει θα ανιχνεύσει την πραγματική θέληση και επιθυμία της Πηνελόπης και θα τη σεβαστεί , όποια και να είναι αυτή. Ο  Οδυσσέας δεν είναι ο άνδρας που θα καταδεχθεί να βιάσει μία γυναίκα ή να  εκβιάσει ποια γυναίκα, ακόμη και αν η σύζυγος του.

 Γιατί ο Οδυσσέας είναι ένας ελεύθερος άνθρωπος και θέλει και οι άνθρωποι κοντά του να είναι ελεύθεροι και αυτοί ειδικά οι άνθρωποι που αγαπάει πολύ.

 Κοντολογίς ο Οδυσσέας είναι  "ο εγκληματίας  της σκέψης "  και για αυτό κυνηγήθηκε από την αστυνομία της Σκέψης, γιατί τόλμησε να σκεφτεί, τολμάει να ΣΚΕΠΤΕΤΑΙ,  κόντρα στο αδύνατον. 

Λίγοι είναι οι  Οδυσσείς, αλλά για αυτούς τους λίγους, αξίζει ο κόσμος να ζείς.

 Τα Ομηρικά έπη είναι πολιτική πράξη , είναι μια  " Ένοπλη Επανάσταση " μόνο που αυτή την φορά τα ΟΠΛΑ είναι πνευματικά και είναι οι Λέξεις και τα ΟΝΟΜΑΤΑ των Ομηρικών Επών, ισχυρά και ακατανίκητα. Βρίσκουν ακριβώς τον Στόχο τους όταν εκφωνούνται γιατί έχουν ζυμωθεί με την πρόθεση του αγορευτή ποιητή.

Γιατί είναι, μία επανάσταση κβαντικής αλλαγής  με  στόχο  το κέντρο του Ήλιου   σε συνείδηση  αλουργίδας φασμανταγορική 

 Ας συμμετέχουμε όλοι σε αυτά  για έναν καλύτερο κόσμο καθαρό και ένα  εύνομο  ΝΗΣΙ, την Ελλάδα μας που μπαίνει στην καινούργια εποχή με μια πρόταση για την ανθρωπότητα, καινοφανή!

Αστραία

 

Ήθος και ηθική στα Ομηρικά έπη

Το ήθος του Οδυσσέα στην Οδύσσεια


Αναρωτηθήκατε ποτέ, εάν η εικόνα που έχουμε σχηματίσει από την παράδοση για την προσωπικότητα του Οδυσσέα, του βασιλιά της Ιθάκης, συμφωνεί με εκείνη που ειδικά προβάλλεται μέσα από το έπος της Οδύσσειας; Είναι πράγματι ένας πανούργος και ένας εκτελεστής διαταγών, όπως τον εμφανίζει σε μερικές περιπτώσεις η τραγωδία (Εκάβη, Φιλοκτήτης κτλ.), ή διακρίνεται περισσότερο για τη σύνεση, την καρτερία και την ανθρωπιά του, όπως εμφανίζεται στην Οδύσσεια;
Ο ποιητής με τους πρώτους στίχους του έπους (προοίμιο) σκιαγραφεί τον άγνωστο ακόμη ήρωα (Οδυσσέα) και πληροφορεί τον ακροατή ή τον αναγνώστη για τα σπουδαιότερα γνωρίσματά του: πολύτροπος, πουλυταξιδεμένος, κατακτητής, πολύπειρος, πολυπαθής, φιλέταιρος, για να τα συμπληρώσει με την εξέλιξη του μύθου: πολύτλας=καρτερικός, πολύμητις=ευφυής ή πολύ σοφός. δίος=θεϊκός. Έτσι ο ποιητής προετοιμάζει τον αναγνώστη για τον ήρωα του οποίου το όνομα θα αποκαλύψει αργότερα, δηλαδή του Οδυσσέα, ο οποίος τελικά θα επαληθεύσει όλα αυτά τα γνωρίσματα που η παράδοση του αποδίδει.
Στην Οδύσσεια, ο βασιλιάς της Ιθάκης, περιπλανιέται επί δέκα ολόκληρα χρόνια μετά το τέλος του τρωικού πολέμου σε στεριές και θάλασσες.
Αντιμετωπίζει άπειρους κινδύνους, πλην όμως εκείνος τους προσπερνά, έχοντας τάξει σκοπό στη ζωή του το νόστο, την επιστροφή στην πατρίδα του Ιθάκη, που θα πραγματοποιηθεί αλλά σε μια κοινωνία διαφορετική από εκείνη που άφησε, σε μια κοινωνία εξελισσόμενη, που ζητά τη δική της συνοχή μέσα απ’ τον αυτοσεβασμό και το σεβασμό του άλλου, μέσα από την αξία της εργασίας, της αγάπης για την πατρίδα, για την οικογένεια, για την τιμή και την κατάκτηση της αρετής.
Ο άνθρωπος της κοινωνίας αυτής γνωρίζει καλά τις δυσκολίες της ζωής και αγωνίζεται να βελτιώσει τη ζωή του, να προοδεύσει και να καταξιωθεί ανάμεσα στους συνανθρώπους του. Αντιλαμβάνεται πως τίποτα δε χαρίζεται και ότι τα πάντα κατακτώνται από τον ίδιο με εργασία, με προσπάθεια, με διαρκή πάλη και αγώνα. Επομένως, θα ήταν μεγάλο λάθος να σχηματίσει κανείς την αντίληψη ότι η Οδύσσεια, επειδή αναφέρεται σε έναν κόσμο υπό διαμόρφωση, δεν έχει κανόνες ή θεσμούς που ρυθμίζουν τη ζωή των ανθρώπων της εποχής εκείνης.
Ο ομηρικός κόσμος είναι ένας κόσμος πολιτισμού, διαπνέεται από ιδανικά, από αγάπη για τη ζωή και τον αγώνα που θα του δώσει δόξα (κλέος) και νίκη (κύδος). Σε πολλά σημεία του έπους αυτού αντιπαρατίθεται ο κόσμος του πολιτισμού και της ανθρωπιάς, στον κόσμο της αγριότητας και του πρωτογονισμού (Κυκλώπεια), όπως ακριβώς αντιτίθεται το φως στο σκοτάδι και η αρετή στην κακία.
Με τα έπη του Ομήρου η κοινωνία εκείνη βγαίνει από το μύθο και αναζητά το λόγο, την αιδώ, τη δικαιοσύνη και την αρετή.
Έτσι, μέσα από την αφήγηση του ποιητή θα οδηγηθούμε να γνωρίσουμε καλύτερα τις αρχές αυτές και να διαγράψουμε το ήθος του ομηρικού ανθρώπου, κυρίως του Οδυσσέα, του βασικού ήρωα της Οδύσσειας.
Θα περιοριστούμε, βέβαια, σε λίγα σημεία του έπους, σ’ εκείνα ακριβώς όπου καθρεφτίζεται ολοκάθαρα το ήθος του ήρωα αλλά και των άλλων ανθρώπων, για να φτάσουμε εξ απαλών ονύχων στην αλήθεια, στην πραγματική σκιαγράφηση του ήθους του.
Αν ανατρέξουμε, λοιπόν, στα γεγονότα της χ ραψωδίας, δηλαδή στη μνηστηροφονία, όπου ο Οδυσσέας σκοτώνει όλους τους ασεβείς και αλαζόνες μνηστήρες, θα μείνουμε έκθαμβοι από την αναπάντεχη ενέργειά του, η οποία αποκαλύπτει το επίπεδο του ανθρώπου και δείχνει το ήθος και τη σύνεσή του.
Πρόκειται για το περιστατικό της κρίσιμης στιγμής του μακελειού, όταν ο Τηλέμαχος, επεμβαίνοντας, παρακαλεί τον πατέρα του να σώσει τη ζωή του αοιδού Φήμιου και του κήρυκα Μέδοντα.
Τον πρώτο, γιατί χωρίς τη θέλησή του τραγουδούσε στα γλέντια των μνηστήρων, και θα ήταν άδικο να τιμωρηθεί για κάτι που έκανε ακουσίως, το δεύτερο, γιατί ακόμη από παιδί τον αγαπούσε και ήταν δίπλα του όλα αυτά τα δύσκολα χρόνια.
Τη στιγμή εκείνη της ευθύνης ο υπέροχος νέος αισθάνεται την ανάγκη να αποδοθεί δικαιοσύνη σε ανθρώπους αθώους και ενάρετους. Έχει προσωπική γνώση και νιώθει ηθική υποχρέωση να επέμβει και να σώσει τη ζωή τους. Ο Οδυσσέας συναινεί στην παράκληση του γιου του και, χαρίζοντας τη ζωή στον αοιδό Φήμιο και στον κήρυκα Μέδοντα, λέει ενδεικτικά στον τελευταίο:
Θάρσει, επεί δη σ’ ούτος ερύσατο και εσάωσεν,
όφρα γνως κατά θυμόν, ατάρ είπησθα και άλλω,
ως κακοεργίης ευεργεσίη μέγ’ άμείνων (χ 361-363).
Μη φοβηθείς και τη ζωή να τη χρωστάς στο γιο μου,
για να το ιδείς και μόνος σου και να το πεις στους άλλους,
πως το καλό είναι ανώτερο απ’ την κακή πράξη.
Ο πολυμήχανος άνδρας αξιολογεί μια πράξη, την οποία θεωρεί τίμια και ηθική, γι’ αυτό και ανταμείβει τον άνθρωπο με το μεγαλύτερο δώρο. Του χαρίζει τη ζωή! Ταυτόχρονα όμως συμβουλεύει το Μέδοντα να το πει, να το γνωστοποιήσει και στους άλλους, για να γνωρίζουν πως μια καλή πράξη είναι πάντα ανώτερη από μια κακή και ανήθικη. Αυτό είναι το απόσταγμα της σοφίας και της εμπειρίας που απέκτησε όλα αυτά τα χρόνια ο βασιλιάς της Ιθάκης, τόσο στον πόλεμο, όσο και στις δεκάχρονες περιπλανήσεις του σε στεριά και θάλασσα.

