Δευτέρα 3 Ιουνίου 2024

Ο Οδυσσέας πάει στην Φλώρινα

 


Στη γη της αρχαίας Μακεδονίας ένας σπάνιος κρατήρας με σκηνές από την Οδύσσεια

Ο ανάγλυφος κρατήρας του 1ου π.Χ. αιώνα ανακαλύφθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών Φλώρινας - Μαζί του και ο κρατήρας του Επίκουρου με εικόνες διονυσιακής λατρείας

Στο μακρύ ταξίδι του νόστου ο Οδυσσέας συνάντησε τους Κύκλωπες, τους Λωτοφάγους, τον Αίολο, τις πλανεύτρες Σειρήνες, είδε λογής λογής μέρη άλλα μαγικά και άλλα επικίνδυνα, μέχρι να φτάσει στην Ιθάκη και να πέσει στην αγκαλιά της πιστής του Πηνελόπης.

Σκηνές από το ταξίδι αυτό, όπως περιγράφεται στην Οδύσσεια από τον Όμηρο περιλαμβάνει ένας σπάνιος κρατήρας που βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών, στα σπαράγματα της σπουδαίας ελληνιστικής πόλης που ανασκάφηκε στη Φλώρινα.

Ύψους 24 εκατοστών ο κρατήρας χρονολογείται στον 1ο π.Χ. αιώνα και είναι κατασκευασμένος από πηλό σε κάποιο τοπικό εργαστήριο της αρχαίας Φλώρινας.

«Στην αρχαία Μακεδονία τα έπη του Ομήρου και γενικά η λογοτεχνία είχαν μεγάλη διάδοση κι αυτό αποδεικνύεται από την αποτύπωση εικόνων πάνω στα αγγεία», λέει στη Voria η αρχαιολόγος Ελπινίκη Ναούμ, η οποία ανέσκαψε επί 13 χρόνια τον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών.

Ο ανάγλυφος κρατήρας, με σκηνές από την Οδύσσεια βρέθηκε σπασμένος σε 47 κομμάτια το 2011, στη διάρκεια των ανασκαφών στις Πέτρες Φλώρινας, στην περιοχή του νότιου πλατώματος και εντός μιας οικίας. Είχε κατασκευαστεί με μικτή τεχνική, που περιλάμβανε την χρήση μήτρας και τροχού. Η κατάσταση διατήρησής του ήταν καλή και σήμερα έχει ανασυντεθεί, αποκαλύπτοντας το σύνολο του ανάγλυφου διακόσμου, ενώ περιλαμβάνεται μεταξύ των εκθεμάτων στην περιοδική έκθεση που με τίτλο «Ιστορίες κάτω από τις Πέτρες», φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φλώρινας.

Τον 1ο π.Χ. αιώνα η αρχαία Μακεδονία είχε καταληφθεί από τους Ρωμαίους και ο αγγειοπλάστης του κρατήρα ήθελε να εμπνεύσει τους Έλληνες, θυμίζοντάς τους πως πρέπει να είναι σε διαρκή ετοιμότητα, ενώ παράλληλα επιθυμούσε να στείλει ένα έμμεσο σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο μήνυμα για τη γενναιότητα και την υπεροχή των Ελλήνων.

Εξίσου εντυπωσιακός είναι και ο ύψους μισού μέτρου, κρατήρας του Επίκουρου, που βρέθηκε επίσης στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών. Ο κρατήρας αυτός φέρει φυτική παράσταση με εικόνες της διονυσιακής λατρείας και ερωτιδείς δεξιά κι αριστερά. Παριστάνονται συνολικά 13 μορφές, από τις οποίες οι 4 δημιουργούν σύμπλεγμα ανά δύο. Κεντρική μορφή  είναι ο θεός Διόνυσος, ο οποίος πλαισιώνεται από Σάτυρους και μία Μαινάδα, οι περισσότεροι σε εκστατική κατάσταση μέθης.

Και οι δύο κρατήρες είναι ξεχωριστοί, όχι μόνο λόγω του μεγέθους τους, όσο λόγω της δυσκολίας κατασκευής τους, καθώς απαιτούσαν ιδιαίτερες ικανότητες τεχνικής και φιλοτέχνησης των θεμάτων. 

ΠΗΓΗ: VORIA

Το ταξίδι συνεχίζεται......

Τρίτη 30 Απριλίου 2024

Το δάσος και τα δένδρα


Τελειώνει σήμερα η έκθεση αφιερωμένη στα δένδρα του τόπου μας
Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας – Θράκης και η Αρτέον Εκδοτική διοργανώνουν την έκθεση "Τα δέντρα του τόπου μας – Έμπνευση στη σκιά των δέντρων!" 

