Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026

Ο Οδυσσέας στη Σιγκαπούρη



Οδυσσέας του Μέρλιον 

Έχω πλεύσει σε πολλά νερά, 

Περιτριγυρισμένος από νησιά φωτιάς, 

Αντιμέτωπος με την Κίρκη 

που αγαπούσε το τσιρίδι των χοίρων· 

Πέρασα τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη 

για επτά χρόνια με την Καλυψώ, 

Έτρεξα σε μάχη ενάντια στους θεούς. 

Κάτω από όλα αυτά 

, κράτησα την πίστη μου στην Ιθάκη, ταξίδεψα, 

ταξίδεψα και ταξίδεψα, 

υποφέροντας πολύ, απολαμβάνοντας λίγο· 

Γνώρισα παράξενους ανθρώπους που τραγουδούσαν 

Νέους μύθους· έφτιαξα μύθους ο ίδιος. 


Αλλά αυτό το λιοντάρι της θάλασσας 

με αλμυρή χαίτη, φολιδωτό, με θαυμαστή ουρά, 

Αγγιγμένο με δύναμη, επίμονο 

Σε αυτό το σύντομο ακρωτήριο... 

                              Παζλ. 


Τίποτα, τίποτα στις μέρες μου 

δεν προμήνυε αυτό το 

μισό-θηρίο, μισό-ψάρι, 

Αυτό το ισχυρό πλάσμα της στεριάς και της θάλασσας. 


Λαοί εγκαταστάθηκαν εδώ, 

Έφεραν σε αυτό το νησί 

την αφθονία αυτών των θαλασσών, 

Έχτισαν πύργους χωρίς κορυφή όπως του Ίλιου. 


                          Φτιάχνουν, υπηρετούν, 

                          αγοράζουν, πουλάνε. 


Παρά τους άνισους τρόπους, 

Μαζί μεταλλάσσονται, 

Εξερευνούν τα όρια της αρμονίας, 

Αναζητούν ένα κέντρο. 

Έχουν αλλάξει τους θεούς τους, 

Κράτησαν κάποια ανάμνηση της φυλής τους 

Στην προσευχή, στα γέλια, στον τρόπο που 

οι γυναίκες τους ντύνονται και χαιρετούν. 

Κρατούν τα φωτεινά, τα όμορφα, 

καλά προγονικά όνειρα 

Μέσα σε νέα οράματα, 

Τόσο λαμπερά, επείγοντα, 

γεμάτα με αυτό που είναι τώρα. 


Ίσως έχοντας ασχοληθεί με πράγματα, 

Χορτασμένα από αυτά, 

Τα πνεύματά τους λαχταρούν ξανά εικόνες, 

Προσθέτοντας στον Δράκο, τον Φοίνικα, 

τον Γκαρούντα, τον Νάγκα, αυτά τα Άλογα του Ήλιου, 

Αυτό το λιοντάρι της θάλασσας, 

Αυτή την εικόνα του εαυτού τους.


του Edwin Thumboo 

από το Ulysses By The Merlion (1979)

Ο Μέρλιον ως εθνικός μύθος και ποιητικό βάρος

Ο Έντουιν Θάμπου, με το ποίημα Ulysses by the Merlion (1979), δεν απλώς «έγραψε για» το σύμβολο· το καθιέρωσε ως τον επίσημο μυθικό πυρήνα της Σιγκαπούρης. Ο Μέρλιον — μισός λιοντάρι, μισός ψάρι — ήταν ήδη ένα κρατικά επινοημένο έμβλημα. Ο Θάμπου όμως του έδωσε ποιητική νομιμοποίηση, συνδέοντάς το με:

  • την ομηρική παράδοση,

  • την ιδέα του ταξιδιού και της επιστροφής,

  • την αναζήτηση ταυτότητας σε μια νεαρή, μετα-αποικιακή πόλη-κράτος.

Έτσι, ο Μέρλιον έγινε όχι απλώς τουριστικό λογότυπο, αλλά εθνικός μύθος με λογοτεχνικό κύρος


Από τους δρόμους του κοσμοπολίτη Οδυσσέα

.... σε Ανατολή και Δύση σε ομηρικούς βράχους ποιητικών στίχων

Αστραία

Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου 2025

Στη ΔΕΘ με τον Μίτο της Ιστορίας»

 



Η Αρχαία Ελλάδα «ζωντανεύει» στη ΔΕΘ

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης φιλοξενεί φέτος ένα μοναδικό διαδραστικό πάρκο-έκθεση που φέρνει στο φως —με τρόπο θεαματικό και πρωτότυπο— τον κόσμο της Αρχαίας Ελλάδας.

Σε έναν χώρο 2.800 τ.μ., ο επισκέπτης ταξιδεύει από τη Σπάρτη και την Αθήνα, στη Μακεδονία και την Τροία· συναντά τους φιλοσόφους και τους επιστήμονες, τις τέχνες, τις μάχες, τις Θερμοπύλες. Οι χώροι ζωντανεύουν με σκηνοθεσία, κατασκευές μεγάλης κλίμακας, τριήρεις, ακόμα και τον Δούρειο Ίππο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, ώστε οι αρχαίοι στοχαστές να «μιλούν» στο κοινό, προσφέροντας μια εμπειρία που ξεπερνά την απλή μουσειακή παρουσίαση.

Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα των Υπουργείων Παιδείας και Τουρισμού και απευθύνεται και σε σχολεία, με θεματικές ξεναγήσεις ανάλογα με την τάξη. Είναι ένα στοίχημα πολιτισμού αλλά και εκπαίδευσης: να ξανασυνδέσει τον σημερινό άνθρωπο με τις αξίες, τα επιτεύγματα και τα διδάγματα του ελληνικού κόσμου.

Στη ΔΕΘ, στο Περίπτερο 5, στήνεται ένα διαδραστικό πάρκο-έκθεση που «ζωντανεύει» την Αρχαία Ελλάδα — με σκηνοθεσία Τσαφούλια

Είναι παραγωγή 2.800 τ.μ., με θεματικές περιοχές για Σπάρτη, Αθήνα, Μακεδονία, Τροία, τις Θερμοπύλες, τους μεγάλους φιλοσόφους, τις τέχνες, τις επιστήμες. 

Τα εισιτήρια κοστίζουν: 14 € γενική είσοδος, με πακέτα για οικογένειες / ομάδες. 

ertnews.gr

Σάββατο 21 Ιουνίου 2025

Ανακαλύψεις (αποκαλύψεις) στην Ιθάκη: Ευχήν Οδυσσεί

 



Στο  χωριό Σταυρός, στέκει στην πλατεία μια εξαιρετική αναπαράσταση του παλατιού του Ιταλού αρχιτέκτονα Βruno Mazzali, για να θυμίζει ότι κάτι σημαντικό ίσως συνέβαινε κάποτε στην πανέμορφη, κατά τα άλλα, περιοχή. Μια αναπαράσταση που έγινε με βάση την αρχαιολογική ανακάλυψη, αλλά σε πολλά σημεία της ταυτίζεται και με τις περιγραφές του ομηρικού έπους!

Ιθάκη: Η «Σχολή του Ομήρου» αναβιώνει την αυλή του Οδυσσέα

Νέα ευρήματα στον Άγιο Αθανάσιο της Ιθάκης φέρνουν στο φως μυκηναϊκό ανάκτορο και λατρευτικές επιγραφές του «ΟΔΥΣΣΕΟΣ», πιθανώς την κορωνίδα της ομηρικής έπαυλης.

Ιθάκη: Συγκλονιστικά ευρήματα ταυτίζουν μυκηναϊκό ανάκτορο με τον Οδυσσέα!