Περισσότερα εδώ:

Θέματα από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Ο Οδυσσέας και οι Άτλαντες

 

Από το βιβλίο του Γιώργου Μεταξά:

«Μια σύντομη και ρεαλιστική προσέγγιση στις περιπλανήσεις του Οδυσσέα»

Ίσως όμως δεν ήταν οι Μινωίτες που έφθασαν πρώτοι στην Αμερική αλλά οι Άτλαντες, οι οποίοι μετέφεραν έναν κοινό πολιτισμό σε Δύση και Ανατολή, ειδικά μετά την καταστροφή της χώρας τους. Αν λοιπόν ισχύουν αυτά που γράφει ο Πλάτων για την Ατλαντίδα στον «Τίμαιο» και στον (ημιτελή) «Κριτία», γιατί ενδέχεται η όλη ιστορία να είναι ηθική μυθοπλασία (βλ. παρακάτω), η πιθανότερη θέση της Ατλαντίδας είναι εκεί που ο ίδιος ο Σόλων (όπως γράφει ο Πλάτων) προσδιορίζει, έξω από τις «στήλες ή πύλες του Ηρακλή», δηλαδή έξω από το Γιβραλτάρ. Και βέβαια οι πύλες του Ηρακλή θα ήταν πολύ πιο εντυπωσιακές εκείνη την εποχή (γύρω στο 10.000 π.Χ.) και το άνοιγμα στενότερο, καθώς η στάθμη της θάλασσας θα βρισκόταν 60-80 m χαμηλότερα από τη σημερινή.

ΕΔΩ: Έφτασε ο Οδυσσέας στην Αμερική, ή μήπως οι Άτλαντες;

(Το κείμενο αυτό αποτελεί απόσπασμα ενός μικρού βιβλίου μου που εκδόθηκε πρόσφατα σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, για μια ρεαλιστική προσέγγιση στο σύνολο των περιπλανήσεων του Οδυσσέα).

Κάποτε, το έναυσμα για να γραφεί ένα βιβλίο είναι μια φράση ή ακόμα και μια λέξη. 

1. Εισαγωγή
Αφορμή για τη μικρή αυτή εργασία στάθηκε κάποιο σχόλιο που διάβασα το καλοκαίρι του 2017 σε κάποια ιστοσελίδα για τα «υπερ-πλοία» των Φαιάκων, που παρουσιάζονταν σχεδόν με ιδιότητες διαστημόπλοιου! Περίπου την ίδια εποχή διάβασα και για την άποψη της Αμερικανίδας ερευνήτριας Ε. Μερτζ[1] από το 1965, ότι ο Οδυσσέας έφθασε μέχρι την Αμερική! Την ιδέα αυτή προσπάθησε μάλιστα να βελτιώσει ο Ζ. Πετρίδης[2], εμπλουτίζοντάς την και με ναυτιλιακές λεπτομέρειες.
Πολύ πιο πρόσφατα, ο συνταξιούχος καθηγητής Φυσικής του πανεπιστημίου του Ρίο ντε Τζανέιρο Dr. Enrico Mattievich στο βιβλίο του με τίτλο “Journey to the Mythological Inferno, America’s Discovery by the Ancient Greeks” που εκδόθηκε το 2011, υποστηρίζει ότι το ταξίδι του Οδυσσέα στoν Κάτω Κόσμο έγινε στη Νότια Αμερική!
Αντίστοιχα, ο Ιταλός πυρηνικός Μηχανικός Felice Vinci, στο βιβλίο του με τον εύγλωτο τίτλο “Homer in the Baltic…” υποστηρίζει ότι οι περιπέτειες του Οδυσσέα όχι μόνον έλαβαν χώρα στη Βαλτική, αλλά και ότι η Ιθάκη ήταν εκεί! Και ότι επρόκειτο για σκανδιναβικούς θρύλους που μεταφέρθηκαν από εισβολείς στον ελληνικό χώρο.
Αυτός όμως που το… «τερμάτισε» είναι ο Ολλανδός Iman Jacob Wilkens με το βιβλίο του “Where Troy Once Stood” (1990), στο οποίο ούτε λίγο ούτε πολύ υποστηρίζει ότι ο Τρωικός πόλεμος έγινε μεταξύ Κελτών της Γαλλίας εναντίων Κελτών της Βρετανίας με αιτία τον κασσίτερο της Κορνουάλης, ότι η Τροία ήταν κοντά στο…Κέμπριτζ και η Ιθάκη στο Κάντιθ της Ισπανίας!

Αυτά ήταν ήδη αρκετά ερεθίσματα για να ερευνήσω το θέμα, χρησιμοποιώντας μόνο το κείμενο της «Οδύσσειας» σε μετάφραση κυρίως Α. Εφταλιώτη, τις γνώσεις μου ως μηχανικού, τη μικρή μου εμπειρία ως ιστιοπλόου, το Google Earth και … την κοινή λογική. Συνειδητά επέλεξα να μην επηρεαστώ αρχικά από άλλα γραφόμενα για το ταξίδι του Οδυσσέα, πέρα από όσα αναπόφευκτα γνώριζα από τα μαθητικά μου χρόνια.
Ξεκίνησα λοιπόν από τα πλοία των Φαιάκων (θ΄ 556-562) και σύντομα προέκυψαν «δύο τρυγόνια με έναν σμπάρο», μια και κατέληξα σε μια υπόθεση τόσο για τα πλοία, όσο και για την ίδια τη χώρα τους, που κατά την άποψή μου δεν συμπίπτει με την «κλασική» εκδοχή της Κέρκυρας. Ένα τρίτο «τρυγόνι» προέκυψε προς το τέλος, με μια υπόθεση για την καταγωγή των Φαιάκων. Στη συνέχεια, πηγαίνοντας προς τα πίσω στον χρόνο της Οδύσσειας, κοίταξα και το προηγούμενο τμήμα του ταξιδιού τού Οδυσσέα, για το οποίο επίσης κατέληξα σε συμπεράσματα αρκετά διαφορετικά από τα καθιερωμένα έως αιρετικά, ειδικά σε ό,τι αφορά στη διαμονή του Οδυσσέα στο νησί της Καλυψώς. Φυσικά όλα αυτά είναι υποθέσεις, αλλά το ίδιο είναι και οι απόψεις των περισσότερων ερευνητών, ενώ οι συγκεκριμένες υποθέσεις έγιναν με γνώμονα την κατά το δυνατόν πιο ρεαλιστική προσέγγιση που να ταιριάζει με την περιγραφή του Ομήρου. Σαφώς λοιπόν διαφωνώ με τον Ερατοσθένη που υποστήριζε ότι η Οδύσσεια δεν έχει γεωγραφική αξία παρά μόνο ποιητική (Στράβων, Γεωγραφικά Α΄ 1.10) και τον φιλόσοφο Ηράκλειτο τον νεότερο του 1ου αι. μ.Χ. (όχι τον γνωστό Εφέσιο του 6ου αι. π.Χ.) που στο έργο του «Ομηρικά προβλήματα» ισχυρίζεται ότι όλες οι περιπέτειες του Οδυσσέα είναι συμβολικές.

