Ο Οδυσσέας πάει στην Φλώρινα

 

Στη γη της αρχαίας Μακεδονίας ένας σπάνιος κρατήρας με σκηνές από την Οδύσσεια

Ο ανάγλυφος κρατήρας του 1ου π.Χ. αιώνα ανακαλύφθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών Φλώρινας - Μαζί του και ο κρατήρας του Επίκουρου με εικόνες διονυσιακής λατρείας

Στο μακρύ ταξίδι του νόστου ο Οδυσσέας συνάντησε τους Κύκλωπες, τους Λωτοφάγους, τον Αίολο, τις πλανεύτρες Σειρήνες, είδε λογής λογής μέρη άλλα μαγικά και άλλα επικίνδυνα, μέχρι να φτάσει στην Ιθάκη και να πέσει στην αγκαλιά της πιστής του Πηνελόπης.

Σκηνές από το ταξίδι αυτό, όπως περιγράφεται στην Οδύσσεια από τον Όμηρο περιλαμβάνει ένας σπάνιος κρατήρας που βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών, στα σπαράγματα της σπουδαίας ελληνιστικής πόλης που ανασκάφηκε στη Φλώρινα.

Ύψους 24 εκατοστών ο κρατήρας χρονολογείται στον 1ο π.Χ. αιώνα και είναι κατασκευασμένος από πηλό σε κάποιο τοπικό εργαστήριο της αρχαίας Φλώρινας.

«Στην αρχαία Μακεδονία τα έπη του Ομήρου και γενικά η λογοτεχνία είχαν μεγάλη διάδοση κι αυτό αποδεικνύεται από την αποτύπωση εικόνων πάνω στα αγγεία», λέει στη Voria η αρχαιολόγος Ελπινίκη Ναούμ, η οποία ανέσκαψε επί 13 χρόνια τον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών.

Ο ανάγλυφος κρατήρας, με σκηνές από την Οδύσσεια βρέθηκε σπασμένος σε 47 κομμάτια το 2011, στη διάρκεια των ανασκαφών στις Πέτρες Φλώρινας, στην περιοχή του νότιου πλατώματος και εντός μιας οικίας. Είχε κατασκευαστεί με μικτή τεχνική, που περιλάμβανε την χρήση μήτρας και τροχού. Η κατάσταση διατήρησής του ήταν καλή και σήμερα έχει ανασυντεθεί, αποκαλύπτοντας το σύνολο του ανάγλυφου διακόσμου, ενώ περιλαμβάνεται μεταξύ των εκθεμάτων στην περιοδική έκθεση που με τίτλο «Ιστορίες κάτω από τις Πέτρες», φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φλώρινας.

Τον 1ο π.Χ. αιώνα η αρχαία Μακεδονία είχε καταληφθεί από τους Ρωμαίους και ο αγγειοπλάστης του κρατήρα ήθελε να εμπνεύσει τους Έλληνες, θυμίζοντάς τους πως πρέπει να είναι σε διαρκή ετοιμότητα, ενώ παράλληλα επιθυμούσε να στείλει ένα έμμεσο σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο μήνυμα για τη γενναιότητα και την υπεροχή των Ελλήνων.

Εξίσου εντυπωσιακός είναι και ο ύψους μισού μέτρου, κρατήρας του Επίκουρου, που βρέθηκε επίσης στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών. Ο κρατήρας αυτός φέρει φυτική παράσταση με εικόνες της διονυσιακής λατρείας και ερωτιδείς δεξιά κι αριστερά. Παριστάνονται συνολικά 13 μορφές, από τις οποίες οι 4 δημιουργούν σύμπλεγμα ανά δύο. Κεντρική μορφή  είναι ο θεός Διόνυσος, ο οποίος πλαισιώνεται από Σάτυρους και μία Μαινάδα, οι περισσότεροι σε εκστατική κατάσταση μέθης.

Και οι δύο κρατήρες είναι ξεχωριστοί, όχι μόνο λόγω του μεγέθους τους, όσο λόγω της δυσκολίας κατασκευής τους, καθώς απαιτούσαν ιδιαίτερες ικανότητες τεχνικής και φιλοτέχνησης των θεμάτων. 

ΠΗΓΗ: VORIA

Το ταξίδι συνεχίζεται......

Η διδασκαλία της Οδύσσειας το 1926 στην Ελλάδα

 

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ Γ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΟ 1924,1943

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Έχω στην κατοχή μου:

 Ένα σπάνιο συλλεκτικό βιβλίο των Κουρτίδη-Κονιδάρη-Καλαρά , με την Οδύσσεια του Ομήρου, το οποίο διδασκόταν ως αναγνωστικό στην Τρίτη δημοτικού, το 1924 σελίδες 191.

Ένα άλλο βιβλίο πάλι της τρίτης δημοτικού ,το 1943, σελίδες 195, που περιγράφει σε μια θεματική ενότητα, το σκύλο του Οδυσσέα Άργο ,και  σε μια άλλη, τις περιπέτειες του Οδυσσέα στο νησί των Φαιάκων.Τα  σκανάραμε , και τα αναρτήσαμε για ενημέρωση-πληροφόρηση, σε  όσους θέλουν να μάθουν το γίγνεσθαι στη διδασκαλία της οδύσσειας του Ομήρου, από τα σχολικά διδακτικά εγχειρίδια και να το συγκρίνουν με  το αντίστοιχο βιβλίο, που διδάσκεται τώρα στη Γ δημοτικού (τρία τεύχη με τα περιεχομενά τους και 2 τετράδια εργασιών) . Ας βγάλει ο καθένας μας τα συμπερασματά  του, το τι διδασκόταν και τι διδάσκεται τώρα.

Υπάρχουν αρκετές πληροφορίες στο διαδίκτυο για τον Αριστοτέλη Κουρτίδη και τους δύο άλλους συγγραφείς.

Για τις επόμενες τρεις τάξεις του δημοτικού  υπήρχαν από τους ίδιους τα αναγνωστικά.

Δ δημοτικού.Στα παλιά χρόνια, 1933, σελίδες 208.

Ε δημοτικού. Ο πύργος του Βοσπόρου, 1931, σελίδες 199

ΣΤ δημοτικού. Βασανισμένα και δοξασμένα χρόνια,  1927 σελίδες 237.

Μπορεί κάποιος τα παραπάνω καθώς και ότι άλλο τον ενδιαφέρει, να τα προμηθευτεί από παλαιοπωλεία και εκδοτικούς οίκους ,αλλά οι τιμές τους είναι ακριβές λόγο συλλεκτικότητας και σπανιότητας.

Υ\Σ. Επειδή δεν βρήκαμε το εξώφυλλο του βιβλίου ΣΤ δημοτικού. Βασανισμένα και δοξασμένα χρόνια,  1927 σελίδες 237αναρτήσαμε ένα κείμενο από το περιεχομενό του.

Διαπιστώνεται ότι ορισμένα παλιά διδακτικά βιβλία είναι πολύ καλλίτερα από τα σημερινά και δύο από αυτά είναι που παρουσιάζουμε.

Για  εκπαιδευτικούς- μελετητές-ερευνητές-φοιτητές,  που ενδιαφέρονται για τα παλιά αναγνωστικά δίνω μερικές πληροφορίες χρήσιμες τις οποίες μπορούν να βρουν στο διαδίκτυο κτυπώντας τις διευθύνσεις στα ελληνικά.

1.Εθνικό κέντρο έρευνας και διάσωσης σχολικού υλικού.

2. 33η  δημοπρασία σπάνιων βιβλίων-εγγράφων κ.λ.π.

3. Παιδαγωγικά -σχολικά

4.Περιεχόμενα-Α ημέραΣάββατο 21 Ιουνίου 2014

5.Περιήγηση στον κόσμο των αναγνωστικών του δημοτικού, Γιάννης Δ. Μπάρτζης

6. 14_paidagwgikasxolika.xls.

7.Τα αναγνωστικά 1900-1950 Ρεθεμνιώτικα νέα

8. Νεοελληνικά αλφαβητάρια 1771-1981 της Ευγενίας Κεφαληναίου εκδόσεις Παρασκήνιο, Αθήνα

9. Στην ιστοσελίδα μου έχω αναρτήσει το τίτλο: ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΑ-

 ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ(1771-1881), ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ

Αναγνωστικό Γ΄ Δημοτικού, Οδύσσεια των Κουρτίδη, Κονιδάρη & Καλαρά

Κουρτίδης, Α., Κονιδάρης, Γ. Καλαράς, Γ. (1926). Οδύσσεια. Αναγνωστικό Γ΄ Δημοτικού. Αθήναι: Ι. Δ. Κολλάρος (εξώφυλλο Φ. Αριστεύς) 

Δυστυχώς η Αρχαιοελληνική και Νεοελληνική γραμματεία  δεν διδάσκεται στα σχολεία, και οι λεγόμενες μεταρρυθμίσεις που γίνονται κάθε φορά με την αλλαγή της εκάστοτε κυβέρνησης, η παιδεία και εκπαίδευση αντί να αναβαθμίζεται ,υποβαθμίζεται.

Η ανάρτηση αυτή, αφιερώνεται  ειδικά στην Αστραία Λεωνίδου και Κλειώ Αρτεμίδου οι οποίες  αναλώνουν πολύ χρόνο για την προβολή-διάσωση των Ομηρικών Επών και στους συνεργάτες τους που αναρτούν τακτικά τα άρθρα τους στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, για να μην απαξιωθεί ο 'Ομηρος και το Έργο του.

Από τον Λυρογιάννη....για την Ομηρική Πολιτεία

Οδύσσεια η ωραιότερη ιστορία του έννοος ανθρώπου

...για ΝΟΗΜΟΝΕΣ ανθρώπους

Το έπος των 12.110 στίχων, αναμφίβολα, συμπεριλαμβάνεται στα πιο πολυδιαβασμένα κείμενα. Ναι, αλλά γιατί; Δύο -εξ αντικειμένου- αρμόδιοι και λάτρεις της Ομηρικής Τέχνης απαντούν

Απαντούν στη LiFO o καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο ΑΠΘ Χρήστος Τσαγγάλης και ο αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης Αντώνης Κοτσώνας.

ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ, μια συναρπαστική ιστορία. Το έπος των 12.110 στίχων, αναμφίβολα, συμπεριλαμβάνεται στα πιο πολυδιαβασμένα κείμενα, ασκώντας διαχρονικά τεράστια επίδραση στη λογοτεχνία, στην ποίηση και στην τέχνη.