Νέα αρχαιολογικά ερείπια και ευρήματα στον Άγιο Αθανάσιο –τη λεγόμενη «Σχολή του Ομήρου»— φαίνεται να ταυτίζονται με ένα μυκηναϊκό ανάκτορο του 13ου αιώνα π.Χ., που πολλοί ερευνητές συνδέουν με την πραγματική έδρα του Οδυσσέα. Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, συνεχίζοντας τις ανασκαφές από το 1994, ανακάλυψε κτίσματα με πύργους, λαξευτά σκαλοπάτια, υστεροελληνιστικές επιγραφές με τη λέξη "ΟΔΥΣΣΕΟΣ", καθώς και πηγή νερού – ακριβώς ό,τι περιγράφει ο Όμηρος στην Ιθάκη. Μια αναπαράσταση του ανακτόρου θυμίζει έντονα τις ομηρικές περιγραφές. Η διοίκηση αρχαιοτήτων τονίζει ότι, αν και χρειάζονται περισσότερα στοιχεία, τα τωρινά δεδομένα είναι συγκλονιστικά —και ίσως ταυτίζουν τον τόπο με τον θρυλικό Βασιλιά της Ιθάκης

Τι ανακάλυψαν στην Ιθάκη;
Νέα μυκηναϊκά κτίσματα, πηγές, λαξευτά σκαλοπάτια και επιγραφές με το όνομα «ΟΔΥΣΣΕΟΣ» από την «Σχολή του Ομήρου». Μήπως ανακαλύψαμε την παλιά αυλή του Βασιλιά Οδυσσέα; Δες περισσότερα στο


Ιθάκη · Οδυσσέας · Μυκηναϊκή Ελλάδα · ανασκαφές · Σχολή του Ομήρου · αρχαιολογικά ευρήματα · Άγιος Αθανάσιος


Σήμερα, ένα αιώνα περίπου μετά τον εντοπισμό της εγχάρακτης αφιερωματικής επιγραφής ΕΥΧΗΝ ΟΔΥCCΕΙ σε θραύσμα πήλινου προσωπείου της Υστεροελληνιστικής εποχής από το Σπήλαιο του Όρμου της Πόλης, οι δύο νέες επιγραφικές μαρτυρίες της ίδιας εποχής (ΟΔΥCCΕOC και ΟΔΥCCEI) για την μεταγενέστερη λατρεία του ήρωα στην Β.Δ. Ιθάκη, έρχονται πλέον, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα διαθέσιμα δεδομένα, να τεκμηριώσουν την ανάπτυξη ενός περίοπτου συγκροτήματος δημόσιου χαρακτήρα στην θέση, με μείζονα ρόλο στον θρησκευτικό, κοινωνικό και ενδεχομένως πολιτικό βίο των Ιθακησίων των Ελληνιστικών-πρώιμων Ρωμαϊκών χρόνων, αλλά και με ευρύτερο προσκυνηματικό χαρακτήρα.

Αστραία

Παρασκευή 21 Ιουνίου 2024

Ομήρου Ιστορίες

                           


Το πέρασμα ανάμεσα από την Σκύλλα και την Χάρυβδη

Κάθισα σε ένα παγκάκι, ήταν Αύγουστος μήνας και δεν ήθελα συνεχίσω να ζω. Δεν ήθελα να είμαι σε αυτή την κοινωνία, δεν ήθελα να ζω με αυτούς τους ανθρώπους και να μοιράζομαι τον ίδιο αέρα, δεν ήθελα τις εκκλησίες τους, τα Ευαγγέλια τους, τους άδικους θεούς τους, τους παράλογους νόμους τους, τους άνομους δικηγόρους τους, τις λυκοφιλίες τους, τα βιβλία τους, τις εφημερίδες τους,, τα τραπέζια τους, τα φαγητά τους, τους πίνακες τους, τα έργα τέχνης τους, τα εικονοστάσια τους, την ψεύτικη αγάπη τους, τα βολεμένα συναισθήματα τους, τις φιλανθρωπίες τους, την επιφανειακή διανόηση τους, τον τεχνοκρατισμό τους, την θεοκρατική επιστήμη τους, την φθηνή διασκέδαση τους, τις ανόητες συζητήσεις τους, τα γελοία ορνιθοενδιαφέροντα τους.

Δεν ήθελα τίποτα και βίωνα… μια πικρή αίσθηση ελευθερίας.

Κάθισα στο παγκάκι μέρες και νύχτες με ένα μπουκάλι νερό και …πολύ σιωπή νεκρική.Οι άνθρωποι περνούσαν δίπλα μου, άλλοι αδιάφοροι τελείως, άλλοι, ρίχνανε μια ματιά και προσπερνούσαν και αυτοί.Τα φώτα της πόλης λαμπυρίζανε σαν πυγολαμπίδες, όταν ο ουρανός άρχισε να κατεβαίνει σιγά σιγά,ο ορίζοντας να στενεύει και ο θάνατος να με πλησιάζει… γνέφοντας.

Και δεν με ένοιαζε καθόλου.Το ευχόμουν.

Και… τότε ήρθε κάποιος και κάθισε δίπλα μου.Μπορεί να ήταν όραμα ή οπτασία.
Εγώ τον είδα… σαν ένα Άνθρωπο, ίσως να ήταν και το Πνεύμα του, που με άγγιξε στην πλάτη και τον άκουσα να μου λέει:

Ξέρω… πως έχεις τραγουδήσεις σε Ανοιξιάτικα λιβάδια και θα τραγουδήσεις και σε άλλα,όχι… μόνο δακρυσμένα. Ετοιμάζεσαι για «το άλμα» αλλά, πρέπει να θυμηθείς να γυρίσεις πίσω. Πρέπει να το θελήσεις και να κρατηθείς από κάτι… που αγαπάς πολύ. Ψάξε να το βρεις και κρατήσου από εκεί… για να επιστρέψεις, αφού.. ενώσεις τα κομμάτια σου.

Άκουσα τα λόγια του μέσα από ένα βουητό και έφθασαν στην καρδιά μου.Ήξερα τι αγαπούσα και το έβαλα …στο κέντρο.Ήταν ένα παιδί που με περίμενε, ένα νησί και, μια έννοια που λέγεται Ελευθερία και Ολότητα του Εαυτού. Ο ουρανός ήταν ακριβώς πάνω από το κεφάλι μου δεξιά η Σκύλλα και αριστερά η Χάρυβδη, στο μέσον… ο γκρεμός.

Πήδηξα σε αυτόν και αφέθηκα μέχρι το τέλος!

Όμηρος της καθημερινότητος στην έρημο της  πραγματικότητος

Όταν χαλούν οι  μηχανές


Είχε χαλάσει ο υπολογιστής και αποφάσισα να τον πάω σε ένα τεχνικό για να δει  το πρόβλημά του και να μου πει  τι μπορεί να γίνει με αυτό.

Μπαίνοντας φουριόζα στο μαγαζί, πέφτω πάνω σε έναν άνδρα αρκετά  σκεπτικό  με έντονο βλέμμα που παραχώρησε την θέση του και τη σειρά του ευγενικά, μπορώ να πω….Μου θύμιζε κάτι πολύ αμυδρά.

-Είσαι πάντα τόσο βιαστική, μου λέει, με μειδίαμα ελαφρύ.

-Συνήθως ναι απαντώ, προσπαθώ να κερδίσω χρόνο αλλά,  ευχαριστώ για τη σειρά.

-Ο χρόνος μου λέει, είναι  θέμα πολύ σημαντικό, ιερός και είναι το μόνο που έχουμε, όταν τον έχουμε για όσο καιρό το έχουμε. Το θέμα είναι τι κάνουμε με αυτό.

-Μου αρέσουν, λέω, πάρα πολύ οι άνθρωποι που φιλοσοφούν, εν παντί καιρώ, με τρόπο καθημερινό δίνοντας χρώμα σε μία γκρίζα πραγματικότητα ρουτίνας.Η φιλοσοφία είναι η ικανότητα του ανθρώπου να απορεί και να θαυμάζει τον κόσμο γύρω του μαζί με  ό, τι  τον απασχολεί,  είναι επίτευγμα εκπληκτικό,  του απαντώ, με αναφορά  τον βαθυστόχαστο φιλοσοφικό του στοχασμό.Αλλά,  αυτό που με απασχολεί τώρα,  συνεχίζω να του λέω, είναι ο υπολογιστής και το πρόβλημα που έχει, αν είναι μεγάλο η μικρό ή και τα  δύο και αν διορθώνεται αυτό.

-Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να χαλάσει μία μηχανή για να ασχοληθούμε με αυτή και να μάθουμε πώς λειτουργεί, πόσο μάλλον τώρα την Εποχή των Μηχανών είναι ανάγκη επιτακτική.