Σκοπός της έκθεσης είναι να γνωρίσει στο ευρύ κοινό τον πλούτο και την ποικιλία των δέντρων της ελληνικής φύσης και να προβάλει τη σχέση τους με τον πολιτισμό, την ιστορία, τον μύθο και τις τοπικές κοινότητες της πατρίδας μας. 
Ταυτόχρονα, να αναδείξει την προσφορά των δέντρων και κατ’ επέκταση του δάσους στο περιβάλλον, τον άνθρωπο και σε όλες τις μορφές ζωής ως συστατικού τόσο της φυσικής όσο και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.




Στην έκθεση παρουσιάζονται:
30 εικαστικά έργα δέντρων από την Αρτέον
Μουσικά όργανα και άλλα ξύλινα αντικείμενα από τις συλλογές του ΛΕΜΜ-Θ
Ξυλόγλυπτα αντικείμενα από το Μέτσοβο και την Ήπειρο από τις συλλογές των Νίκου Όκκα και Νίκου Στάρα
Αντίγραφα αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων από τη συλλογή του Γιώργου Πολύζου
Δείγματα ξύλου από 16 διαφορετικά είδη δέντρων από τη συλλογή του Γιώργου Μαντάνη
Αφιέρωμα στα υπερ-αιωνόβια πλατάνια της Θεσσαλονίκης από τη Χρυσούλα Αθανασίου
Ήχοι του δάσους από τον Peter Annear ΠΗΓΗ



Και το δάσος και τα  δένδρα...... στην σκιά των  100  Γιγάντων της  Γαίας
 

Τρίτη 20 Φεβρουαρίου 2024

Πάμε να γράψουμε ιστορία στον Γαλαξία

 


με τον Οδυσσέα σε ανεκτίμητη αξία

Η Intuitive Machines έδωσε  στο lander της το όνομα του ΟΔΥΣΣΕΑ από τον ήρωα του Ομήρου στην Οδύσσεια.

«Godspeed, Οδυσσέα. Τώρα ας πάμε να γράψουμε ιστορία», είπε ο Τρεντ Μάρτιν, αντιπρόεδρος διαστημικών συστημάτων.

Η Nasa πληρώνει στην Intuitive Machines 118 εκατομμύρια δολάρια για να μεταφέρει το τελευταίο της σύνολο πειραμάτων στο φεγγάρι. Η εταιρεία τύμπανα επίσης τους δικούς της πελάτες, συμπεριλαμβανομένης της Columbia Sportswear, η οποία δοκιμάζει ένα μεταλλικό ύφασμα τζάκετ ως θερμομονωτικό στο σκάφος και τον γλύπτη Jeff Koons, ο οποίος στέλνει ειδώλια φεγγαριού μεγέθους 125 ιντσών σε έναν διαφανή κύβο.

Το αεροσκάφος φέρει επίσης την Eaglecam του Πανεπιστημίου Embry-Riddle Aeronautical, η οποία θα τραβήξει φωτογραφίες του προσεδαφιστή καθώς κατεβαίνουν και οι δύο.

Intuitive Machines: Η σεληνάκατος «Οδυσσέας» στέλνει σέλφι με φόντο τη Γη

Στις 22 Φεβρουαρίου το Odysseus θα επιχειρήσει να προσσεληνωθεί κοντά στον νότιο πόλo του φεγγαριού.

Στις 22 Φεβρουαρίου θα επιχειρήσει να προσσεληνωθεί στον κρατήρα Malapert A κοντά στον νότιο πόλο, όπου έχουν ανακαλυφθεί σημαντικές ποσότητες πάγου –ένας πολύτιμος φυσικός πόρος για τις μελλοντικές ανθρώπινες αποικίες, δεδομένου ότι το νερό μπορεί να διασπαστεί με ηλεκτρόλυση για να δώσει οξυγόνο και υδρογόνο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο.

Αν το εγχείρημα πετύχει, θα είναι η πρώτη ελεγχόμενη αμερικανική προσσελήνωση από την τελευταία αποστολή του προγράμματος Apollo το 1972.

ΠΗΓΗ 1 ΠΗΓΗ 2

Οδύσσεια 2024 

Δευτέρα 12 Φεβρουαρίου 2024

Η Ελλάδα των 20.000.000 ετών

 



Μία Ελλάδα, ένας χάρτης  330 φύλλων

Το γεωλογικό DNA της Ελλάδας σε 330 σελίδες

Ο γεωλόγος Aδωνις Φωτιάδης, ο τελευταίος των Μοϊκανών, περιγράφει πώς ύστερα από έρευνες 60 ετών είναι γεγονός η πρώτη ολοκληρωμένη γεωλογική χαρτογράφηση της Ελλάδας που φέρνει στο φως μυστικά έως και 20.000.000 ετών

Χρειάστηκαν έξι δεκαετίες, αμέτρητες επιτόπιες έρευνες στην ελληνική ύπαιθρο και χιλιάδες εργατοώρες στα μικροβιολογικά εργαστήρια και τα σχεδιαστήρια για να ολοκληρωθεί ο πρώτος γεωλογικός χάρτης της Ελλάδας. Το σημαντικό έργο που αποτυπώνει με απόλυτη ακρίβεια το γεωλογικό προφίλ της χώρας υπογράφει η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ).