Αντίθετα, ο ίδιος ο Στράβων θαυμαστής του Ομήρου, δηλώνει ότι ο Όμηρος μπορεί να θεωρηθεί ως ο ιδρυτής της γεωγραφικής επιστήμης (Στράβων Γεωγραφικά Α΄ 1.2).
Τέλος, καθώς ο σκοπός μου ήταν να εντοπίσω κατά το δυνατόν τα σημεία-σταθμούς στο ταξίδι του Οδυσσέα και να τα συνδέσω με σημερινές τοποθεσίες, περισσότερο βέβαια ως «τροφή για σκέψη» και ενδεχομένως ως έναυσμα για περισσότερη έρευνα, το όλο κείμενο είναι λιτό, συμπυκνωμένο και «τεχνικό».
Έτσι αναφέρονται μόνο τα σημεία της Οδύσσειας που σχετίζονται άμεσα με το θέμα χωρίς άλλες φιλοσοφικές ή φιλολογικές προεκτάσεις, με τις οποίες έχουν ασχοληθεί πολύ πιο ειδικοί από εμένα.

ΕΔΩ: Ποια ήταν η χώρα των Φαιάκων;

Παρουσίαση του βιβλίου στο site της  ΕΔΩ : «ΑΘΛΕΠΟΛΙΣ»

Κατ’ αρχήν, καθώς ο Όμηρος (μέσα από τον Αντίνοο, βασιλιά των Φαιάκων) αναφέρεται σε πλοίο χωρίς πηδάλιο, ο συγγραφέας σχεδίασε μια πρόταση για το πώς μπορεί να ήταν μια «απήδαλος ναυς» (στην πραγματικότητα με κρυφό τιμόνι) και στη συνέχεια ερεύνησε αν η Κέρκυρα θα μπορούσε να ήταν η χώρα των Φαιάκων, όπως είναι η καθιερωμένη αντίληψη. 

Κατέληξε λοιπόν ότι η Κέρκυρα βρίσκεται πολύ κοντά στην Ιθάκη για να ήταν άγνωστη στον Οδυσσέα, αντίθετα το Τράπανι στη δυτική Σικελία έχει όλες τις προϋποθέσεις. Όλες, εκτός από μία, που είναι η διάρκεια της μιας νύκτας για το ταξίδι μέχρι την Ιθάκη σύμφωνα με τον Όμηρο, κάτι αδύνατον για τα πλοία της εποχής του Οδυσσέα.
Όμως, διαβάζοντας «ανάμεσα» στις γραμμές της Οδύσσειας, προκύπτει ότι ο Οδυσσέας ήταν ναρκωμένος στη διάρκεια του ταξιδιού!
Και ίσως ο Οδυσσέας, ανταποδίδοντας τη χάρη στους Φαίακες, έκρυψε την πραγματική τους ταυτότητα για να τους προστατεύσει, καθώς ήταν φιλειρηνικός αλλά πλούσιος λαός, άρα θα ήταν εύκολη λεία σε πειρατές και επιδρομείς.
Αλλά υπάρχουν πολλά περισσότερα, ξεκινώντας πάντα με την παραδοχή ότι οι γεωγραφικές περιγραφές του Ομήρου είναι κατά βάση σωστές, το ίδιο και η γενική πορεία των περιπετειών του ήρωα. Οι Κύκλωπες είναι μάλλον συμβολισμός, οι Λαιστρυγόνες ζούσαν στη βόρεια Σαρδηνία, το νησί της Καλυψώς στη δυτική Ιταλία δεν είναι πια νησί, ενώ η «Χώρα των Νεκρών» πρέπει να βρίσκονταν κοντά στη Νάπολη της Ιταλίας. Τέλος παρουσιάζεται η «αιρετική» άποψη ότι η Καλυψώ δεν υπήρξε, και δεν εννοούμε φυσικά στην πραγματικότητα αλλά ούτε και στον ίδιο τον μύθο, καθώς ενδέχεται να ήταν μια συγκάλυψη για μακροχρόνια αιχμαλωσία του ήρωα.
Και βέβαια ούτε η σημερινή αντιστοιχεί στην ομηρική Ιθάκη, αλλά αυτό έχει ήδη αμφισβητηθεί από τις αρχές του 20ου αιώνα, ενώ εδώ αναφέρονται τα πιο χαρακτηριστικά επιχειρήματα με ιδιαίτερη έμφαση σ’ αυτό του «δυτικότερου» νησιού.
Στο τέλος, σχολιάζονται σε παραρτήματα η ύπαρξη γιγάντων (τότε αλλά και γενικότερα), τα πραγματικά αίτια του Tρωικού πολέμου αλλά και η άποψη ότι ο Οδυσσέας έφτασε μέχρι την Αμερική!
Για το τελευταίο, υπάρχουν πρόσφατα ευρήματα με τη μέθοδο της ανίχνευσης των «διαδρομών» του DNA, που δεν εμπλέκουν το Οδυσσέα, αλλά εμπλέκουν ίσως τους Άτλαντες!
Επίσης, προσφέρονται εξηγήσεις και για κάποια σημεία της Οδύσσειας, όπου από κάποιους θεωρείται ότι ο Όμηρος έκανε λάθος, σε βαθμό που έχει αμφισβητηθεί ακόμα και το φύλο του (!), καθώς, σε κάποια περίπτωση, θεωρήθηκε αδύνατον ένας άνδρας να μην γνωρίζει ότι ένα πλοίο δεν έχει τιμόνι στην πλώρη!
Και τελικά, μήπως ο Όμηρος ήταν ο άγνωστος συγγενής και «εγγυητής» της υστεροφημίας του Οδυσσέα;

Ποιος είναι ο συγγραφέας σε α΄ Ενικό

Συμπληρωματικά, μπορώ να σας πω για τον εαυτό μου ότι είμαι συνταξιούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανολόγος με σπουδές στην πολυτεχνική σχολή του πανεπιστημίου Πατρών, γεννημένος στην Καλλιθέα το 1953.
Για 33 χρόνια έζησα στα Άσπρα Σπίτια της Βοιωτίας εργαζόμενος στο εργοστάσιο παραγωγής αλουμίνας και αλουμινίου της εταιρείας "Αλουμίνιον της Ελλάδος", σαν προϊστάμενος της ηλεκτρολογικής συντήρησης σε σχέση με τη διανομή ηλεκτρική ενέργειας στο εργοστάσιο.
Μετά τη συνταξιοδότησή μου έχω επανέλθει στην Αθήνα και ασχολούμαι βασικά με τα δύο blog μου, με θέματα εκλαϊκευμένης επιστήμης, τεχνολογίας, ιστορίας, φυσικής και λίγο (κυρίως ποντιακής) γλωσσολογίας.
Έχω σαν χόμπι την ιστιοπλοΐα και την αεροπορική τεχνολογία (παλαιότερα κατασκεύαζα και πετούσα τηλεκατευθυνόμενα αεροπλάνα και ελικόπτερα), αλλά με ενδιαφέρει και η (κυρίως ελληνική) αρχαιολογία.
Είμαι παντρεμένος, με μία κόρη.

Όσο για το ήρωα που ταυτίζομαι, είναι ο Μέντορας, καθώς μου αρέσει η λογική και υποστηρικτή προσέγγισή του προς τον νεαρό Τηλέμαχο, που έχει γίνει επίσης διεθνής όρος στην εκπαίδευση και το management.

Όλοι υπήρξαμε Τηλέμαχοι

"Όλοι υπήρξαμε Τηλέμαχοι. Όλοι κοιτάξαμε τουλάχιστον μια φορά το πέλαγος περιμένοντας να επιστρέψει κάτι από κει"

Εμπνευσμένος από τον μύθο της Οδύσσειας, ο Ρεκαλκάτι στήνει ένα συγκλονιστικό ψυχαναλυτικό δοκίμιο, που δεν απευθύνεται μόνο σε μυημένους, για την κληρονομιά, την ευθύνη   την επιθυμία και την ενηλικίωση.