Η δεκαετής περιπλάνηση του πολυμήχανου Οδυσσέα μετά τον Τρωικό Πόλεμο, η πιστή Πηνελόπη που τον περίμενε και ο γιος του, Τηλέμαχος, ο οποίος τον αναζητούσε, έχουν χαράξει βαθιά την πολιτιστική μας συνείδηση. Η ευρηματικότητα, ο ρόλος της μοίρας, η περιπέτεια, το ταξίδι, το γεωγραφικό στοιχείο, ο νόστος, οι δοκιμασίες, η συντροφικότητα, οι μνηστήρες και η αναζήτηση της Ιθάκης ενυπάρχουν στο διαχρονικό έργο της Οδύσσειας.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι στο πρόσφατο αφιέρωμα του BBC η Ομήρου Οδύσσεια κατέκτησε την πρώτη θέση μεταξύ των αφηγημάτων που διαμόρφωσαν τον κόσμο και επηρέασαν σημαντικά τους αναγνώστες τους.

«Η Οδύσσεια είναι το ποίημα του νόστου και αποτελεί ένα από τα συναρπαστικότερα κείμενα της παγκόσμιας λογοτεχνίας» επισημαίνει στη LiFO o καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Τσαγγάλης. Πού όμως οφείλει το έπος αυτό την επιτυχία του; Γιατί συνεχίζει να συναρπάζει αναγνώστες με διαφορετική εθνική καταγωγή, πολιτιστικές καταβολές και πολιτική τοποθέτηση;

Η αίγλη της Οδύσσειας ενέπνευσε τους πρώτους αρχαιολόγους, με τον Ερρίκο Σλήμαν να ξεκινά τις έρευνές του στην Ιθάκη το 1870 αναζητώντας το ανάκτορο του Οδυσσέα, πριν στραφεί σε άλλες ομηρικές θέσεις.

Ο κ. Τσαγγάλης υποστηρίζει: «Το πρώτο στοιχείο που κάνει την Οδύσσεια να ξεχωρίζει είναι ο κεντρικός της ήρωας Οδυσσέας. Η σχέση του ήρωα με την κοινότητα των εταίρων στην οποία ανήκει είναι θεμελιώδης για την ηθογράφησή του.

Η αντίστιξη με την πολεμική Ιλιάδα είναι χαρακτηριστική. Στο παλαιότερο έπος το κύριο θέμα είναι η οργή του Αχιλλέα, που αφορά την αναγνώρισή του από την κοινότητα των εταίρων στην οποία ανήκει. Στην ίδια αυτή κοινότητα ανήκει και ο ιλιαδικός Οδυσσέας, ένας ήρωας πολύ διαφορετικός από τον Οδυσσέα της Οδύσσειας.

Η ριζική αλλαγή που υφίσταται ο Οδυσσέας καθώς περνά από τον πολεμικό κόσμο της Ιλιάδας στον μεταπολεμικό κόσμο της Οδύσσειας φαίνεται ανάγλυφα στην Κυκλώπεια. Εγκλωβισμένος μαζί με τους συντρόφους του στη σπηλιά του ανθρωποφάγου Πολύφημου, ο Οδυσσέας σκέφτεται να σκοτώσει τον Κύκλωπα την ώρα που αποκοιμάται μεθυσμένος από το μαρωνίτικο κρασί που τον κέρασε ο ήρωας. Αντανακλαστικά σχεδόν ο Οδυσσέας φλερτάρει με την ιδέα να ενεργήσει ως ιλιαδικός ήρωας και να σκοτώσει τον κανίβαλο γίγαντα. Αμέσως όμως εγκαταλείπει αυτή την ιδέα, σκεπτόμενος ότι, αν σκοτώσει τον Πολύφημο, θα μείνει μαζί με τους συντρόφους του για πάντα παγιδευμένος στη σπηλιά του Κύκλωπα, καθώς κανείς τους δεν θα είναι σε θέση να μετακινήσει τον τεράστιο βράχο που κλείνει τη μοναδική είσοδο της σπηλιάς. Αν, δηλαδή, λειτουργήσει ως ιλιαδικός Οδυσσέας, θα καταστεί θύμα της ιλιαδικής του συμπεριφοράς.

Σε έναν κόσμο τεράτων, Κυκλώπων και μαγισσών, όπως είναι ο κόσμος των Απολόγων της Οδύσσειας, οι ιλιαδικές ηρωικές πρακτικές είναι όχι μόνο ακατάλληλες αλλά και καταστροφικές. Το νέο έπος της Οδύσσειας χρειάζεται έναν νέο τύπο ήρωα. Η πολεμική αλκή δίνει τη θέση της στην πολύτροπη νόηση και το παραδοσιακό ιλιαδικό κλέος διευρύνεται, περιλαμβάνοντας και τον νόστο, την ανώτερη μορφή κλέους που κατοχυρώνει η Οδύσσεια.

Σε αυτόν τον ειδυλλιακό κόσμο θα στήσει ο ποιητής της Οδύσσειας το σκηνικό για την εκτεταμένη αναδιήγηση από τον ίδιο τον Οδυσσέα όλων των περιπλανήσεών του, από τον απόπλου του από την Τροία μέχρι και την άφιξή του στο νησί της Καλυψώς.

Η διευρυμένη αυτή ανάληψη αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο του ήρωα του έπους, ο οποίος ως μοναδικός επιζών αναλαμβάνει να τραγουδήσει στους Φαίακες τη δική του Οδύσσεια. Με τον τρόπο αυτόν το ποίημα αναπαριστά εσωτερικά την ίδια του την εκτέλεση. Ο ποιητής του έπους υποκλίνεται στον αγαπημένο του ήρωα, καθιστώντας τον εσωτερικό αοιδό, καθρεφτίζοντας σε αυτόν τον ίδιο του τον εαυτό και την τέχνη του.

Η Οδύσσεια έχει καταστεί το ποίημα-σύμβολο του νόστου. Η καινοφανής τεχνική της γίνεται αντιληπτή όταν την αντιπαραβάλουμε με την προ-ομηρική επική παράδοση νόστων των λοιπών Αχαιών αρχηγών που επέστρεψαν μετά τον πόλεμο στην Ελλάδα. Σε αυτή την παράδοση οι νόστοι Αχαιών περιλάμβαναν αποκλειστικά τις δυσκολίες του ταξιδιού της επιστροφής.

Στην ομηρική Οδύσσεια, αντίθετα, ο εξωτερικός νόστος του Οδυσσέα παρακολουθεί τον εσωτερικό του νόστο. Ο ήρωας επιστρέφει όχι μόνο στην πατρίδα του, την Ιθάκη, αλλά και στην προηγούμενη κατάστασή του, αυτήν του Ιθακήσιου βασιλιά, του συζύγου της Πηνελόπης και του πατέρα του Τηλέμαχου.

Ο Οδυσσέας δεν περιπλανιέται απλώς στη θάλασσα της Μεσογείου αλλά και στην άβυσσο της ψυχικής του υπόστασης, σε μια προσπάθεια να ανακαλύψει εκ νέου τον παλιό του εαυτό. Οι τόποι τους οποίους επισκέπτεται δεν είναι κυριολεκτικοί. Συνιστούν αφορμές για να βρεθεί αντιμέτωπος με διαφορετικές ψυχικές καταστάσεις. Η γεωγραφία των Απολόγων είναι οι εποχές του ήρωα.

Η φήμη της Οδύσσειας οφείλεται και στην επιδίωξή της να κατοχυρώσει την ποιοτική ανωτερότητα του πρωταγωνιστή της σε σχέση με τους κεντρικούς ήρωες άλλων επικών ποιημάτων με τρωικό ή μετα-τρωικό περιεχόμενο. Στο επεισόδιο των Σειρήνων, ο Οδυσσέας ακούει τις γλυκόλαλες φωνές των παράξενων αυτών πλασμάτων να τον καλούν να πάει στο νησί τους για να ακούσει τα κατορθώματα και τα πάθη των Αχαιών στην Τροία, να ακούσει δηλαδή την Ιλιάδα.

Με πόση δεξιοτεχνία επιχειρεί ο ποιητής της Οδύσσειας να καταστήσει ποιητολογικά χρωματισμένη αυτή την πρόσκληση φαίνεται από τη χρήση από τις Σειρήνες στερεότυπων εκφράσεων που απαντούν μόνο στην Ιλιάδα.

Οι Σειρήνες προσκαλούν τον Οδυσσέα όχι απλώς να πάει στο νησί τους αλλά να εγκαταλείψει το πλοίο της Οδύσσειας, να αλλάξει δηλαδή ποίημα και ποιητή και να γίνει ο ήρωας της Ιλιάδας. Αν βεβαίως συνέβαινε αυτό, το ποίημα θα ακυρωνόταν διά του κυριολεκτικού και συμβολικού θανάτου του ήρωα από τις ανθρωποφάγες Σειρήνες.

Η απειλή όμως, την οποία ξεπερνά ο ήρωας, έχει πια αποκτήσει ποιητολογική διάσταση. Αφορά τον Οδυσσέα ως έμβλημα της Οδύσσειας και κατ’ επέκταση τον ποιητή της Οδύσσειας και το έπος που αυτός δημιούργησε.

Μελετώντας την πολυεπίπεδη οδυσσειακή φυσιογνωμία του Οδυσσέα, μπορούμε να κατανοήσουμε τη διαδικασία της επικής ηρωογονίας. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: πρόκειται για την αρχαιολογία και παθολογία ενός νέου τύπου ήρωα που έγινε έμβλημα ενός νέου τύπου έπους».

Η έρευνα βασίστηκε στις κρίσεις 108 ειδικών από διάφορες χώρες, κυρίως όμως δυτικές και μάλιστα αγγλόφωνες. Ως εκ τούτου, το εγχείρημα ανακαλεί τον Δυτικό Κανόνα (το σύνολο των έργων των γραμμάτων και των τεχνών που θεωρούνται τα πλέον αξιόλογα στον δυτικό κόσμο), παρότι οι εμπνευστές του αποστασιοποιούνται από μια κανονιστική προσέγγιση.