-Είμαι ο Λίο, μου λέει, χάρηκα για τη γνωριμία, ασχολούμαι με τις μηχανές και με τους υπολογιστές εδώ και καιρό.

-Εγώ είμαι η Λου,  του λέω  πειρακτικά, δεν έχω ιδέα  από υπολογιστές  και μηχανές σαν τη μικρή Λουλού αλλά, μάλλον πρέπει να μάθω τι γίνεται με αυτές.

Πήρε τον υπολογιστή στα χέρια του και τον εξέτασε προσεκτικά, μου θύμισε κάποιον που εξέταζε ένα τόξο σε κάποιο έργο που είχα δει πρόσφατα στην ΤΒ.

-Ωραία, είναι  λέω, που γνωρίζεις από αυτά, ίσως μπορέσω να μάθω μερικά μυστικά..Με τι άλλο ασχολείσαι, τον ρωτώ με αυθόρμητη αυθάδεια.

-Όταν δεν είμαι όμηρος της πραγματικότητος και της άμοιρης καθημερινότητος, ασχολούμαι με ταξίδια μακρινά. Είμαι ταξιδευτής.

Γίναμε συνταξιδιώτες και συναντιόμαστε μερικές φορές  στο παγκάκι  παραλιακά κάποια μενεξεδένια δειλινά συζητώντας για πολλά.

Κάτω έχασκε η άβυσσος του γκρεμού, γύρω μας η έρημος του πραγματικού και πάνω η ενεργός πλευρά του Απείρου στην άκρη ενός Ονείρου.

Για τον διαγωνισμό του τόξου

Αστραία




Δευτέρα 3 Ιουνίου 2024

Ο Οδυσσέας πάει στην Φλώρινα

 


Στη γη της αρχαίας Μακεδονίας ένας σπάνιος κρατήρας με σκηνές από την Οδύσσεια

Ο ανάγλυφος κρατήρας του 1ου π.Χ. αιώνα ανακαλύφθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών Φλώρινας - Μαζί του και ο κρατήρας του Επίκουρου με εικόνες διονυσιακής λατρείας

Στο μακρύ ταξίδι του νόστου ο Οδυσσέας συνάντησε τους Κύκλωπες, τους Λωτοφάγους, τον Αίολο, τις πλανεύτρες Σειρήνες, είδε λογής λογής μέρη άλλα μαγικά και άλλα επικίνδυνα, μέχρι να φτάσει στην Ιθάκη και να πέσει στην αγκαλιά της πιστής του Πηνελόπης.

Σκηνές από το ταξίδι αυτό, όπως περιγράφεται στην Οδύσσεια από τον Όμηρο περιλαμβάνει ένας σπάνιος κρατήρας που βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών, στα σπαράγματα της σπουδαίας ελληνιστικής πόλης που ανασκάφηκε στη Φλώρινα.

Ύψους 24 εκατοστών ο κρατήρας χρονολογείται στον 1ο π.Χ. αιώνα και είναι κατασκευασμένος από πηλό σε κάποιο τοπικό εργαστήριο της αρχαίας Φλώρινας.

«Στην αρχαία Μακεδονία τα έπη του Ομήρου και γενικά η λογοτεχνία είχαν μεγάλη διάδοση κι αυτό αποδεικνύεται από την αποτύπωση εικόνων πάνω στα αγγεία», λέει στη Voria η αρχαιολόγος Ελπινίκη Ναούμ, η οποία ανέσκαψε επί 13 χρόνια τον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών.

Ο ανάγλυφος κρατήρας, με σκηνές από την Οδύσσεια βρέθηκε σπασμένος σε 47 κομμάτια το 2011, στη διάρκεια των ανασκαφών στις Πέτρες Φλώρινας, στην περιοχή του νότιου πλατώματος και εντός μιας οικίας. Είχε κατασκευαστεί με μικτή τεχνική, που περιλάμβανε την χρήση μήτρας και τροχού. Η κατάσταση διατήρησής του ήταν καλή και σήμερα έχει ανασυντεθεί, αποκαλύπτοντας το σύνολο του ανάγλυφου διακόσμου, ενώ περιλαμβάνεται μεταξύ των εκθεμάτων στην περιοδική έκθεση που με τίτλο «Ιστορίες κάτω από τις Πέτρες», φιλοξενείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Φλώρινας.

Τον 1ο π.Χ. αιώνα η αρχαία Μακεδονία είχε καταληφθεί από τους Ρωμαίους και ο αγγειοπλάστης του κρατήρα ήθελε να εμπνεύσει τους Έλληνες, θυμίζοντάς τους πως πρέπει να είναι σε διαρκή ετοιμότητα, ενώ παράλληλα επιθυμούσε να στείλει ένα έμμεσο σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο μήνυμα για τη γενναιότητα και την υπεροχή των Ελλήνων.

Εξίσου εντυπωσιακός είναι και ο ύψους μισού μέτρου, κρατήρας του Επίκουρου, που βρέθηκε επίσης στον αρχαιολογικό χώρο των Πετρών. Ο κρατήρας αυτός φέρει φυτική παράσταση με εικόνες της διονυσιακής λατρείας και ερωτιδείς δεξιά κι αριστερά. Παριστάνονται συνολικά 13 μορφές, από τις οποίες οι 4 δημιουργούν σύμπλεγμα ανά δύο. Κεντρική μορφή  είναι ο θεός Διόνυσος, ο οποίος πλαισιώνεται από Σάτυρους και μία Μαινάδα, οι περισσότεροι σε εκστατική κατάσταση μέθης.

Και οι δύο κρατήρες είναι ξεχωριστοί, όχι μόνο λόγω του μεγέθους τους, όσο λόγω της δυσκολίας κατασκευής τους, καθώς απαιτούσαν ιδιαίτερες ικανότητες τεχνικής και φιλοτέχνησης των θεμάτων. 

ΠΗΓΗ: VORIA

Το ταξίδι συνεχίζεται......

Τρίτη 30 Απριλίου 2024

Το δάσος και τα δένδρα


Τελειώνει σήμερα η έκθεση αφιερωμένη στα δένδρα του τόπου μας
Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας – Θράκης και η Αρτέον Εκδοτική διοργανώνουν την έκθεση "Τα δέντρα του τόπου μας – Έμπνευση στη σκιά των δέντρων!" 

Σκοπός της έκθεσης είναι να γνωρίσει στο ευρύ κοινό τον πλούτο και την ποικιλία των δέντρων της ελληνικής φύσης και να προβάλει τη σχέση τους με τον πολιτισμό, την ιστορία, τον μύθο και τις τοπικές κοινότητες της πατρίδας μας. 
Ταυτόχρονα, να αναδείξει την προσφορά των δέντρων και κατ’ επέκταση του δάσους στο περιβάλλον, τον άνθρωπο και σε όλες τις μορφές ζωής ως συστατικού τόσο της φυσικής όσο και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.




Στην έκθεση παρουσιάζονται:
30 εικαστικά έργα δέντρων από την Αρτέον
Μουσικά όργανα και άλλα ξύλινα αντικείμενα από τις συλλογές του ΛΕΜΜ-Θ
Ξυλόγλυπτα αντικείμενα από το Μέτσοβο και την Ήπειρο από τις συλλογές των Νίκου Όκκα και Νίκου Στάρα
Αντίγραφα αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων από τη συλλογή του Γιώργου Πολύζου
Δείγματα ξύλου από 16 διαφορετικά είδη δέντρων από τη συλλογή του Γιώργου Μαντάνη
Αφιέρωμα στα υπερ-αιωνόβια πλατάνια της Θεσσαλονίκης από τη Χρυσούλα Αθανασίου
Ήχοι του δάσους από τον Peter Annear ΠΗΓΗ



Και το δάσος και τα  δένδρα...... στην σκιά των  100  Γιγάντων της  Γαίας
 

Τρίτη 20 Φεβρουαρίου 2024

Πάμε να γράψουμε ιστορία στον Γαλαξία

 


με τον Οδυσσέα σε ανεκτίμητη αξία

Η Intuitive Machines έδωσε  στο lander της το όνομα του ΟΔΥΣΣΕΑ από τον ήρωα του Ομήρου στην Οδύσσεια.