Ένα παιδί ατενίζει το πέλαγος. Είναι ο Τηλέμαχος, που ζητά δικαιοσύνη: δεν υπάρχει πλέον Νόμος στη γη του, μόνο η φαινομενικά ατελείωτη Νύχτα των Μνηστήρων... Ο Τηλέμαχος περιμένει τον πατέρα του, τον Οδυσσέα, για να επαναφέρει τη συμβολική τάξη στον ρημαγμένο από τους Μνηστήρες οίκο του. Αντίθετα με τον Οιδίποδα, που πέφτει τυφλωμένος από ενοχή για την εγκληματική του επιθυμία, αντίθετα με τον Νάρκισσο, που θαμπώνεται από τη στείρα ομορφιά της εικόνας του, ο Τηλέμαχος ατενίζει το πέλαγος με μάτια ορθάνοιχτα αναζητώντας απελπισμένα τον πατέρα, το Νόμο του πατέρα.

Τα σημερινά παιδιά μοιάζουν στον Τηλέμαχο. Ψάχνουν με το βλέμμα αυτό(ν) που θα επιστρέψει από τη θάλασσα, αναζητούν το Νόμο που θα τους ανοίξει νέους ορίζοντες. Γιατί ο πατέρας, αν και δεν είναι ο κάτοχος του Νόμου, αν και δεν γνωρίζει το έσχατο νόημα της ζωής, καταδεικνύει ωστόσο μέσα από τη σαρκωμένη μαρτυρία της ύπαρξής του ότι είναι δυνατόν -είναι ακόμα δυνατόν- να νοηματοδοτήσει αυτό τον κόσμο, να μεταδώσει την επιθυμία, να μιλήσει για το μέλλον· να πει στον Τηλέμαχο ότι ακόμα δεν έχουν συμβεί τα πάντα, ότι ακόμα δεν τα έχουμε δει όλα, δεν τα έχουμε γνωρίσει όλα. Να καταστήσει, εντέλει, το Παιδί αληθινό κληρονόμο, ικανό όχι μόνο να παραλάβει ένα νόημα για τον κόσμο, αλλά και να ανακαλύψει καινούρια νοήματα του κόσμου, καινούριους κόσμους νοήματος.

«Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου είναι μια αντιστροφή του οιδιπόδειου συμπλέγματος

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του συγγραφέως στη Καθημερινή
– Περιγράφετε τέσσερις τύπους υιού. Και καταλήγετε στον Τηλέμαχο ως τον υιό που έχει ανάγκη η κοινωνία μας. Τι ακριβώς χρειαζόμαστε από αυτόν;

– Ο Τηλέμαχος είναι η εικόνα του σωστού παιδιού. Δεν είναι ο γιος που θέλει να βγάλει από τη μέση τον πατέρα, σκοτώνοντάς τον. Δεν είναι ο γιος που υπακούει παθητικά τον πατέρα. Είναι ο γιος που ερμηνεύει την κληρονομιά ως ανάκτηση. Δεν αρνείται όπως ο Οιδίποδας τον πατέρα, αλλά ωστόσο δεν υποτάσσεται σε αυτόν. Ο Τηλέμαχος είναι ικανός να επαναφέρει μια συμβολική συμφωνία μεταξύ των γενεών. Τα παιδιά μας χρειάζονται να συναντήσουν πατεράδες που αποτελούν οι ίδιοι μαρτυρία της επιθυμίας. Οχι τον πατέρα-αφέντη, τον πατέρα με τη ράβδο. Αυτή η μορφή πατέρα έχει δύσει οριστικά. Ο Τηλέμαχος είναι ο γιος που δεν περιορίζεται στο να περιμένει την επιστροφή του πατέρα. Είναι ο γιος που επιχειρεί με τόλμη το ταξίδι του. Ετσι ανοίγει η Οδύσσεια: με το ταξίδι του γιου που κατευθύνεται στην Πύλο και στη Σπάρτη για να βρει τον πατέρα του. Είναι το πολιτικό καθήκον των νέων γενεών. Να ξανοιχθούν στη θάλασσα, να μην περιμένουν την επιστροφή του πατέρα, να μην παραμείνουν παθητικοί στο να κοιτούν τη θάλασσα.

– Τι είναι η κληρονομιά; Γιατί είναι τόσο δύσκολο για εμάς να αποδεχθούμε την κληρονομιά μας;

– Η κληρονομιά δεν αποτελείται από υλικά αγαθά ή από γονίδια. Δεν είναι η απόκτηση μιας προσόδου, καρπός λεηλασίας. Το να κληρονομήσουμε, σημαίνει να ανακτήσουμε αυτό που οι πατεράδες μας έχουν αφήσει. Είναι μια κίνηση ενεργητική, όχι παθητική. Μα τι κληρονομούμε; Το ουσιαστικό είναι να κληρονομήσουμε την επιθυμία. Ο αληθινός θησαυρός της κληρονομιάς είναι ο θησαυρός της επιθυμίας.

– Είστε αισιόδοξος; Πιστεύετε ότι ο μύθος του Οδυσσέα και του Τηλέμαχου μπορεί να μας κάνει να σκεφτούμε πάλι την ευθύνη μας;

– Τα παιδιά σαν τον Τηλέμαχο επικαλούνται έναν δίκαιο νόμο που βάζει τέλος στη μακρά νύχτα των Μνηστήρων. Η εποχή μας είναι κυριευμένη από τον λόγο του καπιταλιστή, αυτή είναι η μακρά νύχτα. Νύχτα του νόμου, της απεριόριστης κατανάλωσης, της εκμετάλλευσης της γης που νοείται μόνον ως πλουτοπαραγωγική πηγή, της αδιαμφισβήτητης κυριαρχίας των αγορών και της αδυσώπητης οικονομίας. Ο Τηλέμαχος είναι ο γιος που τολμά να ερμηνεύσει την κληρονομιά ως ανάκτηση. Δεν είναι φιγούρα του Μπέκετ, της αναμονής. Είναι η φιγούρα της επιθυμίας. Θεωρώ ότι υπάρχει μια γενιά-Τηλέμαχος. Είναι η γενιά των σωστών παιδιών, των παιδιών που θέλουν να επιχειρήσουν το ταξίδι τους, των παιδιών που δεν φοβούνται τη δύναμη της επιθυμίας τους.

από το βιβλίο

Ο Τηλέμαχος, αντίθετα, έχει τα μάτια του καρφωμένα στο πέλαγος, αγναντεύει τον ορίζοντα. Περιμένει τον πατέρα του –τον οποίο δεν γνώρισε ποτέ- να επιστρέψει με το καράβι, για να επαναφέρει τον Νόμο στο νησί του, όπου οι Μνηστήρες, κυρίαρχοι πια, έχουν καταλάβει το σπίτι του και απολαμβάνουν ατιμωρητί και ασύστολα την περιούσια του.

Ο Τηλέμαχος δεν εκδηλώνει την πατροκτόνο βία του Οιδίποδα, αναζητά τον πατέρα, όχι ως αντίπαλο με τον οποίο θα πολεμήσει μέχρι θανάτου, αλλά ως μια προσδοκία, μια ελπίδα, ως δυνατότητα επαναφοράς του Νόμου του λόγου στη γη του.

Αν ο Οιδίποδας ενσαρκώνει την τραγωδία της παράβασης του Νόμου, ο Τηλέμαχος ενσαρκώνει την επίκληση του Νόμου, παρακαλεί να επιστρέψει ο πατέρας από το πέλαγος και εναποθέτει στην επιστροφή του την ελπίδα για απονομή δικαιοσύνης στην Ιθάκη. Ενώ το βλέμμα του Οιδίποδα σβήνει μέσα στην ανίσχυρη μανία της αυτοτύφλωσης –ως ανεξίτηλη σφραγίδα ενοχής-, το βλέμμα του Τηλέμαχου στρέφεται στον ορίζοντα για να διακρίνει αυτό που επιστρέφει από το πέλαγος. Ασφαλώς, ο Τηλέμαχος κινδυνεύει από μελαγχολία, από τη νοσταλγία για τον ένδοξο πατέρα, τον βασιλιά της Ιθάκης, τον μεγάλο ήρωα που εκπόρθησε την Τροία».