Κανένας από τους κριτές του BBC δεν είναι Έλληνας, όμως ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός εκπροσωπείται από επτά από τα 100 έργα, ενώ το σύνολο των λοιπών πολιτισμών της αρχαιότητας εκπροσωπείται από πέντε μόλις έργα. Μολονότι η “ελληνοκεντρική” αυτή προσέγγιση υποχωρεί αν εστιάσει κανείς στις επιλογές των κριτών που ζουν σε μη δυτικές χώρες, το ερώτημα παραμένει: γιατί αναδείχθηκε πρώτη η Οδύσσεια;

Για του αρχαίους Έλληνες, η Οδύσσεια (στη γνωστότερη εκδοχή της) ήταν έργο της διάνοιας του Ομήρου, που θεωρούνταν αξεπέραστη, και συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της εικόνας των Ελλήνων για το παρελθόν τους, στη συγκρότηση του πανθέου των αθανάτων και των σχέσεών τους με τους θνητούς, και στην προβολή προτύπων ανδρικής και γυναικείας αρετής.

Ο Οδυσσέας ξεχωρίζει ανάμεσα στα ηρωικά πρότυπα της αρχαιότητας χάρη στον “πολύτροπο” χαρακτήρα του, που τον καθιστά πιο προσιτό και ανθρώπινο.

Ο ήρωας αυτός και ο νόστος του θα έβρισκαν ιδιαίτερη απήχηση ανάμεσα στους Έλληνες που έφευγαν από την πατρίδα τους για να αποικήσουν άγνωστες γωνιές της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας, αλλά και στους ναυτικούς που αρμένιζαν στις θάλασσες αυτές.

Για τον ευρύτερο μεσογειακό κόσμο, η περιήγηση του Οδυσσέα σε άγνωστες περιοχές έδωσε την ευκαιρία σε μη ελληνικούς πληθυσμούς να διαπραγματευτούν την ένταξή του σε έναν ελληνοκεντρικό καταστατικό χάρτη.

Είναι ενδεικτικό ότι ο Λατίνος, γενάρχης των Ετρούσκων της Ιταλίας, θεωρούνταν γιος του Οδυσσέα και της Κίρκης, ενώ στην ιταλική χερσόνησο πλάστηκαν παραλλαγές του οδυσσειακού μύθου που προβάλλουν την οικειοποίηση του ήρωα από μη ελληνικούς πληθυσμούς.

Για τον δυτικό κόσμο από την Αναγέννηση και μετά, η Οδύσσεια είναι πρωτίστως ένα αρχέτυπο περιπλάνησης και επιστροφής στη βάση. Είτε πρόκειται για ταξίδι στους Τροπικούς, είτε για περιήγηση στο Διάστημα, είτε για εσωτερική αναζήτηση, η περιπλάνηση αυτή ενέχει σύνθετους υπαρξιακούς προβληματισμούς.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της “Ιθάκης” του Καβάφη (1911) ή του Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις (1922), με τον τελευταίο να αντικαθιστά το ομηρικό σκηνικό με εκείνο του Δουβλίνου του πρώιμου 20ού αιώνα. Το γεγονός ότι το πλούσιο σε οδυσσειακές αναφορές έργο του Τζόις αναδείχθηκε 17ο στον κατάλογο των κριτών του BBC είναι ένας έμμεσος έπαινος για την Οδύσσεια, καθώς η στενή διακειμενική σχέση των δύο έργων είναι ίσως μοναδική για το σύνολο του σχετικού καταλόγου.

Για παράδειγμα, ο κλασικιστής Victor Bérard και ο φωτογράφος Fred Boissonnas διέσχισαν το 1912 τη Μεσόγειο με ιστιοφόρο, ιχνηλατώντας και φωτογραφίζοντας οδυσσειακά τοπία. Μολονότι η προσέγγιση του ομηρικού κειμένου ως ιστορικού/γεωγραφικού ντοκουμέντου απορρίπτεται από τη σύγχρονη έρευνα (και είχε λοιδορηθεί ήδη από τον Ερατοσθένη), το έργο των Bérard και Boissonnas συνεχίζει να γοητεύει και πρόσφατα αναρτήθηκε στο Διαδίκτυο συνοδευόμενο από διαδραστικούς χάρτες με γεωαναφορές.

Παρά τη διαχρονία της, η απήχηση της Οδύσσειας στον 21ο αιώνα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική των τελευταίων δεκαετιών ο Δυτικός Κανόνας αποδομείται και οι Κλασικές Σπουδές υπονομεύονται λόγω της παλαιότερης σύνδεσής του με κυρίαρχες, αλλά προβληματικές ιδεολογίες. Παρά ταύτα, ο λογοτεχνικός και εννοιολογικός πλούτος της ιστορίας του Οδυσσέα προσελκύει νέες, ρηξικέλευθες αναγνώσεις, που απηχούν το ενδιαφέρον του κοινού για επίκαιρα ζητήματα φύλου, φυλής και κοινωνικής τάξης.

Ενδεικτικά αναφέρω τις περιπτώσεις του έργου της Margaret Atwood (γνωστής και από την Ιστορία της Θεραπαινίδας), η οποία συνέθεσε μια εκδοχή της Οδύσσειας ιδωμένη από τη γυναικεία σκοπιά της Πηνελόπης, ως Πηνελοπιάδα (2005)· της Justine McConnell που έγραψε τις Black Odysseys (2013), οι οποίες αναδεικνύουν τους τρόπους με τους οποίους μια ιστορία του Δυτικού Κανόνα ενέπνευσε λογοτέχνες και καλλιτέχνες αφρικανικής καταγωγής να παράγουν έργα που διαπνέονται από μετα-αποικιακές προσεγγίσεις· καθώς και την ψυχιατρική προσέγγιση του Jonathan Shay (Odysseus in America: Combat Trauma and the Trials of Homecoming, 2002) ή το σχετικό κόμικ του Bryan Doerries (The Odyssey of Sergeant Jack Brennan, 2016), τα οποία αντλούν από την ιστορία της Οδύσσειας για να αναλύσουν την εμπειρία της επιστροφής του σύγχρονου στρατιώτη στο σπίτι του και τις μετατραυματικές διαταραχές που τη συνοδεύουν.

Οι τρέχουσες αυτές προσεγγίσεις επιβεβαιώνουν και εμπλουτίζουν την κορυφαία απήχηση της Οδύσσειας, όπως φάνηκε και από την προσοχή που έλαβαν στην πρόσφατη και πολύ επιτυχημένη έκθεση του Βρετανικού Μουσείου “Τροία: Μύθος και Πραγματικότητα”. Χάρη στις προσεγγίσεις αυτές, η αρχαία χιλιοειπωμένη ηρωική ιστορία τρέπεται σε βιωματική εμπειρία για ανθρώπους του 21ου αιώνα, διαστέλλοντας καταλυτικά την οικουμενική διάσταση του έργου».

ΠΗΓΗ

.....που επιστρέφουν με το πλοίο του ΝΟΗΜΟΝΟΣ του γιου του έφρονος Φρονίου

Στα ίχνη του Οδυσσέα και του Λαέρτη

 

Πατέρας και γιος Μέντελσον στη Σεγέστα (ή Εγεστα ή Αίγεστα) της Σικελίας, το καλοκαίρι του 2011, όταν πραγματοποίησαν από κοινού μια κρουαζέρια στη Μεσόγειο με θέμα την ομηρική «Οδύσσεια».

Πατέρας και γιος στα ίχνη του Οδυσσέα

Η νήσος Γκόζο είναι το δεύτερο μεγαλύτερο από τα εφτά νησιά του αρχιπελάγους της Μάλτας και βρίσκεται κοντά στις ακτές της Σικελίας. Είναι το νησί όπου η νύμφη Καλυψώ υποδέχθηκε τον Οδυσσέα ως ναυαγό, τον ερωτεύθηκε και του έκανε μάγια κρατώντας τον αιχμάλωτό της επί επτά συναπτά έτη στη σπηλιά της. Η σπηλιά αυτή είναι σήμερα ένα από τα πιο γνωστά τουριστικά αξιοθέατα και αυτό ακριβώς επισκέφθηκε ο Αμερικανός συγγραφέας Ντάνιελ Μέντελσον με τον 82χρονο πατέρα του (συνταξιούχο τεχνικό ηλεκτρονικών υπολογιστών), στο πλαίσιο θεματικής κρουαζιέρας που έκαναν τo 2011, αναζητώντας τα ίχνη του Οδυσσέα.

Αυτό έμελλε να είναι το τελευταίο ταξίδι του πατρός Μέντελσον. Λίγο καιρό μετά την επιστροφή στην Αμερική, έπειτα από ισχυρό εγκεφαλικό που τον καθήλωσε, πέθανε. Εκείνη την καλοκαιρινή ημέρα, όμως, ο πατέρας πήρε τον γιο απ’ το χέρι για να μπουν στη σπηλιά της νύμφης. Για λίγο, η βιολογία εκμηδενίστηκε: ο πατέρας είχε ανακτήσει την ισχύ της νιότης του και ο ενήλικος γιος, ο επιφανής πανεπιστημιακός καθηγητής της κλασικής φιλολογίας, ο καταξιωμένος κριτικός του The New York Review of Books και συνεργάτης του «The New Yorker», ο μεταφραστής του Καβάφη και επιτυχημένος συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του πολυσυζητημένου διεθνώς «Χαμένοι» (εκδ. Πόλις), έγινε ξανά το μικρό, αδύναμο αγοράκι που χρειάζεται τον πατέρα του όχι μόνο για να τον οδηγήσει αλλά και για να το βοηθήσει να ξεπεράσει τις φοβίες του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, πρωταρχική αιτία ήταν η κλειστοφοβία του γιου. «Πρέπει να πας! Τα επτά δέκατα της “Οδύσσειας” διαδραματίζονται εκεί», λέει ο πατέρας. Και ο γιος: «Ετσι, επισκέφθηκα τη σπηλιά της Καλυψώς με τον πατέρα μου να μου κρατάει το χέρι».

Αυτή είναι μία από τις πολλές συναισθηματικά φορτισμένες στιγμές μιας μεγάλης αφήγησης που συνιστά το νέο, υπό έκδοση βιβλίο του Ντάνιελ Μέντελσον ««An Odyssey: A Father, a Son, and an Epic» («Οδύσσεια: Ενας πατέρας, ένας γιος και ένα έπος»). Μια πρώτη γεύση από το βιβλίο πήραν εσχάτως οι αναγνώστες του αμερικανικού ιστορικού εντύπου «The New Yorker» (24.4.2017), όπου δημοσιεύθηκε ένα μικρό απόσπασμα.