«Godspeed, Οδυσσέα. Τώρα ας πάμε να γράψουμε ιστορία», είπε ο Τρεντ Μάρτιν, αντιπρόεδρος διαστημικών συστημάτων.

Η Nasa πληρώνει στην Intuitive Machines 118 εκατομμύρια δολάρια για να μεταφέρει το τελευταίο της σύνολο πειραμάτων στο φεγγάρι. Η εταιρεία τύμπανα επίσης τους δικούς της πελάτες, συμπεριλαμβανομένης της Columbia Sportswear, η οποία δοκιμάζει ένα μεταλλικό ύφασμα τζάκετ ως θερμομονωτικό στο σκάφος και τον γλύπτη Jeff Koons, ο οποίος στέλνει ειδώλια φεγγαριού μεγέθους 125 ιντσών σε έναν διαφανή κύβο.

Το αεροσκάφος φέρει επίσης την Eaglecam του Πανεπιστημίου Embry-Riddle Aeronautical, η οποία θα τραβήξει φωτογραφίες του προσεδαφιστή καθώς κατεβαίνουν και οι δύο.

Intuitive Machines: Η σεληνάκατος «Οδυσσέας» στέλνει σέλφι με φόντο τη Γη

Στις 22 Φεβρουαρίου το Odysseus θα επιχειρήσει να προσσεληνωθεί κοντά στον νότιο πόλo του φεγγαριού.

Στις 22 Φεβρουαρίου θα επιχειρήσει να προσσεληνωθεί στον κρατήρα Malapert A κοντά στον νότιο πόλο, όπου έχουν ανακαλυφθεί σημαντικές ποσότητες πάγου –ένας πολύτιμος φυσικός πόρος για τις μελλοντικές ανθρώπινες αποικίες, δεδομένου ότι το νερό μπορεί να διασπαστεί με ηλεκτρόλυση για να δώσει οξυγόνο και υδρογόνο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο.

Αν το εγχείρημα πετύχει, θα είναι η πρώτη ελεγχόμενη αμερικανική προσσελήνωση από την τελευταία αποστολή του προγράμματος Apollo το 1972.

ΠΗΓΗ 1 ΠΗΓΗ 2

Οδύσσεια 2024 

Δευτέρα 12 Φεβρουαρίου 2024

Η Ελλάδα των 20.000.000 ετών

 



Μία Ελλάδα, ένας χάρτης  330 φύλλων

Το γεωλογικό DNA της Ελλάδας σε 330 σελίδες

Ο γεωλόγος Aδωνις Φωτιάδης, ο τελευταίος των Μοϊκανών, περιγράφει πώς ύστερα από έρευνες 60 ετών είναι γεγονός η πρώτη ολοκληρωμένη γεωλογική χαρτογράφηση της Ελλάδας που φέρνει στο φως μυστικά έως και 20.000.000 ετών

Χρειάστηκαν έξι δεκαετίες, αμέτρητες επιτόπιες έρευνες στην ελληνική ύπαιθρο και χιλιάδες εργατοώρες στα μικροβιολογικά εργαστήρια και τα σχεδιαστήρια για να ολοκληρωθεί ο πρώτος γεωλογικός χάρτης της Ελλάδας. Το σημαντικό έργο που αποτυπώνει με απόλυτη ακρίβεια το γεωλογικό προφίλ της χώρας υπογράφει η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ).

Οι γεωλογικοί χάρτες απεικονίζουν την κατανομή των πετρωμάτων και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής σε βάθος εκατομμυρίων ετών. Η σημασία τους είναι μεγάλη καθώς η αποκωδικοποίηση του γεωλογικού DNA αποτελεί την πυξίδα για την αποτελεσματική διαχείριση της γης, αλλά και για την αντιμετώπιση γεωμορφολογικών-γεωλογικών κινδύνων (π.χ. κατολισθήσεις, πλημμύρες, χερσαία και παράκτια διάβρωση, κ.ά.). Οι πληροφορίες που αντλούνται είναι πολύτιμες σε περιφέρειες και δήμους για λήψη αποφάσεων, όπως η κατασκευή οδικών αξόνων. Είναι επίσης απαραίτητο εργαλείο για την ανάπτυξη ενός νέου κλάδου θεματικού τουρισμού, του γεωτουρισμού, ενώ βοηθούν στον εντοπισμό των υπόγειων υδροφορέων, των ορυκτών πρώτων υλών αλλά και στην εξήγηση του γήινου ανάγλυφου.

«Φοιτητές γεωλογίας, σεισμολόγοι, τεχνικοί σε ΟΤΑ, εργαζόμενοι σε έργα υποδομών, μηχανικοί σε κατασκευαστικές εταιρείες, θα έχουν ένα εργαλείο ακριβείας στα χέρια τους», λέει στην «Κ» ο δρ Αδωνις Φωτιάδης, γεωλόγος πεδίου-χαρτογράφος, με 35 χρόνια εργασιακής εμπειρίας.

Ενας εμπεριστατωμένος γεωλογικός χάρτης χρησιμεύει ως προκαταρκτικό εργαλείο για τη διαχείριση της γης, αλλά και για την αντιμετώπιση γεωμορφολογικών-γεωλογικών κινδύνων.

Ο χάρτης αποτελείται από 330 φύλλα, τα οποία απεικονίζουν και μια διαφορετική περιοχή της Ελλάδας. Κάθε φύλλο αντιστοιχεί σε 360 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης.

Οι εκθέσεις των εργαστηρίων με όλες τις πληροφορίες για κάθε πέτρωμα, όπως η ηλικία του, είναι απαραίτητες για τη σύνταξη του υπομνήματος κάθε φύλλου του χάρτη. Οπως περιγράφει ο κ. Φωτιάδης «αυτή η εξαιρετικά λεπτομερής και συνδυαστική εργασία, πεδίου και εργαστηρίου, είναι που μας οδήγησε και σε αποτύπωση γρανιτών οι οποίοι χρονολογούνται ακόμα και 20.000.000 χρόνια πίσω. Τα πυριγενή πετρώματα ήταν “άγνωστος Χ” για τον ελλαδικό χώρο. Συνεργαστήκαμε με Ευρωπαίους συναδέλφους για να τα “αποκωδικοποιήσουμε”. Η γεωχρονολόγηση των πετρωμάτων είναι απόλυτα ακριβής».

«Οι Κυκλάδες “πήραν” πολύ χρώμα. Ηταν δύσκολες στην αποτύπωσή τους λόγω των πολλών μεταμορφωσιγενών και πυριγενών πετρωμάτων τους, την ηφαιστειότητα αλλά και τους γρανίτες τους με τις πολλές διεισδύσεις», μας εξηγεί ο κ. Φωτιάδης.

Κάθε φορά που ο ίδιος τελείωνε με τον χρωματισμό ενός φύλλου, το παρέδιδε στην ομάδα της ψηφιοποίησης. Τα αναθεωρημένα και απόλυτα εναρμονισμένα μεταξύ τους φύλλα, θα είναι άμεσα διαθέσιμα, τόσο εκτυπωμένα όσο και σε ψηφιακή μορφή, από την ΕΑΓΜΕ.

Οσο για τον κ. Φωτιάδη ο οποίος το πολύ σε πέντε χρόνια θα βγει στη σύνταξη, η ικανοποίηση για αυτόν τον χάρτη –δουλειά μιας ζωής για τον ίδιο– ενέχει και μια κρυφή αγωνία:
 Να μη χαθεί η τέχνη του γεωλόγου πεδίου-χαρτογράφου.

ΠΗΓΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Τρίτη 30 Ιανουαρίου 2024

Από την Ουρουγουάη με αγάπη....και ελληνολατρία

 

Η σημαία της Ουρουγουάης

H Oυρουγουάη αγαπάει την Ελλάδα: Ο κεντρικός δρόμος ονομάζεται «Grecia» και οι κάτοικοι μαθαίνουν ελληνικά

Στη μικρή χώρα της Ουρουγουάη και των 3.500.000 εκατομμυρίων κατοίκων, τουλάχιστον 6.000 άνθρωποι μιλούν άπταιστα την ελληνική γλώσσα. Μάλιστα, πολλοί από αυτούς, γνωρίζουν αρχαία ενώ αρκετοί δρόμοι και πλατείες έχουν ελληνικά ονόματα. Ακόμη, αγάλματα αρχαίων φιλοσόφων κοσμούν τα δημόσια κτίρια της χώρας!