Το ερώτημα είναι «τι μένει από τον πατέρα;» στους καιρούς της αποδόμησής του.

«Ζούμε στην εποχή της αμετάκλητης δύσης του πατέρα, ζούμε όπως και την εποχή του Τηλέμαχου, οι νέες γενιές κοιτάζουν το πέλαγος περιμένοντας να επιστρέψει κάτι από τον πατέρα. Η αναμονή τους δεν είναι μια μελαγχολική αδράνεια.

Οι νέες γενιές έχουν δεσμευτεί- όπως και ο Τηλέμαχος- να πραγματοποιήσουν την εξατομικευμένη κίνηση ανάκτησης του δικού τους μέλλοντος, της δικής τους κληρονομιάς. Ασφαλώς, ο ομηρικός Τηλέμαχος περιμένει να δει στον ορίζοντα τα ένδοξα πανιά του νικηφόρου στόλου του πατέρα- ήρωα. Όμως, ο πατέρας που θα ξαναβρεί θα είναι ένα ρακένδυτος πλάνης, ένας ανέστιος. Στο σύμπλεγμα του Τηλέμαχου δεν χρειάζεται να αποκατασταθεί η εξαφανισμένη κυριαρχία του πατέρα- αφέντη.

Το αίτημα για πατέρα, κομβικό στη δυσφορία της νέας γενιάς, δεν είναι αίτημα ισχύος ή πειθαρχίας, αλλά μαρτυρίας. Στο προσκήνιο δεν υπάρχουν πια πατέρες- αφέντες, αλλά μόνο η αναγκαιότητα πατέρων- μαρτύρων. Το αίτημα για πατέρα δεν αφορά πλέον πρότυπα, δόγματα, μυθικούς και αήττητους ήρωες, ακλόνητες ιεραρχίες, δυναστική και πειθαρχική εξουσία, αλλά για πράξεις, επιλογές και πάθη, που μπορούν να γίνουν μαρτυρία για το πώς μπορεί κανείς να σταθεί στον σημερινό κόσμο με επιθυμία και ταυτόχρονα με ευθύνη.

Ο πατέρας που επικαλούμαστε σήμερα δεν μπορεί να είναι αυτός που έχει τον τελευταίο λόγο στη ζωή και στον θάνατο, στην έννοια του καλού και του κακού, παρά μόνο ένας πατέρας ριζικά εξανθρωπισμένος, ευάλωτος, ανίκανος να πει ποιο είναι, τελικά το νόημα της ζωής, αλλά ικανός να δείξει μέσα από τη μαρτυρία του προσωπικού του βίου ότι η ζωή μπορεί να έχει νόημα».

«Όλοι υπήρξαμε Τηλέμαχοι. Όλοι κοιτάξαμε τουλάχιστον μια φορά το πέλαγος περιμένοντας να επιστρέψει κάτι από κει…»

Αποσπάσματα από το βιβλίο «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου», Massimo Recalcati

Όλοι υπήρξαμε Παιδιά και  είμαστε ΤΗΛΕΜΑΧΟΙ γιατί ο Ομηρικός Λόγος του Οδυσσέα Νου και η Ατρυτώνη Ψυχή της Πηνελόπης μας έχουν γονιμοποιήσει σε καθαρό Αλεξανδρινό Ουρανό

Αστραία

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

SOCIAL

ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ

Ο Μύθος του Οδυσσέα

 Ιθάκη 1886.Ντόπιος στον οποίο ο Alexander Freiherr είδε την φυσιογνωμία του Οδυσσέα.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ

Και γιατί είμαι ένας υπερήφανος Έλληνας.

Οι Αρχαίοι Σοφοί και Μύστες γνώριζαν την Γοητεία των Λέξεων όπως επίσης την Κενότητα και Ανεπάρκειά τους να περιγράψουν συναισθήματα αισθήσεις και Ψυχολογικές καταστάσεις.

Έτσι, Σοφώς Ποιούμενοι, Δημιούργησαν τους Μύθους, οι οποίοι είναι πιο αληθινοί  και πιο πραγματικοί από την καθημερινότητα των λέξεων που χρησιμοποιούμε και οι οποίοι αγγίζουν  

τα όρια της Αιωνιότητας. Και τούτο, διότι Μορφές, Αισθήσεις και Συναισθήματα Είναι Αιώνιες Σταθερές Ιδιότητες και εικόνες όλων των  Όντων του Σύμπαντος.

Δύναται να υπάρξει Ζωή χωρίς αισθήσεις;;

Ένα οποιοδήποτε ιστορικό  ή μη γεγονός, από την στιγμή που γίνετε περνάει στην ιστορία, στον χρόνο και δεν επαναλαμβάνεται ποτέ. Αυτό είναι Νόμος του Σύμπαντος.

Τίποτε ΔΕΝ υπάρχει δυο φορές…..

Ο Χρόνος είναι ο Κρόνος που γεννά τα Δημιουργήματα του Παρόντος  και αμέσως τα τρώγει, σε μία αέναη διαδικασία, κάνοντας τα πάντα παρελθόν.  

Γι’ αυτό το λόγο ο Μύθος, σε αντίθεση με το τυχαίο γεγονός του παρόντος, είναι κάτι που «συμβαίνει κάθε στιγμή και συνεχώς» όπως ακριβώς συμβαίνει τώρα, όπου θα επεξεργασθούμε γεγονότα του παρελθόντος και θα νιώσουμε να ζωντανεύουν άγνωστες αλλά υπαρκτές αλήθειες του παρελθόντος.... Ο Μύθος Είναι Άτρωτος, Αθάνατος και πάντα ΠΑΡΟΝ, μην μπορώντας να τον φάει ο Κρόνος, διότι και ο ίδιος ο Κρόνος εμπεριέχετε σ΄Αυτόν, είναι μέρος του Μύθου.

Όπως μέρος του Μύθου είμαστε κι Εμείς και τα Πάντα στην Αέναη Εξέλιξη της Ζωής…

Η Οδύσσεια είναι η Μυθολογική διάπλαση μιας ιστορικής περιπέτειας, που δημιουργήθηκε από τους Έλληνες Σοφούς και Μύστες της εποχής εκείνης και οι οποίοι, χρησιμοποιώντας αιώνια και αμετάβλητα σύμβολα εννοιών, αισθήσεων και πράξεων, κατάφεραν να περάσουν μέχρι την εποχή μας αιώνιες αλήθειες, απαραίτητες για την επιβίωση και εξέλιξη του Ανθρώπινου Είδους.

Ένα τέτοιο σύμβολο είναι αυτό της Μέδουσας που εμπεριέχεται στο κεφάλαιο «Το Σύνδρομο της Κίρκης», Ένα άλλο που συμβολίζει την αρπακτικότητα με μέλη αρπακτικών ζώων και το πολύ σημαντικό σύμβολο των ερπετών και δράκων, που συμβολίζουν την αντανακλαστικότητα στην νοητική και οργανική συμπεριφορά..

Ο Ωκεανός κατά τους Αρχαίους μας αντιπροσώπευε το Σύνολο του Κόσμου που μπορούσε να Οραματισθεί, να Αισθανθεί και Εντός του Οποίου να Δράσει ο Άνθρωπος!! « Εδώ, επιθυμώ να σημειώσετε, πως ο Οδυσσέας, σκοτώθηκε από τον άγνωστο γιό του Τηλέγονο, όταν τον συνάντησε σε μια πόλη που οι άνθρωποι ΔΕΝ γνώριζαν τι είναι η Θάλασσα»!!!

Άρχοντας Κυρίαρχος και Θαλασσοβάτης Αυτού του Ωκεανού είναι ο Ποσειδώνας, αδελφός του Δία ο οποίος Δίας, είναι σύννομος του Εγώ που σκέπτεται και Βούλεται, όπως προαναφέρω….