Το απόσπασμα αυτό στάθηκε αφορμή να αναζητήσουμε τηλεφωνικά τον Ντάνιελ Μέντελσον. «Ολα ξεκίνησαν με ένα σεμινάριο πάνω στην “Οδύσσεια” που θα παρέδιδα στο Κολέγιο Μπαρντ», μας είπε. «Ο πατέρας μου εξέφρασε μεγάλο ενδιαφέρον να το παρακολουθήσει. Σκέφτηκα ότι θα ήταν κάπως αστείο να έχω τον μπαμπά μου στην τάξη. Οταν αργότερα ανακάλυψα ότι υπάρχει μια κρουαζιέρα στη Μεσόγειο με θέμα την “Οδύσσεια” και του πρότεινα να την κάνουμε μαζί, δέχθηκε με ενθουσιασμό. Μετά το ταξίδι μας αυτό, και σίγουρα μετά την επιδείνωση της υγείας του, κατάλαβα ότι είχα βιβλίο στα χέρια μου με θέμα το ομηρικό έπος αλλά από μια άλλη οπτική γωνία, που να το συνδέει με το σήμερα – αυτό εξάλλου είναι κάτι που κάνω σε όλα μου τα βιβλία».

Στο απόσπασμα του «The New Yorker», ο αναγνώστης γίνεται μάρτυρας των κωμικών στιγμών που προκαλούν οι παρεμβάσεις του πατρός Μέντελσον στο μάθημα του γιου. «Μου είχε υποσχεθεί πως δεν θα άνοιγε το στόμα του», γράφει ο Ντάνιελ αλλά ο πατέρας του παρενέβη από την πρώτη κιόλας ώρα, αμφισβητώντας τον ηρωισμό του Οδυσσέα. «Τι ήρωας είναι αυτός που χάνει όλους τους άνδρες του στον πόλεμο και επιζεί μόνον αυτός; Τι ήρωας είναι αυτός που τον βοηθούν συνέχεια οι θεοί; Δεν βρίσκω τίποτα το ηρωικό στο να πετυχαίνεις αυτό που θέλεις με κόλπα και ψέματα».

Οπως μας είπε ο Ντάνιελ, «αυτό είναι ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται: η αμφισβήτηση του Οδυσσέα ως ήρωα, ως θαρραλέου ανδρός, από τον πατέρα μου. Και αυτό γίνεται ένα από τα βασικά θέματα του βιβλίου: τι σημαίνει να είσαι άνδρας, τι σημαίνει ανδρισμός. Αυτή είναι εξάλλου και η πρώτη πρώτη λέξη του έπους».

Μετά το αρχικό σάστισμα, ο Ντάνιελ συνειδητοποιεί ότι άθελά του, ο πατέρας του, χωρίς διόλου να απαξιώνει το κλασικό έργο, το φωτίζει με τον δικό του τρόπο. Αυτό καθίσταται σαφές ειδικά στο ταξίδι στη Μεσόγειο και στους τόπους από τους οποίους πέρασε ο Οδυσσέας. Η μόνιμη επωδός του πατρός Μέντελσον: «Το ποίημα μοιάζει πιο πραγματικό απ’ το τοπίο». Για τον ηλικιωμένο άνδρα, τα πανέμορφα μεσογειακά μέρη δεν είναι παρά ένα σκηνικό – το αληθινό δράμα όμως βρίσκεται, όπως ομολογεί, στο ίδιο το έργο.

«Ο,τι πιο δύσκολο έχω γράψει ποτέ»

«Μιμήθηκα τη δομή του έπους γι’ αυτό και ήταν ό,τι πιο δύσκολο έχω γράψει ποτέ», μας λέει ο Μέντελσον. Το βιβλίο του είναι φιλολογική μελέτη, αυτοβιογραφικό και εξομολογητικό χρονικό, ταξιδιωτικό και στοχασμός πάνω στη σχέση πατέρα-γιου, στο φως της σχέσης Οδυσσέα-Τηλέμαχου. Και, βέβαια, βγάζει το έπος από τη φιλολογική κλεισούρα και το φέρνει στη σημερινή ζωή, αποδεικνύοντας πως η δραστικότητά του είναι κάτι παραπάνω από διαχρονική. Ενα από τα πιο κωμικά σημεία του αποσπάσματος στο «The New Yorker» είναι ότι πατέρας και γιος δεν θα φτάσουν ποτέ στην Ιθάκη. Αιτία; Οι ελληνικές απεργίες! Οπως λέει στον πατέρα του, αυτό ήταν ό,τι πιο ταιριαστό στο θαύμα του κοινού τους ταξιδιού – όχι μόνον στη Μεσόγειο μα και σε όλη τους την κοινή ζωή ως πατέρας και γιος. Το επιβεβαιώνει και ο απαιτητικός πατέρας αφού επιστρέφουν στην Αμερική, επαναλαμβάνοντας: «Το ποίημα είναι πολύ πιο πραγματικό από τα τοπία».

​​Το βιβλίο του Daniel Mendelsohn «An Odyssey: A Father, a Son, and an Epic» (σελ. 256), θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Knopf Publishing Group στις 12 Σεπτεμβρίου. Στα ελληνικά, θα κυκλοφορήσει την ίδια περίοδο από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου. Σε δική της μετάφραση κυκλοφορεί από τον ίδιο εκδοτικό οίκο η συλλογή δοκιμίων του «Περιμένοντας τους βαρβάρους», όπως και το «Χαμένοι. Αναζητώντας έξι από τα έξι εκατομμύρια» (εκδ. Πόλις)

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ελλάδα

 

«The Return»: Ρέιφ Φάινς και Ζιλιέτ Μπινός έρχονται στην Ελλάδα για ταινία που ξαναδιαβάζει την «Οδύσσεια»!

Η ιστορία θα βλέπει την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη, 20 χρόνια μετά την αναχώρησή του για τον Τρωικό Πόλεμο, όπου θα συναντά μια πατρίδα κι ένα σπίτι τελείως αλλαγμένα, με την Πηνελόπη δέσμια εχθρικών μνηστήρων και τον γιο Τηλέμαχο μεγάλο και πληγωμένο από την απουσία πατρικής φιγούρας.

«Νοιώθω τυχερότατος να ζωντανέψω τον κόσμο του Ομήρου μέσω του ταλέντου των Ρέιφ και Ζιλιέτ, των οποίων η ισχυρή παρουσία στην οθόνη αντιπαραβάλλεται μόνο με τον ατρόμητο τρόπο που βλέπουν τη δουλειά τους», λέει τιμητικά ο Παζολίνι. Η ταινία θα είναι μια παραγωγή των Τζέιμς Κλέιτον και του ίδιου του Παζολίνι, ενώ τα γυρίσματα θα ξεκινήσουν σε λίγους μήνες στην Ελλάδα (Κέρκυρα και Πελοπόννησο) και έπειτα στη γείτονα Ιταλία. Στην παραγωγή συμμετέχουν και οι δικοί μας Γιώργος Καρναβάς, Κωνσταντίνος Κοντοβράκης της Heretic, από την οποία έχουμε ήδη περήφανους τίτλους τo βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα «Τρίγωνο της Θλίψης» και το «Inside» του Βασίλη Κατσούπη με Γουίλεμ Νταφό, που ανυπομονούμε να δούμε προσεχώς στην Μπερλινάλε.

ΠΗΓΗ

Τι κάνει ο Οδυσσέας όταν επιστρέφει στην Ιθάκη;;;

Προσεχώς στους  κινηματογράφους......

Η Οδύσσεια μπροστά στα μάτια μας

 

με 13 στίχους της ξ  Ραψωδίας

Ένας «θησαυρός» αμύθητης αξίας: Η σπουδαιότερη αρχαιολογική ανακάλυψη της 10ετίας στην Ελλάδα

Η πιο παλιά εκδοχή της Οδύσσειας μπροστά στα μάτια μας

Παρά την συγκρατημένη και επιστημονικώς ορθή στάση των ερευνητών πάντως που θέλουν ακόμη περισσότερα στοιχεία μέχρι να δημοσιοποιήσουν επίσημα τα αποτελέσματα της εργασίας τους, το περιοδικό «Archaeology» έσπευσε να συμπεριλάβει την πλάκα με τους στίχους του Ομήρου στη λίστα με τα 10 πιο σημαντικά ευρήματα του 2018 παγκοσμίως, αξιολογώντας αντίστοιχα το σπάνιο αυτό εύρημα.

Αυτό φαίνεται πως συνέβη πριν 2 χρόνια, όταν οι αρχαιολόγοι αντίκρισαν μετά από μια επιφανειακή έρευνα στην περιοχή πέριξ του ιερού της αρχαίας Ολυμπίας, μια πήλινη πλάκα πάνω στην οποία χαραγμένοι ήταν στίχοι από την Οδύσσεια του Ομήρου.

Την διεύθυνση των ερευνών είχε αναλάβει η Ερωφίλη-Ίριδα Κόλλια, προϊσταμένης της ΕΦΑ Ηλείας, έχοντας «συμμάχους» της το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, αλλά και μια σειρά πανεπιστημίων της ίδιας χώρας που έχουν εκφράσει έμπρακτα το ενδιαφέρον τους, μέσω προγραμμάτων και ερευνητικών δράσεων στην περιοχή.

Η ομάδα προσέγγισε με μεγάλη προσοχή και χωρίς… τυμπανοκρουσίες το συγκεκριμένο εύρημα, καθώς πολλές φορές στο παρελθόν έχει τύχη να υπάρξουν και μεγάλες απογοητεύσεις μετά από πρόσκαιρους ενθουσιασμούς, οπότε οι αρχαιολόγοι δεν θέλησαν να μιλήσουν δημόσια για όσα βρήκαν στα κατάλοιπα της ρωμαϊκής εποχής που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης της πλάκας πάντως ήταν πλέον βέβαιο το περιεχόμενο της επιγραφής, το οποίο ουδείς μπορεί να το αμφισβητήσει. Στο πήλινο αντικείμενο ήταν χαραγμένοι στίχοι της Οδύσσειας και πιο συγκεκριμένα, ένα τμήμα της 14ης ραψωδίας, όπου κυριαρχεί η συνάντηση που πολύπαθου και πολυμήχανου Οδυσσέα με τον φίλο του Εύμαιο, και το απόσπασμα περιέχει τα λόγια του μυθικού βασιλιά της Ιθάκης.