Η Ελληνική Κοινότητα Ουρουγουάης, ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2016 και ήταν η πρώτη επίσημα αναγνωρισμένη οργανωμένη δομή των Ελλήνων στη Νότια Αμερική. Οι ίδιοι οι πολίτες δεν αυτοπροσδιορίζονται ως «φιλέλληνες», αλλά ως «ελληνολάτρες».

Στην πρόσοψή ενός νεοκλασικού κτιρίου, γράφει «Αθηναίος», ενώ, σε ένα πάρκο, που ονομάζεται Αθήνα και βρίσκεται παραλιακά της πρωτεύουσας, υπάρχει μια προτομή του Ομήρου, ενώ οι Ουρουγανοί έχουν γνώση και για τον σύγχρονο ελληνικό κόσμο των γραμμάτων και των τεχνών. Σε κάθε βιβλιοπωλείο της χώρας, ακόμη και στο πιο μικρό, πάντα υπάρχουν τα άπαντα του Νίκου Καββαδία, του Καβάφη και του Ρίτσου, όπως αναφέρει το ellines.com.

Χαρακτηριστικό είναι πως στο Μοντεβιδέο υπάρχουν 23 δρόμοι που έχουν δανειστεί τα ονόματά τους από αρχαίους φιλόσοφους, ενώ ο κεντρικότερος δρόμος ονομάζεται κι αυτός «Grecia».

Δύο πλατείες της πρωτεύουσας έχουν ονομαστεί «πλατεία της Αθήνας» και «πλατεία της Ελλάδας». Το άγαλμα του Σωκράτη κοσμεί την είσοδο της Εθνικής Βιβλιοθήκης του Μοντεβιδέο, που έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τον αρχαιοελληνικό δωρικό αρχιτεκτονικό ρυθμό.

Γιορτάζουν και τις εθνικές μας εορτές 

Ακόμα, κι ένα δημόσιο σχολείο της χώρας ονομάζεται «Grecia», όλοι οι μαθητές του οποίου είναι παιδιά Ουρουγουανών. Μάλιστα, κάθε 25η Μαρτίου και 28η Οκτωβρίου να γιορτάζουν τις εθνικές εορτές των Ελλήνων, πραγματοποιώντας σχολικές εκδηλώσεις, τραγουδώντας και απαγγέλοντας ποιήματα.

Οι μαθητές του «Grecia» έχουν μάθει και τον Εθνικό Ύμνο της Ελλάδας και καθώς τους φαίνεται μικρός σε σχέση με τον αντίστοιχο της Ουρουγουάης, έχουν αποστηθίσει παραπάνω στροφές του «Ύμνου της Ελευθερίας» του Δ. Σολωμού!

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ


Εθνόσημο Ουρουγουάης με Εθνικό σύνθημα: Libertad ο Muerte
Ελευθερία ή Θάνατος, Uruguay


Κυριακή 7 Ιανουαρίου 2024

Ο άνθρωπος "Σταχτοπούτα" του Σύμπαντος

 



Γράψε το όνομα σου στα αστέρια .....ΕΔΩ
Ο άνθρωπος στο κέντρο της απεραντοσύνης , ψάχνει να βρει τις ρίζες του, να βρει την αρχή του σύμπαντος και το ότι από τη γέννησή του στρέφει  το κεφάλι του προς τα άστρα δεν είναι μόνο από θαυμασμό, αλλά και επειδή τα άστρα είναι η κοίτη του.  Ο άνθρωπος είναι ένα προϊόν των άστρων. 
Τα βαριά στοιχεία που έχουμε στο σώμα μας δεν μπορούν να παραχθούν πουθενά αλλού στη φύση, παρά μόνο στους πυρήνες στον αστεριών και ο μοναδικός μηχανισμός που ρίχνει τα βαριά στοιχεία στο μεσοαστρικό χώρο είναι οι  εκρήξεις  σουπερνόβα υπερκαινοφανών αστέρων. 
Από τις  στάχτες λοιπόν των αστεριών γεννήθηκε ο άνθρωπος και δεν είναι παράξενο που  από τη γέννησή του μέχρι σήμερα στρέφει το βλέμμα του προς τους γονείς του,  τα άστρα.
 Χαρίτων Τομπουλίδης αστρονόμος,  σελ.14, εισαγωγή του μεταφραστή στο βιβλίο  των  Florence and Kenneth Wood,  Μυστική ,Ιλιάδα του Ομήρου

 .....από τις στάχτες των αστεριών


Τρίτη 2 Ιανουαρίου 2024

Η διδασκαλία της Οδύσσειας το 1926 στην Ελλάδα

 

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ Γ΄ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΟ 1924,1943

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ Δ. ΛΥΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ
Έχω στην κατοχή μου:
 Ένα σπάνιο συλλεκτικό βιβλίο των Κουρτίδη-Κονιδάρη-Καλαρά , με την Οδύσσεια του Ομήρου, το οποίο διδασκόταν ως αναγνωστικό στην Τρίτη δημοτικού, το 1924 σελίδες 191.
Ένα άλλο βιβλίο πάλι της τρίτης δημοτικού ,το 1943, σελίδες 195, που περιγράφει σε μια θεματική ενότητα, το σκύλο του Οδυσσέα Άργο ,και  σε μια άλλη, τις περιπέτειες του Οδυσσέα στο νησί των Φαιάκων.Τα  σκανάραμε , και τα αναρτήσαμε για ενημέρωση-πληροφόρηση, σε  όσους θέλουν να μάθουν το γίγνεσθαι στη διδασκαλία της οδύσσειας του Ομήρου, από τα σχολικά διδακτικά εγχειρίδια και να το συγκρίνουν με  το αντίστοιχο βιβλίο, που διδάσκεται τώρα στη Γ δημοτικού (τρία τεύχη με τα περιεχομενά τους και 2 τετράδια εργασιών) . Ας βγάλει ο καθένας μας τα συμπερασματά  του, το τι διδασκόταν και τι διδάσκεται τώρα.

Υπάρχουν αρκετές πληροφορίες στο διαδίκτυο για τον Αριστοτέλη Κουρτίδη και τους δύο άλλους συγγραφείς.
Για τις επόμενες τρεις τάξεις του δημοτικού  υπήρχαν από τους ίδιους τα αναγνωστικά.
Δ δημοτικού.Στα παλιά χρόνια, 1933, σελίδες 208.
Ε δημοτικού. Ο πύργος του Βοσπόρου, 1931, σελίδες 199
ΣΤ δημοτικού. Βασανισμένα και δοξασμένα χρόνια,  1927 σελίδες 237.
Μπορεί κάποιος τα παραπάνω καθώς και ότι άλλο τον ενδιαφέρει, να τα προμηθευτεί από παλαιοπωλεία και εκδοτικούς οίκους ,αλλά οι τιμές τους είναι ακριβές λόγο συλλεκτικότητας και σπανιότητας.
Υ\Σ. Επειδή δεν βρήκαμε το εξώφυλλο του βιβλίου ΣΤ δημοτικού. Βασανισμένα και δοξασμένα χρόνια,  1927 σελίδες 237αναρτήσαμε ένα κείμενο από το περιεχομενό του.
Διαπιστώνεται ότι ορισμένα παλιά διδακτικά βιβλία είναι πολύ καλλίτερα από τα σημερινά και δύο από αυτά είναι που παρουσιάζουμε.
Για  εκπαιδευτικούς- μελετητές-ερευνητές-φοιτητές,  που ενδιαφέρονται για τα παλιά αναγνωστικά δίνω μερικές πληροφορίες χρήσιμες τις οποίες μπορούν να βρουν στο διαδίκτυο κτυπώντας τις διευθύνσεις στα ελληνικά.
1.Εθνικό κέντρο έρευνας και διάσωσης σχολικού υλικού.
2. 33η  δημοπρασία σπάνιων βιβλίων-εγγράφων κ.λ.π.
3. Παιδαγωγικά -σχολικά
4.Περιεχόμενα-Α ημέραΣάββατο 21 Ιουνίου 2014
5.Περιήγηση στον κόσμο των αναγνωστικών του δημοτικού, Γιάννης Δ. Μπάρτζης
6. 14_paidagwgikasxolika.xls.
7.Τα αναγνωστικά 1900-1950 Ρεθεμνιώτικα νέα
8. Νεοελληνικά αλφαβητάρια 1771-1981 της Ευγενίας Κεφαληναίου εκδόσεις Παρασκήνιο, Αθήνα
9. Στην ιστοσελίδα μου έχω αναρτήσει το τίτλο: ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΑ-

 ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ(1771-1881), ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΟΥ
Αναγνωστικό Γ΄ Δημοτικού, Οδύσσεια των Κουρτίδη, Κονιδάρη & Καλαρά

Κουρτίδης, Α., Κονιδάρης, Γ. Καλαράς, Γ. (1926). Οδύσσεια. Αναγνωστικό Γ΄ Δημοτικού. Αθήναι: Ι. Δ. Κολλάρος (εξώφυλλο Φ. Αριστεύς) 


Δυστυχώς η Αρχαιοελληνική και Νεοελληνική γραμματεία  δεν διδάσκεται στα σχολεία, και οι λεγόμενες μεταρρυθμίσεις που γίνονται κάθε φορά με την αλλαγή της εκάστοτε κυβέρνησης, η παιδεία και εκπαίδευση αντί να αναβαθμίζεται ,υποβαθμίζεται.

Η ανάρτηση αυτή, αφιερώνεται  ειδικά στην Αστραία Λεωνίδου και Κλειώ Αρτεμίδου οι οποίες  αναλώνουν πολύ χρόνο για την προβολή-διάσωση των Ομηρικών Επών και στους συνεργάτες τους που αναρτούν τακτικά τα άρθρα τους στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, για να μην απαξιωθεί ο 'Ομηρος και το Έργο του.

Από τον Λυρογιάννη....για την Ομηρική Πολιτεία

Κυριακή 31 Δεκεμβρίου 2023

Ένα κορίτσι του Ατλαντικού μετράει τα Ομηρικά Άστρα του Γαλαξιακού Σύμπαντος

 



στο Κάνσας με τον Όμηρο ποιητή συντροφιά

Η Edna Leigh γεννήθηκε στο Κάνσας το 1916. Η ιστορία της μας μεταφέρει από τη σκόνη της Μεγάλης Ύφεσης του Τριάντα σε ένα δραματικό ταξίδι πέρα ​​από τον Ατλαντικό στη μεταπολεμική Αγγλία.

Αυτή η συνηθισμένη γυναίκα έκανε μια σειρά από εξαιρετικές ανακαλύψεις αφού σκόνταψε σε ένα μυστήριο στην Οδύσσεια του Ομήρου και αποκωδικοποίησε ένα κρυμμένο νόημα που είχε διαφύγει από όλους τους προηγούμενους μελετητές.

Το συμπέρασμά της ήταν ότι σημαντική γνώση της αστρονομίας και της δημιουργίας ημερολογίων ήταν ενσωματωμένη τόσο στην Ιλιάδα όσο και στην Οδύσσεια ως εκτεταμένη μεταφορά.

Η Έντνα κράτησε τα ευρήματά της μυστικά καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής της, αλλά άφησε τα χαρτιά της στην κόρη της, Φλόρενς Γουντ, η οποία μαζί με τον σύζυγό της Κένεθ έγραψαν τα βιβλία 

Η Μυστική Ιλιάδα του Ομήρου και η Μυστική Οδύσσεια του Ομήρου .

Η ιστορία μιας γυναίκας που έλυσε ένα αστρονομικό μυστήριο στα επικά ποιήματα του Ομήρου που είχε διαφύγει του ποιητή Κιτς 100 χρόνια νωρίτερα θα αφηγηθεί η εγγονή της στο θέατρο Kenton.

Το ταξίδι της ανακάλυψης μπορεί επιτέλους να μοιραστεί

ΟΠΩΣ το λογοτεχνικό περιεχόμενο της Οδύσσειας και της Ιλιάδας είναι πολύ διαφορετικό, έτσι και η αστρονομική μάθηση διατηρείται σε κάθε έπος.

Στην Ιλιάδα ο Όμηρος ενσωμάτωσε έναν εκτενή κατάλογο με αστέρια και αστερισμούς βασισμένος στις 49 δυνάμεις και εκατοντάδες πολεμιστές που πολέμησαν στην Τροία, μαζί με το σύστημα γεωγραφικής χαρτογράφησης.

Αντίθετα, η Οδύσσεια παρέχει τη δομή ενός εκπληκτικά εξελιγμένου σεληνιακού-ηλιακού ημερολογιακού συστήματος που βασίζεται στις περιπέτειες του Οδυσσέα στο παρατεταμένο ταξίδι του στο σπίτι μετά την πτώση της Τροίας.

Ισχυρή υποστήριξη προκύπτει από τη μαθηματική ανάλυση των  αριθμητικών δεδομένων που είναι ενσωματωμένα στην Οδύσσεια, τα οποία ο Όμηρος χειρίστηκε για να διατηρήσει την ακριβή γνώση της αστρονομίας, της κατασκευής ημερολογίων και των κύκλων του ήλιου, της σελήνης και του πλανήτη Αφροδίτης.

Τα μαθηματικά και η εφαρμογή δεδομένων ήταν εξίσου σημαντικά στις αστρονομικές σπουδές στην αρχαιότητα όσο και σήμερα και στη Μυστική Οδύσσεια του Ομήρου ήταν πεδία στα οποία ο Όμηρος διέπρεψε. Σε όλη την Οδύσσεια υπάρχει μια εκπληκτική ποσότητα αριθμητικών δεδομένων τα οποία στο παρελθόν έχουν προσελκύσει ελάχιστη προσοχή και σίγουρα όχι από την άποψη της αστρονομίας και της δημιουργίας ημερολογίων.

Είναι τόσο ο όγκος και η ακρίβεια αυτού του αριθμητικού περιεχομένου που σχετίζεται άμεσα με την αστρονομία και τη δημιουργία ημερολογίων, που οι μαθηματικές πιθανότητες υποδηλώνουν συντριπτικά ότι ο Όμηρος δεν θα μπορούσε να το είχε επιλέξει καθαρά τυχαία.

Στη Μεσοποταμία και την μετα-ομηρική Ελλάδα το σεληνιακό ημερολόγιο βασισμένο σε σεληνιακό μήνα που υπολογίζεται σε 29,5 ημέρες ήταν σε κοινή καθημερινή χρήση. Ο σεληνιακός μήνας με την εύκολα αναγνωρίσιμη πρόοδό του από τη νέα ημισέληνο στο πρώτο τρίμηνο, την πανσέληνο, το τελευταίο τέταρτο και τη σκοτεινή περίοδο, ήταν εξαιρετικά βολικός για τον υπολογισμό του χρόνου σε μήνες και ημέρες. Ένα σημαντικό πρόβλημα, ωστόσο, ήταν η συμφιλίωση του σεληνιακού έτους των 354 ημερών με το ηλιακό έτος των 365 ημερών.

Ανακαλύφθηκε μια λύση με την ανάπτυξη κύκλων σελήνης-ηλίου με βάση την προσεκτική παρατήρηση των τριών φωτεινότερων αντικειμένων στους ουρανούς – του ήλιου, της σελήνης και του πλανήτη Αφροδίτη. Δεν προτείνεται ότι ο Όμηρος ήταν ο πρώτος που αναγνώρισε αυτούς τους κύκλους, αλλά ήταν τόσο εξοικειωμένος με ορισμένους από αυτούς που η Ιλιάδα και η Οδύσσεια συνδέονται με το νήμα ενός 19χρονου κύκλου του ήλιου και της σελήνης που τελικά έγινε γνωστός ως Μετονικός μετά τον Αθηναίο αστρονόμο Μέτωνα που έζησε περίπου 300 χρόνια μετά τον ποιητή αστρονόμο.

