Τρίτη 16 Φεβρουαρίου 2021

Ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή (Οι Μηδικοί πόλεμοι )

 


Το ατίθασο Ελληνικό Πνεύμα 

έχει ως βασική αποστολή το «ξεμάγεμα του κόσμου  από τον δεσποτισμό

Με αύρα  λόγων υγιούς πατριωτισμού μιλά ο ΠτΔ  κ. Π. Παυλόπουλος  για την σημασία της νίκης του κινούμενου Ελληνικού ( κατά Θουκυδίδη) κατά τους Μηδικούς πολέμους 

Α. Μέσω της νίκης τους στους Μηδικούς Πολέμους, οι Έλληνες υπερασπίσθηκαν και τον Πολιτισμό, τον οποίο δημιούργησαν -και ο οποίος ορθώνει, και σήμερα, τον πρώτο πυλώνα του κοινού μας Ευρωπαϊκού Πολιτισμού– θέτοντας ταυτοχρόνως, για πρώτη φορά στην Παγκόσμια Ιστορία, το έκτοτε σταθερό όριο μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

1. Η «γενέθλια» αναφορά στην «Δύση», ως το φυσικό «θερμοκήπιο» του Πολιτισμού και της Ελευθερίας έναντι του δεσποτικού προτύπου της «Ανατολής», πρωτοεμφανίζεται στους Πέρσες του Αισχύλου, όπου η Βασίλισσα των Περσών Άτοσσα ρωτά τον Χορό, λίγο πριν φθάσουν τα νέα της καταστροφής του περσικού στόλου στην Σαλαμίνα, σε ποιο μέρος της Γης βρίσκεται η Αθήνα, η Πόλη που τόσο πόθησε ο γιός της. Και ο Χορός απαντά: «Μακριά στην Δύση, εκεί που γέρνει ο βασιλιάς ήλιος» («τήλε προς δυσμαίς, άνακτος Ηλίου φθινασμάτων», στ. 232).

2. Η Ανατολή, «χανόταν» μέσα στην πνιγηρή φαντασίωση μιας χιμαιρικής αιωνιότητας. Ενώ η Δύση, θ΄αναζητούσε εφεξής την δική της αιωνιότητα, φτιαγμένη όμως από τα γήινα υλικά του Ανθρώπου αφενός κατά το οριακό μέγεθος του «άνω θρώσκω». Και, αφετέρου αλλά και συνακόλουθα, σε μιαν ατέρμονη πορεία αναζήτησης της αλήθειας, της κάθε είδους αλήθειας. Γεγονός που σημαίνει, αυτοθρόως, τόσο την απόρριψη του οιουδήποτε δόγματος όσο και, επέκεινα, την αποδοχή της ιδέας του συνεχούς ελέγχου της ορθότητας της εκάστοτε κεκτημένης Γνώσης. Δηλαδή την αποδοχή του ότι αυτό το οποίο σήμερα θεωρείται ορθό δεν ταυτίζεται, κατ΄ανάγκην, με την επιζητούμενη αενάως αλήθεια.

Β. Ταυτοχρόνως, μέσω της νίκης τους στους Μηδικούς Πολέμους, οι Έλληνες κατέδειξαν την συντριπτική υπεροχή και, κατά λογική ακολουθία, κατηγορηματική αντίθεση του ατίθασου και δημιουργικού Αρχαίου Ελληνικού Πνεύματος απέναντι στο πνεύμα κάθε ανελεύθερης μορφής πολιτειακής οργάνωσης με βασικά στοιχεία δεσποτισμού, ατομικού ή συλλογικού. Ειδικότερα δε δεσποτισμού υπό τον μανδύα π.χ. της βασιλείας, της τυραννίας ή και της ολιγαρχίας.

1. Η ως άνω διαπίστωση ενδυναμώνεται, από ιστορική και πολιτική σκοπιά, αν ανατρέξει κανείς στον τρόπο οργάνωσης και εξέλιξης των μεγάλων Βασιλείων της τότε Ανατολής, με πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα το Περσικό Βασίλειο: Το Πνεύμα δεν είναι σε θέση να εξελιχθεί και να δημιουργήσει ελεύθερα από καθεστώς δεσποτισμού που, μοιραίως, του θέτει όρια, σύμφυτα με τις ανάγκες της δεσποτικής επιβίωσης. Με άλλα λόγια, ο δεσποτισμός είναι, από την φύση του, μήτρα οιονεί αμάχητων δογμάτων ή δοξασιών, που ουδόλως συμβαδίζουν με την ελευθερία του Πνεύματος. Ο δεσποτισμός έχει την τάση να «μαγεύει» το πνεύμα. Όλως αντιθέτως, το Ελεύθερο Πνεύμα - όπως ήταν κατεξοχήν το Αρχαίο Ελληνικό – έχει ως βασική αποστολή το «ξεμάγεμα του κόσμου» («die Entzauberung der Welt», κατά τον Max Weber).