Αυτό που ακολούθησε ήταν μια προσπάθεια χρονολόγησης της πλάκας, με τις επιστημονικές εκτιμήσεις να την τοποθετούν χρονικά στην ρωμαϊκή περίοδο και ειδικότερα περίπου τον 3ο αιώνα μετά Χριστόν. Πάντως η σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού ήταν πολύ προσεχτικά διατυπωμένη και έκανε λόγο για «εκτίμηση», αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Συγκεκριμένα, σε θέση παρακείμενη του ιερού της Ολυμπίας με κατάλοιπα της ρωμαϊκής εποχής βρέθηκε πήλινη πλάκα με εγχάρακτη επιγραφή. Μετά την πρόσφατη ολοκλήρωση της συντήρησής της, διαπιστώθηκε ότι διασώζει 13 στίχους από τη ραψωδία ξ της Οδύσσειας (ομιλία του Οδυσσέα στον Εύμαιο) και, σύμφωνα με την πρώτη εκτίμηση, μπορεί να χρονολογηθεί στη ρωμαϊκή εποχή και πιθανώς πριν από τον 3ο αι. μ.Χ.».

ΠΗΓΗ MEN HOUSE

Η Οδύσσεια της Emily Wilson

 

Μεγάλοι παραμυθάδες.... μεγάλες  σημειολογίες στον ρου της Ιστορίας

Ο φετινός κύκλος διαλέξεων “Θάλεια Ποταμιάνου” που διοργανώνει η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, ανοίγει την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου με τη διάλεξη της Δρ. Emily Wilson με θέμα "Ήρωες. Μεγαλόσωμοι, Μεγαλόστομοι, Παραμυθάδες".

Η Emily Wilson, που τιμήθηκε πρόσφατα με το βραβείο “Geniusgrant” από το Ίδρυμα MacArthur, προσέλκυσε το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας ως η πρώτη γυναίκα που εξέδωσε αγγλική μετάφραση της “Οδύσσειας” του Ομήρου, ενώ τώρα δουλεύει τη μετάφραση της “Ιλιάδας”. Η εφημερίδα ‘The New York Times’ χαρακτήρισε τη μετάφραση της Wilson ως ένα από τα 100 αξιολογότερα βιβλία του 2018.

Οι Μύθοι, η Μαγεία και το Μυστήριο των Αρχαίων Ελλήνων

H Δρ. Emily Wilson θα δώσει σειρά διαλέξεων στη μνήμη της Θάλειας Ποταμιάνου με τον γενικό τίτλο “Οι Μύθοι, η Μαγεία και το Μυστήριο των Αρχαίων Ελλήνων”. Η Μαρία Γεωργοπούλου, Διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, δήλωσε: “Είμαστε ευτυχείς που θα φιλοξενήσουμε μία τόσο λαμπρή πρωτοποριακή κλασική φιλόλογο που μέσω των μεταφράσεών της δεν διστάζει να ερμηνεύσει αρχαία κείμενα για να δείξει πόσο συνδεδεμένα είναι με τον κόσμο του σήμερα”.

Ο κύριος Ανδρέας Ζομπανάκης, Πρόεδρος των Επιτρόπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, σημείωσε: “ο διάλογος της Emily Wilson με την αρχαιότητα είναι ένα αντίδοτο που μας υπενθυμίζει τη συνεχιζόμενη συνάφεια των κλασικών με τη σύγχρονη ζωή και τον πολιτισμό”.

“Ο μύθος, η μαγεία και το μυστήριο, όπως απεικονίζονται στο αρχαίο ελληνικό έπος, το δράμα και τη φιλοσοφία, καθώς και το πως έγιναν αποδεκτά από μεταγενέστερους πολιτισμούς, συμπεριλαμβανομένης της σημερινής εποχής, θα είναι τα θέματα της επόμενης σειράς διαλέξεων στη μνήμη της Θάλειας Ποταμιάνου”, είπε η Δρ. Wilson.

“Οι διαλέξεις θα εστιάσουν στα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού που προκαλούν τη μεγαλύτερη έκπληξη, αυτά που έχουν ερμηνευτεί ή παρερμηνευτεί επανειλημμένα αλλά και αυτά των οποίων η ερμηνεία είναι πιο δύσκολη. Οι αρχαίες ελληνικές αντιλήψεις για τον ηρωισμό, το χρόνο, την ενέργεια, την ποιητική, την πολιτική και την ηθική έχουν αποτελέσει πηγή γνώσης και έμπνευσης για ερευνητές, σπουδαστές και κοινωνίες για χιλιετίες”.

Η είσοδος είναι ελεύθερη κατόπιν εγγραφής (www.ascsa.edu.gr/register-thalia-potamianos) στην Αθήνα στις 10 Νοεμβρίου 2022, στην Ουάσιγκτον D.C. στις 24 Ιανουαρίου 2023 και στη Νέα Υόρκη στις 9 Μαΐου 2023, ενώ οι διαλέξεις θα μεταδοθούν και διαδικτυακά.

Αμέσως μετά τη διάλεξη, η Χάρις Αλεξίου θα διαβάσει αποσπάσματα από την Οδύσσεια, με τον συνθέτη Θοδωρή Οικονόμου να ερμηνεύει την πρωτότυπη μουσική που συνέθεσε για τη θεατρική μεταφορά της “Οδύσσειας” σε σκηνοθεσία του κορυφαίου εικαστικού και σκηνοθέτη Robert Wilson.

Παράλληλες εκδηλώσεις

Έκθεση: "Ο Όμηρος στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη: Σπάνιες Εκδόσεις Ομηρικών Επών"

Επιλογή τεκμηρίων από τις 300 ομηρικές εκδόσεις της Γενναδείου Βιβλιοθήκης στήνεται στο Αναγνωστήριο Σπάνιων Βιβλίων από την Επικεφαλής Βιβλιοθηκάριο Ειρήνη Σολομωνίδη, με αφορμή τη διάλεξη της Emily Wilson στην Αθήνα, σκηνοθετώντας και ζωντανεύοντας τις διαδρομές και μετουσιώσεις της πρώτης ομηρικής επικής ύλης στο χώρο και το χρόνο: από την πρώτη έκδοση της Ιλιάδας και της Οδύσσειας το 1488 στη Φλωρεντία από τον Δημήτριο Χαλκοκονδύλη, στην πρώτη παράφραση της Ιλιάδας στα νέα ελληνικά από τον Νικόλαο Λουκάνη που τυπώθηκε στη Βενετία το 1526, στις μεταφράσεις του ομηρικού έπους στα λατινικά, αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά και στη διασπορά του κειμένου, πρωτότυπου, μεταφρασμένου ή παραφρασμένου στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

Εκδόσεις του ομηρικού έπους, καθώς και εικονογραφήσεις του John Flaxman συναντώνται μαγικά στην έκθεση όπως και σε κάποιες από τις εκδόσεις που είναι εμπλουτισμένες με εικονογραφικό υλικό από τον ίδιο τον ιδρυτή της Βιβλιοθήκης, Ιωάννη Γεννάδιο, κατά την αγαπημένη του πρακτική, αυτή της δημιουργίας συνθέσεων από ξεχωριστά συστατικά, στη συγκεκριμένη περίπτωση λόγου και εικόνας.

ΠΗΓΗ

Οι διδαχές της Οδύσσειας

 

Γνώση αυτογνωσία αυτοπειθαρχία λογική αρμονία σκέψεων και αποφάσεων ενάρετη διαδρομή

Τι μπορεί να μας διδάξει η «Οδύσσεια» του Ομήρου
Τζόελ Κρίστενσεν, Καθηγητής Κλασικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Brandeis

Ως δάσκαλος της ελληνικής λογοτεχνίας , τείνω να στραφώ στο παρελθόν για να κατανοήσω το παρόν. Βρήκα παρηγοριά στο ομηρικό έπος «Η Ιλιάδα» και τις περίπλοκες απόψεις του για τη βία μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Και βρήκα παρηγοριά στην Οδύσσεια μετά τον απροσδόκητο θάνατο του πατέρα μου στα 61, το 2011

Στο αρχαίο ελληνικό έπος «Η Οδύσσεια», ο ήρωας του Ομήρου, ο Οδυσσέας, περιγράφει την άγρια ​​γη των Κύκλωπων ως ένα μέρος όπου οι άνθρωποι δεν συγκεντρώνονται στο κοινό, όπου κάθε άτομο παίρνει αποφάσεις για τη δική του οικογένεια και « δεν νοιάζεται για κανέναν» άλλο . "

Χρειάζεται ένα μεγάλο βράδυ στον Οδυσσέα, αλλά τέσσερα βιβλία ποίησης για να διηγηθεί την ιστορία του ταξιδιού του, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις αποφάσεις που πήρε και στην οδύνη  που υπέστη μαζί με τους  άντρες του . Αναδιατυπώνοντας το παρελθόν και κατανοώντας τη θέση του σε αυτό, προετοιμάζει τον ήρωα να αντιμετωπίσει το μέλλον

ΠΗΓΗ:Conversation

Ναι χρειάζεται μια μεγάλη βράδια του Μαγιού να ενθυμηθούμε την ομηρική ιστορία  από την αρχή ξανά και να την πούμε στα αστέρια που μας κοιτούν από ψηλά ευήκοα και σιωπηλά

Η Οδύσσεια συναντά την Φιλοσοφική

 

Η «Οδύσσεια» στους τοίχους της Φιλοσοφικής

«Ηθελα πολλά χρόνια να το κάνω. Οπως κάθε Ελληνας, έχουμε μια “μυστική” συγγένεια με τον Οδυσσέα. 

Σε υπαίθρια πινακοθήκη θα μετατραπεί το εντυπωσιακό εννεαώροφο κτίριο της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. Ηδη, έχουν ξεκινήσει τα πρώτα έργα, με μια ζωφόρο με σκηνές από την «Οδύσσεια» να εκτείνεται στον 3ο όροφο και, όπως αναφέρει στην «Κ» ο κοσμήτοράς της, Αχιλλέας Χαλδαιάκης, η σχολή έχει απευθύνει πρόσκληση σε Ελληνες εικαστικούς και street artists.

Ειδικότερα, εδώ και λίγο καιρό, ο ζωγράφος και τέως καθηγητής στην Θεολογική Σχολή του ΕΚΠΑ, κ. Γιώργος Κόρδης, δημιούργησε ένα μνημειώδες έργο στον χώρο της Φιλοσοφικής. Πρόκειται για μοναδική διεθνώς τοιχογραφία, που καλύπτει επιφάνεια περίπου 180 τ.μ. (1,90 x 90 μ.) στον 3ο όροφο της σχολής και αφηγείται την «Οδύσσεια».