Εντός του χρονικού πλαισίου του 19ετούς κύκλου του, ο Όμηρος ενσωμάτωσε επίσης ακριβείς λεπτομέρειες άλλων σημαντικών κύκλων: την τετραετή Ολυμπιάδα, τους οκταετείς (8χρονους) κύκλους σελήνης-ηλίου και έναν 8ετή κύκλο του πλανήτη Αφροδίτης. . Προσδιόρισε επίσης τον αριθμό των σεληνιών στη σειρά Saros που καθιστά δυνατή την πρόβλεψη εκλείψεων του ήλιου και της σελήνης.

Υπήρχαν ακόμη περισσότερες αποδείξεις για την ιδιοφυΐα του Ομήρου που θα έρθει. Μεταφέροντας το ταξίδι του Οδυσσέα στο σπίτι από την Τροία από τις «σκοτεινές του κρασιού» θάλασσες στους μεταφορικούς «σκοτεινούς του κρασιού» ουρανούς, έδωσε τη δυνατότητα στον ποιητή-αστρονόμο να κατασκευάσει ένα ετήσιο σεληνιακό-ηλιακό ημερολογιακό σύστημα στο οποίο οι μέρες και οι μήνες υπολογίζονταν από το φεγγάρι και το πέρασμα του ηλιακού έτους από το χειμερινό ηλιοστάσιο στο χειμερινό ηλιοστάσιο.

Τόσο λεπτομερές είναι το ετήσιο ημερολόγιο του Ομήρου όσον αφορά τη σήμανση των ισημεριών και των ηλιοστάσιων, την προσαρμογή του σεληνιακού έτους με το ηλιακό έτος και την παρακολούθηση της ετήσιας διαδρομής του ήλιου μέσα από τα αστέρια πάνω ή γύρω από την εκλειπτική, που θα μπορούσε κάλλιστα να είχε χρησιμοποιηθεί ως πρότυπο για γενιές ημερολογιακών δημιουργών.

Για να διατηρήσει μια τέτοια εκτεταμένη ημερολογιακή μάθηση, ο Όμηρος δημιούργησε για τον Οδυσσέα ένα alter ego ως προσωποποίηση της σελήνης. Ο αστρονομικός ρόλος του Οδυσσέα είναι τόσο στενά συνδεδεμένος με το ημερολόγιο που ο ρυθμός των περιπετειών του διέπεται από τον ρυθμό του μηνιαίου σεληνιακού κύκλου από τη νέα ημισέληνο στην πανσέληνο και στη φθίνουσα σελήνη και τη σκοτεινή περίοδο. Εν τω μεταξύ, ο ήλιος παρακολουθεί το ετήσιο ταξίδι του μέσα από αστερισμούς της εκλειπτικής.

Αυτές οι προκλητικές έννοιες εξετάζονται λεπτομερώς στη Μυστική Οδύσσεια του Ομήρου και συγκεκριμένα στα Κεφάλαια 7 έως 13, καθώς και σε ένα καθημερινό «ημερολόγιο» των περιπετειών του Οδυσσέα.

Ο Όμηρος κάνει μια μαθηματική παρέκκλιση στην ιστορία του Πολύφημου όταν προβάλλει μια αρχαία έννοια του π, pi - ο λόγος της διαμέτρου ενός κύκλου προς την περιφέρειά του και ένα θέμα τόσο παλιό που η προέλευσή του είναι άγνωστη 

Η Ιλιάδα

Στην Ιλιάδα, ο Όμηρος κατασκευάζει δραματικές μεταφορικές εικόνες του νυχτερινού ουρανού με βάναυσες και αξέχαστες αφηγήσεις μάχης και συνδέει έξυπνα τους πολεμιστές και τα συντάγματά τους με αστέρια και αστερισμούς.

'Αλλα αστρονομικά ζητήματα στο Homer's Secret Iliad (1999) περιλαμβάνουν την έννοια του Ομήρου για ένα σύμπαν με επίκεντρο τη γη, μια εξερεύνηση της μετάπτωσης όσον αφορά την Άλωση της Τροίας, τους θεούς και τους δεσμούς τους με πλανήτες και το φεγγάρι και «Όμηρος ο Χαρτογράφος». .

© Florence and Kenneth Wood, 1999 – 2017

Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου 2023

11. Ο Καιρός του Τόξου


Ο διαγωνισμός του τόξου

Η Ομηρική Πολιτεία προκηρύσσει τον  ενδέκατο  παγκόσμιο  διαδικτυακό διαγαλαξιακό  ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΟΞΟΥ,  αναδύοντος Ηλίου, ξημερώματα μιας όμορφης καινούργιας ημέρας ηριγένειας  Ηούς ,  1.000.000 χρόνια από την αρχή του μεγάλου  ταξιδιού του κομήτη  ISON για το ραντεβού του, τη συνάντηση  με το πρωταρχικό  κέντρο  του  και 2503 έτη από τη μάχη  των ΝΗΩΝ  της  Σαλαμίνας,  για το καλύτερο άρθρο με θέμα:

Ομηρικές  ιστορίες γύρω από τη φωτιά...κοντά σε ένα  τζάκι Απειρωτάν

Βραβείο για τον πρώτο νικητή και την καλύτερη ιστορία:

Δύο βιβλία της Ομηρικής Πολιτείας

Οι Άθλοι του Ηρακλή

Οι Σταθμοί του Οδυσσέα

 Οργάνωση : Η Ομηρική Πολιτεία

Η αποστολή και η ανάρτηση  των άρθρων  μπορεί  γίνει από τις  21 Δεκεμβρίου 2023  μέχρι τις  21 Μαρτίου  του  2024. Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στις 21 Ιουνίου του 2024.



  Η Ομηρική Πολιτεία των σύγχρονων Ομηρικών Επών, οι πολίτες της, τα μέλη της, οι φίλοι της και οι διαχειριστές της, οι συνδιαχειριστές της, σας εύχονται ημερόεσσα ψυχική σωματική και πνευματική υγεία υψηπετήεσσα  νοημοσύνη και, καλή επιτυχία.



Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023

ΜΑΧΑΩΝ ιητήρ Θεόδωρος Τσοχαλής

 


Η Ιλιάδα ενός γιατρού – καταδρομέα

του Δημήτρη Καραϊσκου

“Ένας γιατρός «εξετάζει» Ιλιάδα και Οδύσσεια”.

Ο Θεόδωρος Τσοχαλής -ο «γιατρός που εξετάζει την Ιλιάδα», όπως τον είχε περιγράψει ο Βασίλης Βασιλικός σε ένα κείμενό του στα «Νέα», είκοσι τρία χρόνια πριν– είναι ένας αφανής στυλοβάτης του ελληνικού πολιτισμού. 

Μπορεί το αποτύπωμά του στη δημόσια ζωή να είναι ελαφρύ, το πολιτιστικό του έργο, όμως, είναι πολύτιμο και βαρύ. Στρατιωτικός ιατρός με μακρά θητεία στις Ειδικές Δυνάμεις, η περιπέτειά του στον εκδοτικό χώρο ξεκίνησε τριάντα ένα χρόνια πριν, όταν εξέδωσε μια μεγαλόσχημη, πολυτελή έκδοση της «Ιλιάδας» του Ομήρου. Τυπωμένη σε μέγεθος 34 επί 25 εκατοστά και φιλοτεχνημένη με παλιές γκραβούρες, δεν ήταν εντυπωσιακή μόνο στη μορφή της, αλλά και στο περιεχόμενό της, αφού έφερε μια νέα απόδοση του ομηρικού κειμένου με την υπογραφή του ιατρού-λόγιου. 