2. Κάπως έτσι ο δεσποτισμός και το Ελεύθερο Πνεύμα, έννοιες ασύμβατες, οριοθέτησαν την επικράτεια της «Ανατολής» και της «Δύσης», αντιστοίχως. Στους Πέρσες του Αισχύλου η Άτοσσα, περιμένοντας τα νέα από την εκστρατεία του γιού της, του Ξέρξη, στην Ελλάδα, ρωτά τον Χορό ποιος είναι ο Αφέντης, ο Αρχηγός του στρατού των Αθηναίων («τις δε ποιμάνωρ έπεστι καπιδεσπόζει στρατώ;», στ. 241). Και ο Χορός απαντά: «Δούλοι δεν λογιούνται, ούτε υπήκοοι κανενός» («ούτινος δούλοι κέκληνται φωτός ουδ΄υπήκοοι», στ. 242).

Γ. Οι κατά τ΄ ανωτέρω διαπιστώσεις, ως προς το τι σηματοδότησαν τότε οι Μηδικοί Πόλεμοι αναφορικά με το όριο μεταξύ Ανατολής και Δύσης, μας φέρνουν - φυσικά τηρουμένων όλων των ιστορικών αναλογιών και λαμβανομένης υπόψη της αντίστοιχης, αδήριτης, ιστορικής απόστασης μεταξύ του χθες και του τώρα – στα όσα τεκταίνονται σήμερα στην περιοχή μας.

1. Δύσκολα μπορεί ν΄ αμφισβητήσει κανείς ότι η Ελλάδα, πιστή ανά τους αιώνες στις Ιστορικές της Παρακαταθήκες, παραμένει - και μάλιστα υπό την συγκυρία της «φλεγόμενης» από τις πολεμικές συγκρούσεις ευρύτερης περιοχής μας - ένα είδος «ακραίου ορίου» της Δύσης προς την Ανατολή, εκπροσωπώντας πάντοτε, μέσω του Ελεύθερου Πνεύματος και του Πολιτισμού της, την γνήσια και ανιδιοτελή υπεράσπιση της Ειρήνης, της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας. Όριο το οποίο, όμως, δεν είναι προορισμένο να διχάζει και να μεγαλώνει τις αποστάσεις ανάμεσα στην Δύση και την Ανατολή αλλά, όλως αντιθέτως, κατ΄ εξοχήν μέσω της ιστορικής του διαδρομής αλλά και της ιστορικής του προοπτικής, να χτίζει γέφυρες επικοινωνίας με την Ανατολή, γέφυρες Ειρήνης, ειρηνικής συνύπαρξης και συνδημιουργίας.

2. Με κυριότερη γέφυρα εκείνη του ισότιμου και εποικοδομητικού Διαλόγου των Πολιτισμών, αφού για εμάς, τους Έλληνες, δεν νοείται «σύγκρουση» μεταξύ πραγματικών Πολιτισμών. Απλώς ενίοτε, όπως δυστυχώς συμβαίνει στην εποχή μας, οι Πολιτισμοί, για πολλές και διαφορετικές αιτίες, περιχαρακώνονται μέσα στο πεδίο τους και απομονώνονται, δημιουργώντας μεταξύ τους ένα φαινομενικώς «αγεφύρωτο» χάσμα. Αυτό το χάσμα έχει ως αποστολή να γεφυρώσει ο διάλογος των Πολιτισμών, στον οποίο αναφέρθηκα, και στον οποίο η Ελλάδα, μ΄ εφόδιο την Ιστορική της Κληρονομιά, μπορεί και πρέπει να πρωταγωνιστήσει, κατά τρόπο μάλιστα ιδανικό.

Ομιλία στο πλαίσιο του Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου του Κολλεγίου Αθηνών με τίτλο «Διάλογος ή σύγκρουση Πολιτισμών; Με αφορμή το ορόσημο των 2.500 χρόνων από την Μάχη των Θερμοπυλών και την Ναυμαχία της Σαλαμίνας», έδωσε ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Προκόπης Παυλόπουλος.