Ουσιαστικά, το έργο αποτελεί εκτεταμένη ζωφόρο με επιλεγμένες σκηνές από τις ραψωδίες α και β του ομηρικού έπους. Στο καλλιτέχνημα παρουσιάζονται σκηνές από την «Οδύσσεια», με τη θεά Αθηνά μεταμορφωμένη σε άνθρωπο να συμβουλεύει τον Τηλέμαχο, ο οποίος κατόπιν φέρεται με σωφροσύνη προς τους γλεντοκόπους μνηστήρες, ενώ την άλλη μέρα η Αθηνά, με τη μορφή του Μέντορα, συντρέχει στην ετοιμασία του καραβιού με το οποίο ο Τηλέμαχος θα αναχωρήσει τη νύχτα.

«Οι μορφές ιστορούνται σε σχεδόν φυσικό μέγεθος και στην τεχνοτροπική απόδοσή τους συνυφαίνονται σε ένα οργανικό όλον η τεχνική των αρχαίων ελληνικών ληκύθων, η μεσαιωνική ελληνική τέχνη (βυζαντινή), καθώς και στοιχεία από τον δυτικό μοντερνισμό. Χρησιμοποιήθηκε η (τετράχρωμη) Πολυγνώτεια παλέτα (ώχρα, κόκκινο, άσπρο, μαύρο), η οποία σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη πλαστικότητα και ποιότητα της γραμμής επιτυγχάνει την αίσθηση μιας ανάγλυφης ζωφόρου. Τη ζωφόρο περιτρέχει μια ζώνη με πρωτότυπο κείμενο της “Οδύσσειας”. Συγκεκριμένα, παρατίθεται αυτούσιο το Προοίμιο του έπους, καθώς και χαρακτηριστικοί στίχοι κάτω από τις αντίστοιχες σκηνές», αναφέρεται σε κείμενο της Φιλοσοφικής.

Με αυτόν τον τρόπο, το έργο, εκτός από καλλιτεχνική αξία, αποκτά και εκπαιδευτικό ρόλο. Φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να μελετήσουν in situ το αρχαίο κείμενο και να κατανοήσουν σε βάθος την ομηρική ποίηση (μετρική, αφηγηματικές τεχνικές – τεχνική του εγκιβωτισμού, στοιχεία πολιτισμού, ανθρωπομορφισμός των θεών κ.ά.).

«Ηθελα πολλά χρόνια να το κάνω. Οπως κάθε Ελληνας, έχουμε μια “μυστική” συγγένεια με τον Οδυσσέα. Προ έτους, ο κ. Χαλδαιάκης μου έκανε τη σχετική πρόταση, την οποία αποδέχθηκα με χαρά», ανέφερε στην «Κ» ο ζωγράφος. Η πρόκληση δεν ήταν καθόλου μικρή, καθώς έπρεπε να «δαμάσει» τη μεγάλη έκταση του χώρου – παρότι ο κ. Κόρδης διαθέτει την εμπειρία των τοιχογραφιών σε ναούς της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Σύμφωνα με τον κ. Χαλδαιάκη, στην πρόσκληση της σχολής προς τους καλλιτέχνες για να δημιουργήσουν στις επιφάνειες του εννεαώροφου κτιρίου υπάρχουν ήδη θετικές απαντήσεις, ενώ εκτός από το έργο του κ. Κόρδη, πρόσφατα στήθηκε η «Νίκη» του Νεκτάριου Κοντοβράκη στην είσοδο της Βιβλιοθήκης, εξωραΐστηκαν οι κεντρικές είσοδοι της σχολής και τοποθετήθηκε βιτρίνα με εκθέματα από το Μουσείο Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, που βρίσκεται στον ίδιο όροφο.

Οπως σημειώνει ο καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης της σχολής, κ. Μάνος Στεφανίδης, «η Φιλοσοφική Σχολή μεταμορφώνεται σε μια οιονεί πινακοθήκη, δίνοντας ένα υψηλό παράδειγμα εικαστικής παρέμβασης σε ένα κτίριο που πρωτογενώς ίσως και να προκαλεί κατάθλιψη. Ελπίζουμε και ευχόμαστε όλοι οι εργαζόμενοι στη Φιλοσοφική Σχολή, ακαδημαϊκό προσωπικό, διοικητικοί υπάλληλοι, λοιπό βοηθητικό προσωπικό, αλλά κυρίως οι φοιτήτριες και οι φοιτητές μας, να αγκαλιάσουν και να προστατεύσουν αυτή την προσπάθεια, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις και για περαιτέρω καλλιτεχνικές παρεμβάσεις. Η τέχνη είναι μία ακόμα μορφή παιδείας και καλλιέργειας υψηλού επιπέδου…».  

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Η Οδύσσεια συναντά την Φιλοσοφική και εμείς τη φιλοσοφία σε βάση  διαφωτιστική

Η Οδύσσεια θεωρείται το πιο επιδραστικό βιβλίο στην ιστορία της ανθρωπότητας

σε διαλεκτική αλληλεπίδραση εξελικτική

Γιατί;

Πρώτο με διαφορά έργο, λοιπόν, αναδείχθηκε η «Οδύσσεια» ενώ στη 10η θέση βρίσκεται η «Ιλιάδα».

Ο κατάλογος της δεκάδας έχει ως εξής:

1. «Οδύσσεια» του Ομήρου, 8ος αιώνας π.Χ.
2. «Η καλύβα του μπάρμπα-Θωμά» της Χάριετ Μπίτσερ Στόου, 1852
3. «Φράνκενσταϊν» της Μέρι Σέλεϊ, 1818
4. «1984» του Τζορτζ Όργουελ, 1949
5. «Τα πάντα γίνονται κομμάτια» του Τσινούα Ατσέμπε, 1958
6. «Χίλιες και μία νύχτες», αγνώστων δημιουργών, 8ος – 18ος αιώνας
7. «Δον Κιχώτης» του Μιγκέλ ντε Θερβάντες , 1605 – 1615
8. «Άμλετ» του Σέξπιρ, 1603
9. «Εκατό χρόνια μοναξιάς» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, 1967
10. «Ιλιάδα» του Ομήρου, 8ος αιώνας π.Χ.

Μετά από μια τεράστια και ενδελεχή έρευνα και ψηφοφορία που διενήργησε το BBC, όπου συγγραφείς, επιστήμονες, ακαδημαϊκοί και βιβλιοκριτικοί επέλεξαν τα κορυφαία βιβλία που διαμόρφωσαν την ανθρώπινη σκέψη, πρώτο στη λίστα κατετάγη το ανεπανάληπτο έργο του Ομήρου, η «Οδύσσεια».

Μιλάμε για ένα βιβλίο γνωστό, έστω και εξ ονόματος, σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο. Μάλιστα σε πολλά σχολεία του εξωτερικού, γνωρίζουν φράσεις του ακόμα και στα Αρχαία Ελληνικά:

«Άνδρα μοι ἔννεπε, μοῦσα, πολύτροπον…» και όχι μόνο.

Έξι μήνες διήρκεσε αυτή η έρευνα για να καταλήξει το BBC στο τελικό αποτέλεσμα των βιβλίων που καθόρισαν την Παγκόσμια σκέψη.

Το αξεπέραστο story του έπους του Οδυσσέα

Η Οδύσσεια είναι ένα έπος τόσο βαθύ, η ιστορία του αναπτύσσεται με έναν περίπλοκο αλλά εξαιρετικό τρόπο, οι καταστάσεις και οι χαρακτήρες σκιαγραφούνται έτσι που κάθε αναγνώστης βρίσκει κάτι από τον εαυτό του ή λαμβάνει την έμπνευση για αποφάσεις στη ζωή του.

Πάρα πολλοί συγγραφείς και σεναριογράφοι (ακόμα και σε τηλεοπτικές σειρές που καταρρίπτουν ρεκόρ τηλεθέασης), παραδέχθηκαν ότι η πραγματική έμπνευσή τους προήλθε από την Οδύσσεια. Και αν για μας ήταν ένα υποχρεωτικό “μάθημα” στο σχολείο και νιώθαμε ίσως μια μικρή απέχθεια υπό τον φόβο του δασκάλου και της εξέτασης, ίσως ήρθε η ώρα να ξαναδιαβάσουμε αυτό, το κορυφαίο αριστούργημα της ανθρωπότητας.

Όπως έγραψε η Natalie Haynes:

“Η Οδύσσεια είναι ένας από τους πιο θεμελιώδεις μύθους της δυτικής κουλτούρας διότι θέτει διαφορετικά υπαρξιακά ερωτήματα με κυριότερο το τι σημαίνει να είναι κάποιος ήρωας. Διότι έχει σπουδαίους και ιδιαίτερους γυναικείους χαρακτήρες, εκτός από τους κλασικά αντρικούς.

Διότι σε όλη την Οδύσσεια πρωταγωνιστούν θεοί και τέρατα.

Eίναι επική διότι μας υποχρεώνει να αμφισβητήσουμε τα συμπεράσματα έχουν ήδη βγάλει σχετικά με τις περιπέτειές μας, τις προσωπικές μας αναζητήσεις τον πόλεμο και το πάντα επίκαιρο ζήτημα του τι ακριβώς σημαίνει να επιστρέφει κανείς σπίτι.”
Η Οδύσσεια θεωρείται το πιο επιδραστικό βιβλίο στην ιστορία της ανθρωπότητας
Το έργο που ανέδειξε την προβληματική της μάχης με ανθρώπους και τέρατα, αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.

ΠΗΓΗ: IN.GR

Γιατί αλλάζεις τον κόσμο αλλάζοντας τον εαυτό σου. Αλλάζεις τον κόσμο γνωρίζοντας τον εαυτό σου μέσα από την διαχρονική μυθιστορία του σύγχρονου homo sapiens

Ενότητες μελέτης της Οδύσσειας

Μία πολύ καλή  εύχρηστη  διαδικτυακή μελέτη για την Οδύσσεια
από το INTERNATIONAL HELLENIC ASSOCIATION
σε 22 ενότητες που περιλαμβάνει την  απόδοση του πρωτότυπου κειμένου κατά στίχο, καθώς και την ετυμολογία των ομηρικών λέξεων σε πρώτη και οριζόντια ανάγνωση για τους  ερευνητές  των Ομηρικών Επών

Εισαγωγή

Τεχνικές του Ομήρου στην χρήση της ποιητικής του γλώσσας

1η  Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

2η Ενότητα  Μελέτης Οδύσσεια

3η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

4η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

5η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

6η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

7η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

8η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

9η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

10η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

11η Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

12η Ενότητα  Μελέτης Οδύσσειας 

13. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

14. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

15. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

16. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

17. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

18. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

19. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

20. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας 

21. Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

22.  Ενότητα Μελέτης Οδύσσειας

Αστραία

Οδύσσεια στη Θεσσαλονίκη στο Νόεσις

Η Οδύσσεια θα «ζωντανέψει» σε νέο  θεματικό πάρκο, στο NOESIS!