«Σύμφωνα με τον Γιούγκ, ο Ποσειδώνας και η Θάλασσα αντιπροσωπεύουν τον Υποσυνείδητο Ψυχισμό του ανθρώπου και ο οποίος Ψυχισμός υπακούει σε αιώνιους φυσικούς νόμους, αποκεκριμένους από τους ανθρώπους….. Υποστηρίζω λοιπόν, ότι Υποσυνείδητο Είναι, οι μη Νοηματοδοτημένες από το Εγώ αισθήσεις και λειτουργίες του σώματός μας και το απόκρυφο πεδίο προγραμματισμού του φυσικού μας σώματος, το οποίο λειτουργεί αντανακλαστικά και το οποίο πεδίο είναι παντελώς άγνωστο στους κοινούς θνητούς»

Μέσα σ’ Αυτόν τον Ωκεανό της ζωής υπάρχουν διάφορα νησιά μεταξύ των οποίων και η Ιθάκη,

ο τελικός προορισμός του Οδυσσέα. Κάθε Νησί με την ιστορία του, αντιπροσωπεύει κάποιο Ψυχολογικό Πεδίο της ύπαρξής μας, εντός του πολιτιστικού μοντέλου στο οποίο ζούμε… 

Όταν ο Οδυσσέας φθάνει στην Ιθάκη είναι μόνος, πλούσιος σε Σοφία και Δύναμη με όσα κέρδισε στον δρόμο και έτοιμος να αντιμετωπίσει τους υποψήφιους Μνηστήρες της Πηνελόπης, οι οποίοι όμως αντιπροσωπεύουν Μέρη του Εγωκεντρισμού του….

Ο Οδυσσέας ΔΕΝ επέστρεψε όπως οι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες με δόξες και τιμές, αλλά ως ένας Σώφρον, Δυνατός και Αποτελεσματικός  Πολεμιστής που αποκατέστησε την τάξη και την αρμονία στο Βασίλειό του, Τον Εαυτό του, Το Μοναδικό Πραγματικό Βασίλειο…

Όλα τα άλλα Βασίλεια είναι πρόσκαιρα, Ακόμα και του Σύμπαντος. «Θυμάστε εκείνο το ξεχασμένο γνωμικό που λέγει, «τι κι’ αν τον κόσμο κατακτήσεις αλλά χάσεις την Ψυχή σου»

Το πρώτο Νησί στο οποίο σταματούν τα καράβια του Οδυσσέα μετά την αναχώρησή τους από την Τροία, είναι η χώρα των Κικόνων και στην οποία ο Οδυσσέας συμπεριφέρεται όπως όλοι οι ισχυροί εκείνης της εποχής, την λεηλατεί χωρίς ιδιαίτερο κόστος και συνεχίζει το ταξίδι του για να φθάσει στη Γη των Ευτυχισμένων Λωτοφάγων, όπου οι άνθρωποι τρώγουν Μόνον τους Καρπούς των

δικών τους δένδρων.

Στα πλαίσια της φιλοξενίας οι Λωτοφάγοι πρόσφεραν στους επισκέπτες Λωτούς και τότε όλοι διαπίστωσαν ότι άρχισαν να ξεχνούν Ποιοι Είναι, Τι Είναι και που πηγαίνουν και Αυτό άρεσε στους συντρόφους του Οδυσσέα που ήθελαν να μείνουν εκεί για πάντα. Αλλά ο Οδυσσέας ήταν

« Έξυπνος-δηλαδή Ξύπνιος Νους» κατάλαβε ότι Αν έμενε και Αυτός εκεί θα ξεχνούσε τον προορισμό του, την Ιθάκη και μαζεύοντας με το ζόρι τους συντρόφους του που έκλαιγαν και οδύρονταν αντιστεκόμενοι, έφυγε από την χώρα, όπου οι Άνθρωποι είχαν λησμονήσει Τι Ήταν, Ποιοί Ήταν και Γιατί Ήταν, τρώγοντας τους εξωτικούς καρπούς των Δικών τους Έργων. Όπως τα αυτοκίνητά τους, τα σπίτια τους, τα πτυχία τους, τα λεφτά τους, τις τηλεοράσεις τους, τις δόξες τους, τες θλίψες τους και όλους τους άλλους Λωτούς της εποχής μας.

Αυτοί δεν είναι  οι στόχοι όλων των Νέων Ανθρώπων;;; Σημ. Μήπως το δένδρο με τους καρπούς του Καλού και του Κακού έχει κάποια σχέση και με το δένδρο των Λωτοφάγων; Σκεφτείτε το…

Η επόμενη στάση του Οδυσσέα είναι το νησί των Κυκλώπων. Σύμφωνα με τον Μύθο οι Κύκλωπες, παιδιά του Ποσειδώνα, Άρχοντα της Αστείρευτης Θάλασσας και του Υποσυνειδήτου,  απολαμβάνουν ένα εντελώς ιδιότυπο καθεστώς ελευθερίας, εντελώς άγνωστο, ακόμη και μέχρι την εποχή μας. Δεν καλλιεργούν τίποτε, δεν εργάζονται σε τίποτε, δεν έχουν Νόμους, δεν έχουν Δημογεροντία, τους παρέχονται  πλούσια τα πάντα από τους Θεούς και  είναι εντελώς ελεύθεροι από υποχρεώσεις απέναντι στους άλλους Κύκλωπες και Θεούς, ζούνε δε εντελώς μόνοι….

Έχουν μόνον ένα Μάτι στο Μέτωπο, «Αυτό που μετά από χρόνια εμείς ονομάσαμε Τρίτο Μάτι» και ζούνε σε Σπηλιές, ο Καθένας Μόνος, κάτοχοι πάντων των πάντων….

Ο Οδυσσέας εμφανίζετε εκεί, εντελώς άγνωστος από το πουθενά και σε ερώτηση του Κύκλωπα ποιος είσαι, απαντά Ούτις, με ψιλή και περισπωμένη που δεν έχει ο υπολογιστής μου και που σημαίνει ο Αδιαφοροποίητος, αυτός που ακόμα δεν έχει γίνει κάτι, δηλαδή γιατρός, δικηγόρος, αλήτης ή τραπεζίτης…. Ένας άγνωστος, σ’ έναν Κόσμο όπου οι Θεοί παρέχουν τα Πάντα.

Ερώτημα: Σε τι διαφέρει το Αδιαφοροποίητο Εγώ ενός Έφηβου όταν αφυπνίζεται στον Κόσμο, ο οποίος παρίσταται στο Ενορατικό του κέντρο;

Ο Οδυσσέας Δεν έχει επίγνωση του ποιος και τι είναι,  μέχρι εκείνη την στιγμή.

Σύμφωνα με τον Μύθο ο Κύκλωπας σκοτώνει δυο συντρόφους του Οδυσσέα και τους τρώγει ξεκινώντας από το μυαλό τους, την εγκεφαλική τους ουσία. Στην συνέχεια, ο Οδυσσέας, μεθάει τον Κύκλωπα με ένα θείο κρασί που του έδωσε κάποιος μάντης από το νησί των Κικόνων και με ένα πυρωμένο παλούκι τυφλώνει τον Κύκλωπα, το όνομα του οποίου ήταν Πολύφημος, δηλαδή Πολύ Φημισμένος εκείνη την εποχή!!

Οδυσσέας και Ηρακλής

 

Ιστορίες Τόξων Άθλων και Σταθμών

Μ ΄αρέσεις  γιατί είσαι ο μόνος θνητός που ξέρει να σκέπτεται, λέει ο Αίολος, στον Οδυσσέα και του δίνει τον Ασκό των Ανέμων, ερμητικά κλειστό.( σκηνή  από την ομώνυμη ταινία του  Φ. Κόπολα, Οδύσσεια, 1997)

Στον θρόνο του Ερμή

ἷξον δὲ σπεῖος γλαφυρὸν θεὸς ἠδὲ καὶ ἀνήρ·
καί ῥ' ὁ μὲν ἔνθα καθέζετ' ἐπὶ θρόνου, ἔνθεν ἀνέστη
Ἑρμείας, νύμφη δ' ἐτίθει πάρα πᾶσαν ἐδωδήν,
ἔσθειν καὶ πίνειν, οἷα βροτοὶ ἄνδρες ἔδουσιν·

ε Οδυσσείας 195

Έφθασαν σε ένα σπήλαιο θεός και ανήρ

Και εκείνος, ο Οδυσσέας, κάθεται επί του θρόνου

Ένθεν ανέστη  προηγουμένως, Ερμείας, η  δε νύμφη, Καλυψώ, 

του παρέθεσε πολλά εδέσματα

Να φάγει και να πιει, που μόνο  άνδρες, τρώγουν, βροτοί.