Πηγή: iefimerida.gr - https://www.iefimerida.gr/politismos/pr-paylopoylos-niki-ellinon-midikoys-polemoys-yperaspisis-dimokratias-politismoy

Δευτέρα 4 Ιανουαρίου 2021

Ομηρική Παιδεία

 


και η έννοια του ωραίου πολίτη

Μόρφωση
Παιδεία είναι η μόρφωση για ν’ αποκτά ο αμόρφωτος νέα μορφή· εύμορφη, όμορφη.
 Μορφώνω σημαίνει δίνω μορφή, σχήμα, σε κάτι α-σχημάτιστο, α-διαμόρφωτο, α-διάπλαστο. 
Παιδί, για πολλούς παιδαγωγούς, είναι το α-διάπλαστο ον που δια-πλάθεται με την κατάλληλη αγωγή όσο να αποκτήσει ευμορφία· μόρφωση· ομορφιά. 
Η «πρώτη, ζωντανή ύλη» του παιδιού, «το υπόστρωμά» του θεωρείται «εύπλαστο». Η «ύλη» του, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, είναι «εκμαγείο» που μορφοποιείται διαρκώς, όσο να πάρει την τελική μορφή. Το είδος, το ορισμένο είδος το ανθρώπου. 
Αυτό γίνεται με τη συνεχιζόμενη μορφοποίηση καθώς αναπτύσσονται όλες οι λανθάνουσες ιδιότητες του παιδιού με:
 Τη διδασκαλία της γλώσσας, που αναπτύσσει τις νοητικές ικανότητές του (γραφή – ανάγνωση). 
Τη διδασκαλία των αριθμών που καλλιεργεί την ευφυΐα του. 
Την κατάλληλη γυμναστική, που διαπλάθει το σώμα του. (Σκοπός της γυμναστικής – λέει ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά του – δεν είναι ο βάναυσος αθλητισμός που αποθηριώνει την ψυχή…). 
 Τη διδασκαλία της μουσικής, που καλλιεργεί την προσωπικότητά του.
 Το παιδί φθάνει, κάποτε, σε κατάσταση «εντελεχείας», τέλειας ανάπτυξης. 
Ο απόφοιτος «έχει εντελώς», απέκτησε πλέον την ύψιστη εντέλεια, την τελειότητα… 
Αυτή την τελική μορφή, το είδος, το ορισμένο είδος του ανθρώπου. 
Καρπός της παιδείας είναι ο εύμορφος, όμορφος, ωραίος πολίτης. 
 Καρπός της παραπαιδείας, του «κατευθυνόμενου τεχνοκρατικού επαγγελματισμού» είναι ο δύσμορφος ιδιώτης, ο ιδιοτελής και μικρόψυχος, που νιώθει περιφρόνηση για τους συνανθρώπους του, που έμαθε να πιστεύει ότι το νόημα της ζωής είναι η υπακοή του υπ-ήκοου, ή η απόκτηση πλούτου διά πυρός και σιδήρου, αντί της δημιουργίας: της προσφοράς δηλαδή ωφέλιμου έργου στο σύνολο. 
Χωρίς την έννοια της μορφής δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το προϊόν της παιδείας, τη μόρφωση δηλαδή (ή τον καρπό της παρα-παιδείας: την παρα-μόρφωση). 
Αλλά ας κάνουμε μια μικρή ανασκόπηση. 
Μορφή, στη μυθολογία μας, έχει μονάχα ο Μορφεύς, ο γιος του Ύπνου, από το γένος της Νύχτας· ο θεός των ονείρων. 
Μετά, από το σώμα του Μορφέως, φτιάχνονται οι πρωτόπλαστοι, που… όμοιοι με μορφές ονείρων ζούσαν σ όλο το μάκρος της ζωής τους. («Αλλ’ ονειράτων αλίγκιοι Μορφαίσι τον μακρόν βίον». Βλ. Αισχύλου, Προμηθέας Δεσμώτης, στ. 435-471). 
– Και πώς ξύπνησαν; Πώς πήραν μορφή ανθρώπου; Αποβάλλοντας τη Μορφή του… Μορφέως: Ρωτούν οι Ωκεανίδες τον Προμηθέα – εξηύρον αυτοίς- λέει ο Τιτάνας – γραμμάτων τε συνθέσεις, μνήμην απάντων…» (Με τα γράμματα ξύπνησαν, που χαράζουν, άσβηστα, τα πάντα στην ανθρώπινη μνήμη.) 
Στον Όμηρο, που έπεται των μύθων, η λέξη μορφή, χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τα γράμματα, για τις λέξεις που φτιάχνουν το λόγο και τη λογική. ΚΟΙΝΩΝΙΑ.
 Στον Όμηρο η λέξη μορφή, υπάρχει μόνο δύο φορές: Στο θ170 της Οδύσσειας στη φράση «Θεός μορφήν έπεσι στέφει» και στο λ367, στη φράση «Μορφή επέων». Στο θ, μάλιστα, ο Οδυσσέας κάνει μια αισθητική παρατήρηση. 
Ο ένας έχει «μορφή επέων», ευ-μορφία στα λόγια του, που του τη χορηγεί ο Θεός [κατα το «Θεός μορφήν έπεσι στέφει»], ενώ ο συνομιλητής του δεν έχει. Ο πρώτος είναι ασχημούτσικος. Έχει από φυσικού του, από γεννησιμιού του μια ασχημία (αναλογίες χαρακτηριστικών προσώπου κτλ) που απαλύνει και χάνεται, εξαιτίας της… μορφής επέων. 
Ο δεύτερος είναι όμορφος… τρανά τα κάλλη του… αλλά τι να το κάνεις; Η ασχημία των λόγων του τον ασχημεύει· το κάλλος ανθεί στο πρόσωπο του πρώτου με την ευμορφία των λόγων. 
Μετά τον Όμηρο, κορυφαίος φιλόσοφος της μορφής είναι ο Δημόκριτος. Σύμφωνα με αυτόν, η «μορφή επέων» του Ομήρου, δεν είναι χάρισμα Θεού, αλλά προϊόν της διδαχής πάνω στη βαθύτερη εσωτερική δομή του ανθρώπου, που την ονομάζει Ρυσμό (:Ρυθμό, από το Ρέω). 
Σε κάθε άνθρωπο, στο βάθος της υποστάσεώς του, υπάρχει Ρυσμός – εδώ ο ρυσμός αντιπροσωπεύει, το δυναμικό σχήμα, τον προσχηματισμό, της ροής των ατόμων. 
Στην επιφάνεια των ανθρώπων, στο πρόσωπο, στα μάτια, στην όψη, εκεί όπου ανθεί το κάλλος, ή η δυσ-μορφία, υπάρχει μετα-ρυσμός, από την επίδραση της διδαχής, στο ρυσμό (της εσωτερικής δομής). Έτσι λοιπόν: «Φύσις και διδαχή απλήσιόν εστί και γαρ η διδαχή μεταρυσμούσα δε φυσιοποιεί» (Απ. Β, 33). (Η φύση και η διδαχή είναι παραπλήσια.
 Η διδαχή «μεταρυσμεί»… μεταμορφώνει, μετασχηματίζει τον άνθρωπο, κάνοντάς τον μια δεύτερη φύση.) Με την παρέμβαση της διδαχής που μεταρυσμεί, ο άνθρωπος δεν διατηρεί την αρχική του μορφή, αλλά αποκτά άλλη, που μπορεί να είναι εύμορφη: 
όμορφη… του μορφωμένου ή δύσ-μορφη… του παραμορφωμένου. 
Ολόκληρο το βιβλίο εδώ δωρεάν

ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΛΕΞΗΣ 

 Ωραίοι  μορφωμένοι πολίτες και  όχι  ανόητοι παραμορφωμένοι  ιδιώτες

Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2020

Ο πολιτισμικός τρομοκράτης 'Ομηρος


«Αυτό που τρομάζει τους ανθρώπους είναι αυτό που ξέρουν… για τον εαυτό τους » 
Κλιντ Ίστουγτ, πολιτικά ανορθόδοξος καλλιτέχνης και ηθοποιός

Η Οδύσσεια και οι «πολιτιστικοί πόλεμοι» της νέας εποχής

Πάνε είκοσι χρόνια από τότε που o Αμερικανός κλασικός φιλόλογος και ιστορικός Victor David Hanson) δοκίμασε εκ δεξιών (ως μέλος του Hoover Instirute) να υπερασπιστεί τον Όμηρο. Το βιβλίο του «Ποιος σκότωσε τον Όμηρο» (1998) κατήγγελλε λιγότερο τις γενικές αιτίες και περισσότερο την υποκρισία των μεγαλοκαθηγητών του αγγλοαμερικανικού ακαδημαϊκού κατεστημένου να επιμένουν να ψωμίζονται από τον Όμηρο χωρίς να πιστεύουν στον κόσμο του, ούτε να κάνουν την παραμικρή προσπάθεια να μεταφέρουν κάτι από εκείνον στη δική μας κοινωνία και εκπαίδευση.