Τι γνωρίζετε για τον Δούρειο Ίππο, τον Κύκλωπα Πολύφημο, την Κίρκη, την Σκύλλα και την Χάρυβδη, αλλά και για τον ίδιο τον Οδυσσέα; Για το ταξίδι του μέχρι να επιστρέψει στην Ιθάκη; Το NOESIS ετοιμάζεται να φιλοξενήσει το νέο θεματικό πάρκο που θα έχει τίτλο «Οδύσσεια» και να μυήσει τους επισκέπτες του στον μαγικό κόσμο του Ομήρου.

Στον εκθεσιακό χώρο του NOESIS σε έκταση 1000m2 από τις 22 Οκτωβρίου 2019 μέχρι και τον Γενάρη του 2020 θα φιλοξενηθεί ένα θεματικό πάρκο για την Οδύσσεια. Αφορά κυρίως σε μαθητές και θα πλαισιώνεται από εκπαιδευτικά προγράμματα, ομιλίες από καθηγητές του ΑΠΘ, και άλλες δράσεις με επίκεντρο την Οδύσσεια».

Τι να περιμένετε; «Τη μεγαλύτερη βιωματική εμπειρία με όλες τις περιπέτειες σε φυσικό περιβάλλον και κινούμενα ομοιώματα με ήχο (animatronix), ηθοποιούς, ανιματέρ και ένα εκπληκτικό επιτελείο δημιουργών. Η περιπέτεια του Οδυσσέα θα αναβιώσει με εκθέματα που θα έχουν κίνηση, ενώ θα υπάρχει και προβολή ταινίας με χρήση VR γυαλιών. Το σκεπτικό μας είναι να αποτελεί μια διαδραστική έκθεση. Τα παιδιά θα συμμετέχουν με τη λογική του πιάνω, παίζω, μαθαίνω ζωγραφίζω ή κάνω χρήση tablet ή VR γυαλιών για να πάρω μέρος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα συνοδεύει την έκθεση».
Από 22 Οκτωβρίου 2019, μόνο στο NOESIS, στη Θεσσαλονίκη.
Το NOESIS λοιπόν αλλάζει καθώς δημιουργείται ένα τεράστιο θεματικό πάρκο για τον πιο πολυταξιδεμένο, μυθικό ήρωα  στις περιπέτειες του.

Περιμένουμε με αγωνία να δούμε το αποτέλεσμα. Γιατί η Οδύσσεια δεν είναι ένα απλό βιβλίο.
Όπως έγραψε η Natalie Haynes:

«Η Οδύσσεια είναι ένας από τους πιο θεμελιώδεις μύθους της δυτικής κουλτούρας διότι θέτει διαφορετικά, υπαρξιακά ερωτήματα με κυριότερο το τι σημαίνει να είναι κάποιος ήρωας. Διότι έχει σπουδαίους και ιδιαίτερους γυναικείους χαρακτήρες, εκτός από τους κλασσικά αντρικούς. Διότι σε όλη την Οδύσσεια πρωταγωνιστούν θεοί και τέρατα.

Eίναι επική διότι μας υποχρεώνει να αμφισβητήσουμε τα συμπεράσματα που έχουμε ήδη βγάλει σχετικά με τις περιπέτειές μας, τις προσωπικές μας αναζητήσεις, τον πόλεμο και το πάντα επίκαιρο ζήτημα του τι ακριβώς σημαίνει να επιστρέφει κανείς σπίτι».

Οδύσσεια λοιπόν.
Θα ζήσουμε το Έπος στο NOESIS στη Θεσσαλονίκη. 

Γιατί όλα τα σπουδαία ξεκινούν από τη Θεσσαλονίκη!

ΠΗΓΗ

Τα καλά νέα!

Οδύσσεια 2017

ΟΔΥΣΣΕΙΑ 2017

200 ΑΝΑΝΏΣΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕIΑ

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών παρουσιάζει την "ΟΔΥΣΣΕΙΑ 2017", μια Oλονύχτια Συμμετοχική Ανάγνωση του Ομηρικού έπους «Οδύσσεια». Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν οι διεθνείς οργανισμοί «EllinikoThεαtro / Ελληνικό Θέατρο Aθήνας και Νέας Υόρκης» και «Διεθνείς Αναγνώστες του Ομήρου / International Readers of Homer». Η εκδήλωση αυτή αποτελεί εορτασμό της προφορικής παράδοσης ενώ κάτω από ένα πέπλο αρχαίων άστρων θα συνυπάρξουν 200 αναγνώστες οι οποίοι θα διαβάσουν, ο καθένας με τον τρόπο του, ένα απόσπασμα από το ιστορικό κείμενο.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ

1000 και μια αναγνώσεις για την Οδύσσεια του Ομήρου
Από τις  Μνήμες ενός  μυθικού λαού
Αστραία

Παλαιές Οδύσσειες

Η Οδύσσεια ενός βιβλίου  στον χρόνο

 Παλιό αναγνωστικό Γ΄ δημοτικού

Οδύσσεια

Γιάννης  Δ Λύρας

Η Επιστροφή του Οδυσσέα

Όταν ο Οδυσσέας φθάνει στην Ιθάκη....ο Ήλιος  Απόλλων, η Δήμητρα Γη και η  Άρτεμις Σελήνη είναι σε ευθυγράμμιση κέντρων ΜΑΖΙ αγκαλιά

ΜΙΑ ΟΥΡΑΝΙΑ ΦΛΟΓΑ ΦΩΤΙΑ

Χρονολόγηση της επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη

Ιστότοπος ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Δύο προφητείες, δύο αστρονομικά φαινόμενα: μια ομάδα επιστημόνων μελετώντας την Οδύσσεια του Όμηρου και αντιπαραβάλοντάς την με τα αστρονομικά και άλλα δεδομένα της εποχής, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο βασιλιάς της Ιθάκης επέστρεψε στην πατρίδα του τον Οκτώβριο του 1207 π.Χ. Η Παναγιώτα Πρέκα-Παπαδήμα, Αστροφυσικός, Επικ. Καθ. Παν/μιου Αθηνών, παρουσιάζει στο 3ο Επιστημονικό Συνέδριο "Φιλοσοφία & Κοσμολογία" τη σχετική εργασία που υλοποίησε η ίδια και οι: Παπαμαρινόπουλος Σ., Γεωφυσικός, Καθηγητής Παν/μιου Πατρών και Πρόεδρος της Ε.Μ.Α.Ε.Μ., Αντωνόπουλος Π., Φυσικός, Ερ. Αστρονόμος, Παν/μιο Πατρών, Μητροπέτρος Π., Φιλόλογος, Νομικός, Συγγραφέας, Τσιρώνη Α., Φιλόλογος, Υποψήφια Διδάκτωρ Παν/μιου Πατρών και Μητροπέτρου Ε. Φιλόλογος, Διδάκτωρ Παν/μιου Πατρών

ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ: 

Σύλλογος αποφοίτων ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ

Κατόπιν επισταμένων ερευνών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η έκλειψη της 30ής Οκτωβρίου του έτους 1207 π.Χ., που ήταν ορατή στην Ιθάκη και στο Ιόνιο πέλαγος, χρονολογεί την ημέρα της μνηστηροφονίας από τον Οδυσσέα. Χαιρόμαστε που μια τέτοιου είδους εργασία έγινε από Έλληνες.

Πάνος Μητροπέτρος

Οδυσσεύς Δίκτυο Ελλήνων & ΟΔΥΣΣΕΙΟΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ. 

Ομιλία από την Ημερίδα Ας ξανασυστηθούμε όλοι οι Έλληνες - 2 στην Πάτρα 02/06/2013. Ομιλήτρια η Επίκουρος Καθηγήτρια Αστροφυσικής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Παναγιώτα Πρέκα --Παπαδήμα.Ολόκληρος η εργασία έχει αναρτηθεί 

ΣΤΟΝ ΕΠΙΣΗΜΟ ΙΣΤΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΝΑΣΑ. 

εδώ για τους αγγλομαθείς

Όταν ο Οδυσσέας φθάνει στην Ιθάκη....η Αθηνά ΧΕΛΙΔΟΝΙ γίνεται μέσα στον χειμώνα και την ΑΝΟΙΞΗ που  ΕΡΧΕΤΑΙ  μαρτυρά. Για να μη παραπονούνται τα χελιδόνια  που την καρτερούν από τα χρόνια τα Ομηρικά

Η Οδύσσεια του Ελληνισμού

  

Oil_painting_of_the_Greek_Parliament,_at_the_end_of_the_19th_century,_by_N._Orlof

Ο Οδυσσέας  Ελληνισμός στο Νησί της Ναυσικάς

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 και η ανακήρυξη  της ανεξαρτησίας της Ελλάδος με τα λευκά χαρτιά της  Λευκοθέης Ινούς.

Μέσα από  ανεμοδαρμένα κύματα ομιχλώδους  θυμικού,  μέσα από σχεδίες και  αυτοσχεδιασμούς    κοιτώντας στον ουρανό τους αστερισμούς   φθάνει θαλασσοπνιγμένος  στα ακρογιάλια   της  Σχερίας ο  πολυμήτις Οδυσσέας.

Ως  λέων  ορεσίτροφος  "κλέφτης και αμαρτωλός"

 ..ζ Οδύσσειας.....
.βῆ δ' ἴμεν ὥς τε λέων ὀρεσίτροφος,
 ἀλκὶ πεποιθώς, 130

 παρουσιάζεται  με κλώνους φύλλων στην κόρη του Αλκίνοου  ομοία με την Άρτεμη  και  η Αθηνά τον  ξυπνά.

Από πού έρχεται;

Από πολύ μακριά. Είχε πάει να πολεμήσει για την Ελένη την Γνώση, την Αξιοπρέπεια την Τιμή  και την Ομορφιά της Ανατολικά. Όταν ο Αλέξανδρος  Αχιλλέας θα γκρεμίσει τα τείχη  της άδικης μηδικής  Τροίας, ο Έκτωρ  Δαρείος θα σέρνεται  από την οργή του   σε παράλια μικρασιατικά.

Το ταξίδι της επιστροφής θα αποδειχτεί δύσκολο, οι παγίδες πολλές  και  θα κρατήσει 20 αιώνες  «χήνες»  που η Πηνελόπη θα δει οραματικά και θα πει  σε αφηγήσεις  ονειρικές.