Από τον θρόνο του Ερμή , διάσημος δισέγγονος του,  ο Οδυσσέας, χρησιμοποιεί το μαγικό του  ραβδί, αυτό της ερμηνείας, σε ένοπλο πτερόεντα  λόγο και δεν είναι η πρώτη φορά, αφού και ο Θερσίτης το είχε δοκιμάσει  στην Ιλιάδα, κάποια φορά. Εκτός από τον τρίποδα της μαντικής που παίρνει δώρο από του Φαίακες για να ΒΛΕΠΕΙ στην ΕΡΜΗΝΕΙΑ του καθαρά.

Αν ο Οδυσσέας  έχει το ραβδί, και  κατασκευάζει τον μοχλό με άκρη μυτερή  στην σπηλιά του Κύκλωπα από ελιάς κλαδί, ο Ηρακλής το ρόπαλο, από αγριελιά επίσης  κρατά..

Πως; Πως το φτιάχνει αυτό το μοχλό ραβδί και μπορεί τον κόσμο να κινεί;

Με το μήκος των χεριών ενός ενήλικος και  μια  «οργυιά» μυαλό και το στερεώνει,  σε κόσμο ΙΔΕΩΝ γερό. Όπως ο Αρχιμήδης είχε πει τον παλιό καλό καιρό:

Δώστε μου ένα σημείο εκτός της Γης και εγώ  μπορώ να τη κινήσω, να την μετακινήσω , στο λεπτό.

Ο Κόσμος του Οδυσσέα

Ο Οδυσσέας ξυπνά  στην Ιθάκη

Γιατί ο Πλάτων και ο Όμηρος και ο Αισχύλος σ ̓ αυτή τους τη θεώρηση, και δεν υπάρχει άλλη να τους κοιτάξεις αν δε γελάς και αν δε γελιέσαι, σου ζητούν πράγματα αληθινά και πολύ τίμια. Σου ζητούν να κηρύξεις τη ζωή σου σε συναγερμό επ ̓ άπειρον.

Αξιώνουν να κοντοπερπατείς ολοζωής στις πλαγιές του Βεζούβιου. Και θέλουν μέρα νύχτα να σφυρίζει στ ̓ αυτιά σου εκείνο το ξιφήρες «φύλακες γρηγορείτε!» Καθώς στέκεις φρουρός στη μεγάλη πύλη της πόλης. Ή στη μικρή.
Η κατανόηση των κλασικών κειμένων αξιώνει μια ολόκληρη ζωή με άκρα ευαισθησία, και βούληση, και ανθρωπιά. Και πάλι ναι, και πάλι όχι, και πάλι να μη φτάνει.   ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ  "ΕΛΛΗΝΙΚΑ"

Ο ΕΞΥΠΝΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΧΑΪΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΟΡΟΥ

Την εικόνα του ακέραιου ανθρώπου την ιστόρησε μια για πάντα ο Όμηρος με το μύθο του Οδυσσέα. Του κλέφτη από μια σκοπιά. Του πανούργου, του απαρνητή των γυναικών και του γόη των τεράτων.

Εάν ο Οδυσσέας μας φαίνεται τέτοιος, υπάρχει ωστόσο και μια ηθική πλατύτερη από τη χριστιανική. Μια ηθική που το ιστορικό της ξετύλιγμα την κατάντησε στο σημείο, ώστε η ανεπάρκεια της γνώσης και η αδυναμία της βούλησής μας να την έχουν παροπλίσει. Εννοώ την ελληνική ηθική της ακμής, που συμβατικά τελειώνει όταν ο Πυθαγόρας ο Ρηγίνος ετελείωνε στους Δελφούς τον Ηνίοχο, το 476 π.Χ.

Έχω τη γνώμη πως μπροστά στην ελληνική αρετή οι άνθρωποι πισωπατούν, από τη στιγμή που αρχίζουν να την κατανοούν σε βάθος. Κι αυτό, γιατί δεν υποφέρει ο άνθρωπος τη διαμαντένια σκληρότητα της φύσης. Το τρομερό του ωραίου, που λένε οι ποιητές.

Πράγματι, ο πολυμήχανος Οδυσσέας είναι ο αμαρτωλός και ο άπιστος. Ας αναλογιστούμε πώς τον κολάζει ο Δάντης. Αλλά πόση λάμψη αφήνει πίσω του, πόσο μεράκι στέρησης και πλούτο μνήμης, κάθε φορά που φεύγοντας αποχαιρετά ανθρώπους που τους βρήκε μετρημένους και δίκαιους. Ή εάν δεν τους βρήκε, τους ανάγκασε να γίνουν τέτοιοι. Τουλάχιστον μαζί του.

Ο Οδυσσέας δεν είναι ούτε της νύχτας ο φυγόδικος, ούτε ο ληστής της μέρας. Είναι ο έξυπνος με την αρχαϊκή σημασία της λέξης.

Ανήκει, δηλαδή, σε κείνη τη φυλή των ανθρώπων, που μιας και βρέθηκαν έξω από τον παράδεισο με το απαγορευμένο δέντρο, μιας και βρέθηκαν έξω από το σύμπαν του ζώου θα λέγαμε με πνεύμα ελληνικής θεολογίας, δεν άφησαν τον εαυτό τους να ξαναπέσει στο ζώο. Να ξανακοιμηθεί.

Λέγοντας πως ο Οδυσσέας είναι ο έξυπνος, εννοώ αυτήν ακριβώς την αγρύπνια. Την εξυπνάδα, που είναι η κατάσταση έξω από τον ύπνο.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, "Ο Νηφομανής", σελ. 13

Αν το πρώτο απόσπασμα μας μίλησε για τον ίδιο τον Οδυσσέα ως εικόνα του κάθε ακέραιου ανθρώπου, που έχει ελληνική αρετή και εξυπνάδα, το επόμενο θα μας δείξει πως και η Οδύσσεια δεν αφορά το ταξίδι του Πολυμήχανου και μόνο αλλά πολλά ακόμη ταξίδια:

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ ΡΩΜΗ:

"Βασιλείς φιλόσοφοι"

Εάν ευρύνει κανείς την ιστορική του όραση με το φάσμα μιας μυθικής προοπτικής, ημπορεί να διατάξει την ιστορία της Ρώμης δίπλα στην περιπέτεια της Οδύσσειας. Η περίοδος από το τέλος του Δομιτιανού ως την αρχή του Κόμμοδου (96 – 180 μ.) αντιστοιχεί στην ανάπαυλα του Οδυσσέα από την τρικυμία μετά το νησί του Ήλιου ως την ανάπαυλα μετά το νησί της Καλυψώς.

(Τα πριν το νησί του Ήλιου, οι Λαιστρυγόνες δηλαδή, οι Κίκονες, η Χάρυβδη και οι Λωτοφάγοι, είναι η περιπέτεια και το αυτοθέαμα της Ρώμης μπροστά στους θρόνους του Καλιγούλα, του Νέρωνα, του Κλαύδιου και του ύστερου Τιβέριου).

Στην πρώτη τρικυμία ο Δίας σκυλοπνίγει όλους τους συντρόφους του Οδυσσέα. Στη δεύτερη τρικυμία ο θυμωμένος Ποσειδώνας τσακίζει τον ήρωα επάνω στα θαλάσσια ξύλα του, ωσότου να τον ξεβράσουν τα ρέματα στο νησί της Ναυσικάς.

Ανάμεσα στις δύο θεομηνίες ο θαλασσινός πεζοδρόμος, ο Οδυσσέας, έζησε ένα ταξίδι μακριάς μέρας μέσα στη νύχτα. Κοντά οχτώ χρόνους λικνίζοταν στην αγκαλιά της ηδονής και του ύπνου, που του χάριζαν η Καλυψώ και οι νύφες της στις θαλασσινές σπηλιές της Ωγυγίας με τα βαθυκύανα δέντρα.

Αυτοί οι οχτώ χρόνοι της Οδύσσειας είναι οι ογδόντα χρόνοι της δυναστείας των Αντωνίνων, 96 – 180 μ., που γεμίζουν με ειρήνη τον καιρό από την άθλια σφαγή του Δομιτιανού ως την κατάπτυστη ανάρρηση του Κόμμοδου. Οι τυραννίες του Δομιτιανού και του Κόμμοδου είναι δύο κλύδωνες της Ρώμης σκοτεινοί, όσο σκοτεινές ήσαν και οι δύο τρικυμίες της Οδύσσειας, που δείξανε στον ήρωα και στο τσούρμο του το βυθό του πόντου.»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, «Πολυχρόνιο», σελ. 119

Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ: 

Ναοί της Αθηνάς και οι δύο! 