Διάλογος πραγματικός δεν ακολούθησε. Η λίμνη κατάπιε την πετριά εκείνη, και επανήλθε η εξωτερική ηρεμία. Και τώρα γινόμαστε μάρτυρες του φαινομένου να εξορκίζουν με ηροστράτειο ζήλο άνθρωποι άγευστοι αρχαίας παιδείας την πολύτιμη πραμάτεια (η οποία στήριξε όχι μόνον την επανασύνδεση της τεχνολογικά καθυστερημένης Δύσης με την προηγμένη αρχαία τεχνολογία, δημιουργώντας τον 17ο αιώνα, τον αιώνα τη επιστήμης, αλλά και δύο σαρωτικά ανθρωπιστικά κινήματα) --χωρίς να βάζουν τίποτε άλλο στη θέση της.

Βρισκόμαστε μπροστά σε έναν πολιτιστικό πόλεμο εναντίον της Δύσης που διεξάγει εκ των έσω ένα κίνημα μηδενισμού. Θα χρειάζονταν πολλά να ειπωθούν για να γίνει κατανοητή η εκπαιδευτική ζημιά των ιδεολόγων και προβοκατόρων της διαβόητης και ψευδεπίγραφης «Critical Theory». Το επικίνδυνα πρωτοφανές μάλιστα είναι ο προσηλυτισμός στις ιδέες αυτές μελών του διδασκαλικού κόσμου. Από την άλλη μεριά, όμως, δεν είναι αδικαιολόγητη η διαπίστωση πρόσφατου βιβλίου αμερικανού κλασικού φιλολόγου ότι οι κλασικοί φιλόλογοι είναι οι μόνοι φιλόλογοι που δεν έχουν πάρει μέρος ως τώρα στους cultural wars της εποχής μας. Μήπως ήρθε ο καιρός της αφύπνισης ;

* Ο Ι. Ν. Καζάζης είναι Πρόεδρος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας
Περισσότερα εδώ

"Τίποτα δεν μπορεί να είναι πολιτικά ορθό όταν είναι ηθικά λάθος"
Έχει έλθει ο καιρός της αφύπνισης!

Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2020

8. Ο Καιρός του Τόξου


Ο διαγωνισμός του τόξου
Η Ομηρική Πολιτεία προκηρύσσει τον  όγδοο  παγκόσμιο  διαδικτυακό διαγαλαξιακό  ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΞΟΥ,  αναδύοντος Ηλίου, ξημερώματα μιας όμορφης καινούργιας ημέρας ηριγένειας  Ηούς ,  1.000.000 χρόνια από την αρχή του μεγάλου  ταξιδιού του κομήτη  ISON για το ραντεβού του, τη συνάντηση  με το πρωταρχικό  κέντρο  του  και 2500 έτη από τη μάχη  των ΝΗΩΝ  της  Σαλαμίνας,  για το καλύτερο άρθρο με θέμα:
Τι συζητούν   η Αθηνά και ο Ζευς   στην ω ραψωδία της Οδύσσειας
 σαν φωτεινά αστέρια στον  ομηρικό ουρανό
Βραβείο για τον πρώτο νικητή:
Δύο βιβλία της Ομηρικής Πολιτείας
Οι Άθλοι του Ηρακλή
Οι Σταθμοί του Οδυσσέα

 Οργάνωση : Η Ομηρική Πολιτεία
Η αποστολή και η ανάρτηση  των άρθρων  μπορεί  γίνει από τις  21 Δεκεμβρίου 2020  μέχρι τις  21 Μαρτίου  του  2021. Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στις 21 Ιουνίου του 2021.



  Η Ομηρική Πολιτεία των σύγχρονων Ομηρικών Επών, οι πολίτες της, τα μέλη της, οι φίλοι της και οι διαχειριστές της, οι συνδιαχειριστές της, σας εύχονται ημερόεσσα ψυχική σωματική και πνευματική υγεία υψηπετήεσσα  νοημοσύνη και, καλή επιτυχία.