Οι Κίκονες θα τον λοιδορήσουν άγρια , οι Λωτοφάγοι της καλοπέρασης , της  τρυφηλότητος και της μαλθακότητος θα  τον κρατήσουν σε μια λησμονιά. Οι ασκοί του Αιόλου όταν ανοίξουν θα τον πηγαινοφέρνουν  εδώ και εκεί  χωρίς να φθάνει  κάπου, αν και πολύ κοντά,  χαμένος στην μετάφραση και  την  ανεμολογία του πουθενά.  Ο Κύκλωψ  της θρησκευτικής  ιερής εξεταστικής  μεσαιωνικής μισαλλοδοξίας θα τον κάψει στην  πυρά και στην Σκυθούπολη  και σε  αυτοκρατορικούς κώδικες πολλοί σύντροφοί του θα γίνουν βορά. Το όνομα Έλλην απαγορεύεται ρητά και  ό,τι αυτό κουβαλά. Οι Ομηρικες Ιδέες και τα Ελληνικά  Ρήματα αναθεματίζονται  τρις σε θρησκευτικές  τελετές  «αγάπης  πολλής» ενώ αγάλλονται οι ουρανοί μιας γενεαλογίας σκοτεινά ερημικής, ο Ελ Γκρέκο θα  επιβιώνει θα ζει ξανά. Οι  «μορφωμένοι»  Λαιστρυγόνες της αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας  θα τον κρίνουν άγρια  υπεροπτικά και  θα τον πετροβολήσουν  απαξιωτικά. Η καταπίεση του σεξουαλικού ενστίκτου θα τον οδηγήσει σε χοιροειδή συμπεριφορά στο νησί της Κίρκης με υπερβολή υπεραναπληρωματικά. Θα κατέβει στον Άδη να αναζητήσει απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτηματικά. Στο νησί του Ήλιου ο ιερός χρόνος θα κατασπαταληθεί, θα φαγωθεί  και ο έρωτας  ένοχος θα ανακηρυχθεί. Μεγάλα διλήμματα θα βρει  για να αποφασίσει με ποιους θα πορευτεί στης Σκύλλας και της Χάρυβδης τα στενά,  ενώ οι Σειρήνες θα του  τραγουδούν  αγάπης λόγια  γλυκά για να τον γκρεμοτσακίσουν  σε βράχια  άγονα και  σκληρά.

Όταν  φθάσει  στην Καλυψώ  μισοπεθαμένος δεν του μένει  ελπίδα καμιά . Η θεότητα  θα τον ερωτευθεί τρελά και μία καλυπτοφόρα πατριαρχική παπική  εκκλησία  θα το περιθάλψει  στοργικά. Του τάζει την αθανασία  και  κοντά  της τον κρατά σε μοναχικά κελιά.  Συνεχώς για την αγάπη του  θεού του μιλά και αυτό  είναι μια μεγάλη παρηγοριά. Πώς να πεις όχι σε μια πανίσχυρη   θεά. Έτσι ο Οδυσσέας παραμένει άδεια ηλιοβασιλέματα  το πέλαγος να κοιτά, αν και προτιμά να έχει ένα παιδί και μία θνητή γυναίκα αγκαλιά. Οι θεοί και οι  θεές με τους θεούς και οι άνθρωποι με τους ανθρώπους λέει  μια  υγιής λογική  με οδυσσειακή  αντίληψη  οξυδερκής  που  συλλογάται ελεύθερα και καλά.

Όμως επεμβαίνει η Αθηνά . Τον γυρισμό του ζητά. Ο Ζευς, καθαρός νους  στέλνει το λόγο του με τον μαντατοφόρο  Ερμή και την εντολή. Ελεύθερος να αφεθεί. Η  Καλυψώ  υπακούει με καρδιά βαριά.

Με τις μυστικές γνώσεις που κατέχει, όπως όλα τα κοσμικά  ιερατεία σύγχρονα ή παλιά και με την Φιλική Εταιρία  μια σχεδία κάνει, τον βοηθά και με δάκρυα στα μάτια τον  αποχαιρετά.

Ταξιδεύοντας στην μοναξιά με τα  αστέρια συντροφιά σε θάλασσα πλατιά. Τον  βλέπει ο Ποσειδώνας με άγρια ματιά από των Σολύμων την πλαγιά και  τον βουλιάζει  αυτίκα  στου θυμικού την   δίνη και  σε βαθιά βουτιά. Η επανάσταση της Μολδοβλαχίας πνίγεται σε αίμα  αφοριστικής αδικίας. Απελπισία απογοήτευση,  όλα θολά, ορατότης καμιά. Και ξαφνικά παρουσιάζεται η Ινώ  και τον σώζει με του διαφωτισμού τα χαρτιά .
 Ο Αλκίνοος σε  ένα παλάτι θα τον υποδεχθεί θερμά. Έχει τον λόγο, ύστερα από τόσα χρόνια  ομηρικής μοναξιάς .
  Ο Ελληνισμός αγορεύει στο διηνεκές και οι όμορφες νέες Ιδέες  της διαφωτιστικής διασποράς τον ερωτεύονται ξανά όταν τον ακούνε να μιλά.  Ο ίδιος ακούει τα τραγούδια του Δημόδοκου και δάκρυα τυλιγμένος σε μια χλαίνη  χύνει πικρά. Ο ΑΛΚΙΝΟΥΣ βασιλιάς τον συμπονά και για το Όνομα του τον ερωτά. Ο  πλανήτης Ουρανός,  αστέρι της Αρτέμιδος αποκαλύπτεται  στο ουρανό   σε φαινόμενο συγχρονιστικό. Η Ελευθερία , η ανεξαρτησία τα  ανθρώπινα δικαιώματα  υπογράφονται από τους αλκίνοους πολίτες της Γης σε δίκαιο συνταγματικό με άρωμα Ελληνικής  άρητης Αρετής.

Θα φύγει ξανά .  Χαράματα του καινούργιου αιώνα, φθάνοντας  στο νησί  που αναδύεται μέσα από την ομίχλη αγνώριστο στην αρχή θα συναντήσει την Αθηνά. Σε ένα άντρο θα κρύψει τα  δώρα της γνώσης  και της Φαιάς ουσίας  που με τόσο κόπο κανείς αποκτά. Ανηφορίζοντας για το καλύβι του ΕΥΜΑΙΟΥ    θα βρει τον ΤΗΛΕΜΑΧΟ και μαζί του σε ένα παλάτι  αρπαγής κατάχρησης  και λεηλασίας  θα εισέλθει  με τα ρούχα  της ζητιανιάς. Εκεί συνειδητοποιεί  με θλίψη πολύ πόσο έχει λείψει ξεχασμένος  σε νησιά εδώ και εκεί. Συνειδητοποιεί την ΑΠΟΥΣΙΑ ΤΟΥ  ΝΟΥ και πόσο υποφέρουν  κάποιοι  και άλλοι επωφελούνται πολλοί.

Οι μνηστήρες  αρκετοί,  αλαζόνες υπερφίαλοι με θέσεις εξουσίας, οι δούλοι και οι παρατρεχάμενοι αμέτρητοι τρέχουν να τους  εξυπηρετήσουν  και να τους γλείψουν με αντάλλαγμα λίγα ψίχουλα  από  το τραπέζι τους .

Στο κατώφλι θα αναμετρηθεί με τον  Ίρο, ζητιάνοι  στο  ίδιο  μέλαθρον και οι δυο.Ποια είναι η διαφορά;

Είναι πολύ ουσιαστική. Ο Ίρος είναι ένας κουτσομπόλης γυρολόγος  μια κίτρινη φυλλάδα  ανεμωλίων σημερινή. Είναι ο ανίκανος άνθρωπος να κάνει το παραμικρό  και είναι  γεννημένος ζητιάνος  και    όταν δεν  βρίζει  παρακαλά. Ο Οδυσσέας δεν είναι ζητιάνος δεν έχει την νοοτροπία του ζητιάνου. Δεν είναι δουλικός με τους ανώτερους και τύραννος με τους κατώτερους ιεραρχικά.  Δεν είναι  "λαϊκιστής" μια φράση κλισέ που κατήντησε πρόχειρο άλλοθι στα χείλη  του κάθε   υπερφίαλου  στην άνοδο της ασημαντότητος του καταχραστή. Δεν είναι επαρχιώτης   κοντόφθαλμος ούτε εθνικιστής στερεότυπος. Είναι σαφώς κοσμοπολίτης αφού έχει γυρίσει όλο τον κόσμο και είναι παντού. Είναι όμως πατριώτης  με την σωστή  έννοια . 
Γνωρίζει ποιος είναι, ποιοι είναι οι προγόνοι του,  ποια είναι η πατρίδα του και για αυτή την πατρίδα έχει γυρίσει πίσω ξεκινώντας  Ανατολικά  προς Δυτικά. Δεν  μισεί κανένα λαό και όλοι οι λαοί τον αγαπούν  αφού  διακηρύξανε στο Όνομα του Ελληνικού  Πνεύματος  πως είναι όλοι   « Έλληνες». Όμως δεν θα επιστρέψει  και σε Έλληνες και  μισέλληνες  να τον  λυμαίνονται να τον απομυζούν και να τον ποδοπατούν και  την λάμψη της ψυχής του το μεγαλείο της να πολιορκούν.

Είμαι Ο ΟΔΥΣΣΑΜΕΝΟΣ   ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ στην μακρόχρονη πορεία του και αυτή είναι η ΙΣΤΟΡΙΑ  ΜΟΥ θα πει  στον σύζυγο της Αρήτης και στους  Φαίακες που τον άναυδοι μένουν από την ανακοίνωση αυτή.

Ποιο είναι  ΤΟ  ΟΝΟΜΑ ΣΟΥ;

 Ο Αλκίνοος τον καλεί να του πει.

Ποιο είναι το όνομα σου;
Είμαι ο Οδυσσέας ο Λαερτιάδης από την ευδιάκριτη Ιθάκη!
  

ι Οδύσσειας.

εἴμ' Ὀδυσεὺς Λαερτιάδης, ὃς πᾶσι δόλοισιν
ἀνθρώποισι μέλω, καί μευ κλέος οὐρανὸν ἵκει. 20
ναιετάω δ' Ἰθάκην εὐδείελον· ἐν δ' ὄρος αὐτῇ,
Νήριτον εἰνοσίφυλλον, ἀριπρεπές· ἀμφὶ δὲ νῆσοι
πολλαὶ ναιετάουσι μάλα σχεδὸν ἀλλήλῃσι,
Δουλίχιόν τε Σάμη τε καὶ ὑλήεσσα Ζάκυνθος.

Αστραία