Το κλασικό πνεύμα άρχισε με τον Όμηρο. Στον Οδυσσέα ενσαρκώνεται ο αιώνιος άνθρωπος, που συντόνισε την πράξη του με τον αιώνιο ρυθμό. Η ζωή του Οδυσσέα είναι η ανθρώπινη κίνηση απάνου στην ασύλληπτη εφαπτομένη της ύλης και της μορφής. Μέσα στη χειροποίητη σχεδία του έχουν αποθέσει τις συνταγές και τα φάρμακα, τα εργαλεία, τα όπλα και τα σκεύη τους όλες οι θρησκείες, οι φιλοσοφίες και οι τέχνες.

Ο Οδυσσέας είναι ο άνθρωπος, που όλα τα γνώρισε και όλα τα δοκίμασε. Και τη δύναμη της μουσικής την ενίκησε σαν τον Απόλλωνα και στον ασφοδελό λειμώνα κατέβηκε σαν το νεκρό Διόνυσο, και με τη θεά κοιμήθηκε νύχτες και νύχτες, και την αθανασία που τούταξαν την κλώτσησε κλαίγοντας.

Κάθε φορά που νίκαγε κι ένα καινούργιο τέρας, επιβεβαίωνε τη διαίσθησή του ότι τραβάει σωστά τον ανθρώπινο δρόμο, ότι έσωσε πάλι να μη γκρεμισθεί από τη νοητή γραμμή της ακμής όπως οι σύντροφοί του, που ένας - ένας γλιστρώντας στη γοητεία της απόκλισης ξεπέφτανε από άνθρωποι σε βοσκήματα.

Η επιστροφή στην Ιθάκη ήταν αξεδιάλυτα δεμένη με την ανάγκη να μείνει άνθρωπος. Και για να μείνει άνθρωπος, έπρεπε να ξεφύγει από όλα τα φίλτρα της Κίρκης, τα καλέσματα δηλαδή προς το ζώο, που κάθε φορά πηδούσαν μπροστά του με αλλαγμένη όψη.

Το βαθύτερο νόημα του νόστου δεν βρίσκεται στο ότι ο ήρωας ποθεί να εύρει την Ιθάκη, αλλά στο ότι λαχταράει να μη χάσει τον εαυτό του.

Το φθάσιμο στην Ιθάκη σημαίνει ότι έμεινε ως το τέλος άνθρωπος. Τίποτ' άλλο δεν είχε κι ούτε χρειαζόταν να κάμει. Γι' αυτό και η εκδοχή, ότι άφησε πάλι βαρυεστημένος το νησί και ξαναρίχθηκε στις θάλασσες, σε καμία περίπτωση δεν ημπορεί να έχει κλασσική προέλευση.

Ο γυρισμός του Οδυσσέα φανερώνει ότι το κλασσικό πνεύμα στην τελική του μαρτυρία καταφάσκει τη ζωή. Ο άνθρωπος δικαιώνεται σίγουρα, αβίαστα και απλά. Πράγμα που δεν συμβαίνει με το ευρωπαϊκό πνεύμα, όπως ημπορεί να δείξει μια σπουδή του Faust, που αποτελεί το αντίστοιχο του Οδυσσέα μέσα στο ευρωπαϊκό πνεύμα.

Το κλασσικό πνεύμα ετελείωσε με τον Παρθενώνα, το ναό της Αθηνάς. Η Αθηνά για τους έλληνες ήταν η προστάτιδα της σοφίας αλλά και η υπέρμαχος του Οδυσσέα. Εν όσω ζούσε μέσα στην ψυχή του ανθρώπου, δαιμόνια, αεικίνητη, φροντιστική, οδηγήτρια και πολύτροπη, είχε για ναό της τον ίδιο τον Οδυσσέα.

Όταν όμως στην περίκλεια εποχή ο κλασσικός άνθρωπος ξέφυγε με μια ενθουσιασμένη ιαχή κατρακύλας από τη γραμμή της ακμής, ο Οδυσσέας πέθανε. Εκαταβούλιαξε μέσα στο ανώνυμο σμάρι των συντρόφων. Εκείνη την ώρα ήταν φυσικό η ψυχή της Αθηνάς, που ζούσε μέσα του, η σ ο φ ί α του κλασσικού πνεύματος, να ζητήσει το ναό που θα σκέπαζε το σεπτό σκήνωμά της. Ήταν λοιπόν ανάγκη αδήριτη, αίτημα γεωμετρικό, το ναό να τον χτίσει ο Περικλής, κι ο ναός να γίνει το ωραιότερο μνημείο του κλασσικού κόσμου. Σύμβολο ατελεύτητου θανάτου, αφού αιώνια ήταν και η ζωή που σκέπασε.

Στα δύο αετώματα του Παρθενώνα οι συνιστώσες του διονυσιακού και του απολλώνειου ανερχόμενες ήρεμα απολήγουν σε μίαν ακμή. Εάν συλ-λογισθεί κανείς τη δυναμική ένταση, που κρύβει αυτό το μορφικό σχήμα, τότε το αέτωμα μεταβάλλεται αυτόματα σ' ένα τανυσμένο τόξο, όμοιο με το τόξο του Ηράκλειτου, το οποίο ο εφέσιος σοφός διασκέδαζε να το ονομάζει άλλοτε ζωή (βίος), και άλλοτε θάνατο (βιός). Ποιος ξέρει, αν αυτό το τόξο η θεωρία του Ηράκλειτου δεν το δανείσθηκε από την πράξη του Ηρακλή!

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, Χάσμα Σεισμού, σελ. 142

ΣΤΡΑΤΗΓΗΜΑΤΑ

Και την Ελλάδα μέσα στη λαίλαπα του χρόνου γνωρίζουμε πως την έσωσαν τα στρατηγήματα. Οδυσσέας και δούρειος ίππος στην Τροία. Κολοκοτρώνης και Δερβενάκι στη μεγάλη Επανάσταση. Θεμιστοκλής και Ξέρξου απάτη στη Σαλαμίνα.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, Γκέμμα, σελ. 150

Ο ΚΑΝΕΝΑΣ ΚΑΙ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ

Όταν ρωτιέται ο Οδυσσέας στην Κυκλώπεια από τον Πολύφημο, ποιο είναι το όνομά του, απαντάει: Ούτις. [...]Το Ούτις τονίζει την αφόρμηση του ανθρώπου από το Μηδέν.

Όταν όμως ο άνθρωπος νικήσει τον Πολύφημο, όταν εξ-ουθενώσει την απειλή και μηδενίσει το Μηδέν, τότε υψώνεται στο Είναι, παύει να είναι ο Ούτις και γίνεται ο επώνυμος και ο ενώνυμος, ο ορισμένος άνθρωπος, ο Οδυσσέας:

φάσθαι Οδυσσήα πτολιπόρθιον εξαλαώσαι.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, Έξυπνον Ενύπνιον, σελ. 175

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ

Παίζει και πάλι το παιχνίδι του Οδυσσέα. Προκειμένου να ξεφύγεις ένα στοιχειό σαν τον Πολύφημο, δεν ωφελούν τα μπράτσα σου. Κόφτα καλύτερα και βάλτα μαζί με τα δαυλιά στο τζάκι. Θυμήσου όμως το δαυλί που θα του βγάλεις το μάτι, και το φλασκί με το κρασί που θα τον μεθύσεις. Ή μπροστά στον κίνδυνο να σε κομματιάσουνε οι Σειρήνες, άσε το κερί και δέσου με τα σκοινιά στο κατάρτι. 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, Ο Νηφομανής, σελ. 18

ΣΑΝ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ

"Μόνο τ' αυτιά άφησα ασφάλιστα - σαν τον Οδυσσέα -, για να φτάσει ως τη σπηλιά μου ο γιορτερός θόρυβος από το μακρυνό βάθος της πολιτείας." 

Από επιστολή που έγραψε ο Λιαντίνης κάποια Χριστούγεννα στην ξενιτιά (25-12-70) - έχει δημοσιευτεί από το δημοσιογράφο Δ. Αλικάκο στο βιβλίο "Λιαντίνης, Έζησα έρημος και ισχυρός"