Οι γεωλογικοί χάρτες απεικονίζουν την κατανομή των πετρωμάτων και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής σε βάθος εκατομμυρίων ετών. Η σημασία τους είναι μεγάλη καθώς η αποκωδικοποίηση του γεωλογικού DNA αποτελεί την πυξίδα για την αποτελεσματική διαχείριση της γης, αλλά και για την αντιμετώπιση γεωμορφολογικών-γεωλογικών κινδύνων (π.χ. κατολισθήσεις, πλημμύρες, χερσαία και παράκτια διάβρωση, κ.ά.). Οι πληροφορίες που αντλούνται είναι πολύτιμες σε περιφέρειες και δήμους για λήψη αποφάσεων, όπως η κατασκευή οδικών αξόνων. Είναι επίσης απαραίτητο εργαλείο για την ανάπτυξη ενός νέου κλάδου θεματικού τουρισμού, του γεωτουρισμού, ενώ βοηθούν στον εντοπισμό των υπόγειων υδροφορέων, των ορυκτών πρώτων υλών αλλά και στην εξήγηση του γήινου ανάγλυφου.

«Φοιτητές γεωλογίας, σεισμολόγοι, τεχνικοί σε ΟΤΑ, εργαζόμενοι σε έργα υποδομών, μηχανικοί σε κατασκευαστικές εταιρείες, θα έχουν ένα εργαλείο ακριβείας στα χέρια τους», λέει στην «Κ» ο δρ Αδωνις Φωτιάδης, γεωλόγος πεδίου-χαρτογράφος, με 35 χρόνια εργασιακής εμπειρίας.

Ενας εμπεριστατωμένος γεωλογικός χάρτης χρησιμεύει ως προκαταρκτικό εργαλείο για τη διαχείριση της γης, αλλά και για την αντιμετώπιση γεωμορφολογικών-γεωλογικών κινδύνων.

Ο χάρτης αποτελείται από 330 φύλλα, τα οποία απεικονίζουν και μια διαφορετική περιοχή της Ελλάδας. Κάθε φύλλο αντιστοιχεί σε 360 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης.

Οι εκθέσεις των εργαστηρίων με όλες τις πληροφορίες για κάθε πέτρωμα, όπως η ηλικία του, είναι απαραίτητες για τη σύνταξη του υπομνήματος κάθε φύλλου του χάρτη. Οπως περιγράφει ο κ. Φωτιάδης «αυτή η εξαιρετικά λεπτομερής και συνδυαστική εργασία, πεδίου και εργαστηρίου, είναι που μας οδήγησε και σε αποτύπωση γρανιτών οι οποίοι χρονολογούνται ακόμα και 20.000.000 χρόνια πίσω. Τα πυριγενή πετρώματα ήταν “άγνωστος Χ” για τον ελλαδικό χώρο. Συνεργαστήκαμε με Ευρωπαίους συναδέλφους για να τα “αποκωδικοποιήσουμε”. Η γεωχρονολόγηση των πετρωμάτων είναι απόλυτα ακριβής».

«Οι Κυκλάδες “πήραν” πολύ χρώμα. Ηταν δύσκολες στην αποτύπωσή τους λόγω των πολλών μεταμορφωσιγενών και πυριγενών πετρωμάτων τους, την ηφαιστειότητα αλλά και τους γρανίτες τους με τις πολλές διεισδύσεις», μας εξηγεί ο κ. Φωτιάδης.

Κάθε φορά που ο ίδιος τελείωνε με τον χρωματισμό ενός φύλλου, το παρέδιδε στην ομάδα της ψηφιοποίησης. Τα αναθεωρημένα και απόλυτα εναρμονισμένα μεταξύ τους φύλλα, θα είναι άμεσα διαθέσιμα, τόσο εκτυπωμένα όσο και σε ψηφιακή μορφή, από την ΕΑΓΜΕ.

Οσο για τον κ. Φωτιάδη ο οποίος το πολύ σε πέντε χρόνια θα βγει στη σύνταξη, η ικανοποίηση για αυτόν τον χάρτη –δουλειά μιας ζωής για τον ίδιο– ενέχει και μια κρυφή αγωνία:
 Να μη χαθεί η τέχνη του γεωλόγου πεδίου-χαρτογράφου.

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