Η συνέχεια ήταν εντυπωσιακή: το 1999 ακολούθησε η «Οδύσσεια», επίσης σε δική του μετά- φράση και φιλοτεχνημένη με σπάνια χαρακτικά, ενώ το 2001 ήρθαν τα «Ανακρεόντεια» με γκραβούρες του Γάλλου ζωγράφου Ζιροντέ και το 2006 οι «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου, ένας εικονογραφημένος γίγας 900 σελίδων. Το 2014 εκδόθηκαν τα «Αργοναυτικά», το 2017, το «Ερως και Ψυχή» του Απουλήιου και, τέλος, τα τελευταία τέσσερα χρόνια τυπώθηκαν δύο μικρότερες σε μέγεθος εκδόσεις της «Οδύσσειας» και της «Ιλιάδας». Κρατώντας σήμερα στα χέρια μας μία από αυτές, τη δίτομη έκδοση της «Ιλιάδας» του 2021, ξεφυλλίζουμε ένα σύνολο 1.296 σελίδων όπου βρίσκουμε όχι μόνο το πρωτότυπο κείμενο σε έμμετρη, στίχο προς στίχο απόδοση στη νέα ελληνική, αλλά και μια κιβωτό εικόνων από σπάνιες εκδόσεις και γκραβούρες από τον 17ο έως και τον 20ό αιώνα. 

Μιλώντας με τον στρατιωτικό ιατρό μια εικοσαετία μετά την αποστράτευσή του, έχουμε μπροστά μας έναν ογδοντάρη που έχει ακόμη το ανήσυχο πνεύμα του τριαντάρη, όπως τότε που υπηρετώντας στους καταδρομείς είχε υπό μάλης την «Ιλιάδα» του Πάλλη, στην οποία όμως υπήρχε κάτι που δεν τον ικανοποιούσε. Του μπήκε λοιπόν η ιδέα να ξεκινήσει μια δική του μετάφραση.

 «Δειλά δειλά, άρχισα να μεταφέρω το αρχαίο κείμενο στα νεοελληνικά, προσπαθώντας να κρατήσω όσο περισσότερες ομηρικές λέξεις μπορούσα αυτούσιες, αφού έβλεπα πως ήταν οι ίδιες που χρησιμοποιούσαμε και σήμερα», θα μας πει, ενώ θα τονίσει έναν από τους κεντρικούς στόχους του εγχειρήματός του: «Ήθελα να δείξω η πως η γλώσσα μας, από τον Όμηρο μέχρι σήμερα, είναι συνεχής, διαχρονική και αδιαίρετη». 

Στο υπόγειο του Νασιώτη 

Εκείνη την εποχή –στα μέσα του ’70 διάβασε στον ημερήσιο Τύπο και ένα άρθρο που σχολίαζε διθυραμβικά κάποια εικονογραφημένη γαλλική έκδοση της «Ιλιάδας», κάτι που του θύμισε πως κάτι τέτοιο έλειπε από την ελληνική βιβλιογραφία. «Συνειδητοποίησα πως μισή χιλιετία μετά την εφεύρεση της τυπογραφίας, πέραν της πεντάτομης έκδοσης του Ρουσιάδη του 1816, δεν εἰχαμε κάποια άλλη παρόμοια ελληνική έκδοση. Γι’ αυτό άρχισα να ψάχνω εικονογραφημένες εκδόσεις του Ομήρου στα παλαιοβιβλιοπωλεία. Στο υπόγειο του Νασιώτη στο Μοναστηράκι έβρισκα έντυπους θησαυρούς και θέλησα, μέσω των εκδόσεών μου, αυτοί να γίνουν κτήμα των πολλών», θα μας εξηγήσει. Ένα γενναίο δείγμα εκείνων των ευρημάτων απολαμβάνουμε σήμερα στη δίτομη «Ιλιάδα» του.

«Γεννήθηκα στην καρδιά της Κατοχής μέσα στην ανέχεια, σε μια εποχή που πέραν του σχολικού αναγνωστικού του Γραμματόπουλου δεν είχαμε εικονογραφημένα βιβλία. Και τώρα, με αυτές μου τις εκδόσεις, με τις τόσες εικόνες, βγάζω τα απωθημένα μου!» συμπληρώνει χαμογελώντας. Ταυτόχρονα, όμως, κατανοεί και την επικουρική λειτουργία των εικόνων πάνω στο κείμενο: «Με τη βοήθειά τους, το κοινό αποκτά ένα δέλεαρ για να γυρίσει στην επόμενη σελίδα», θα μας τονίσει, φανερώνοντας πως θέλει να δώσει στο εκδοτικό του προϊόν και μια ποιότητα θεάματος. 

Ο εικονοκεντρικός χαρακτήρας της εν λόγω έκδοσης προδίδεται και από ένα ακόμη στοιχείο: οι περισσότερες από τις εικονογραφήσεις συνοδεύονται από στίxoυs από την αντίστοιχη σκηνή του κειμένου στο οποίο αναφέρονται, λειτουργώντας έτσι και ως αυτόνομες λεζάντες. «Αυτό έγινε με στόχο να δει το κοινό πόση αξία έχει αυτό το κείμενο», μας λέει ο Θεόδωρος Τσοχαλής, φανερώνοντας πόσο τον απασχολεί να κερδίσει το κοινό του με ελκυστικά ευρήματα και προσοχή στη λεπτομέρεια, κάτι που φαίνεται και από το ότι πολλές από τις αρχικά ασπρόμαυρες γκραβούρες παρουσιάζονται δεξιοτεχνικά επιχρωματισμένες και αποκτούν έτσι μια μοντέρνα ποιότητα, λες και είναι έργα των γραφικών τεχνών του 20ού αιώνα. Ούτως ή άλλως, ανάμεσα σε σπουδαίους ζωγράφους και χαράκτες από την Ευρώπη του 17ου, 18ου και 19ου αιώνα, που παρελαύνουν στις σελίδες (όπως ο Γερμανός Χάινριχ Γκέτε Τισμπάιν, ο Ιταλός Αντόνι Βιβιάνι ή ο Βρετανός Τζον Φλάξμαν), βρίσκονται και αυτοί οι δημιουργοί που, πράγματι, «πατούν» στον 20ό αιώνα και επηρεάζονται από τις μοντέρνες τάσεις του. Ανάμεσα τους ξεχωρίζουν ο Γερμανός ιμπρεσιονιστής Μαξ Σλέφογκτ (1868-1932) με τα αγριεμένα του κάρβουνα και ο Ισπανός εικονογράφος Εντουάρντο Μπενίτο (1891-1981) με τις κομψές, ψηλόλιγνες μορφές του, ζωγραφισμένες σε στυλ αρ ντεκό. 

Και άλλες εκπλήξεις 

Τα «δώρα» αυτής της δίτομης «Ιλιάδας», όμως, δεν σταματούν: πέραν των διαφόρων χαρτών που περιέχουν λεπτομερή καταγραφή ομηρικών τοπωνυμίων, στο τέλος των τόμων βρίσκει κανείς ένθετα δύο διπλωμένα «αφισάκια» μεγάλων διαστάσεων: στο ένα μπορεί να θαυμάσει ένα μοναδικό στο είδος του δαιδαλώδες γενεαλογικό δέντρο όλων των ομηρικών χαρακτήρων και στο άλλο την «ηφαιστότευκτη» ασπίδα του Αχιλλέα, εικονογραφημένη εντυπωσιακά από τον Φλωρεντινό χαράκτη Γκιουζέπε Κούζι στα μέσα του 19ου αιώνα.

 Ποια είναι άραγε η επόμενη έκδοση που ετοιμάζει σήμερα ο τόσο παραγωγικός Θεόδωρος Τσοχαλής, ο «γιατρός που εξετάζει τον Όμηρο»; Όταν τον ρωτάμε, απαντά σαν καταδρομέας: «Θα το κοινοποιήσω όταν ολοκληρωθεί. Στις Ειδικές Δυνάμεις, ξέρετε, πρώτα πετυχαίναμε τον στόχο, και μετά ανακοινώναμε την αποστολή», μας λέει, ενώ συμπληρώνει με ενθουσιασμό: «Μια φοβερή υγρά- καταδρομική αποστολή μπορείτε να απολαύσετε και στην Ιλιάδα, στη ραψωδία Κ!».


ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Ο ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΥΓΡΑΦΕΑ

“Ελληνες έσμεν το γένος ως ή τε φωνή και η πάτριος παιδεία μαρτυρεί”

Πλήθων

“…έσσεται αθάνατος και αγήραος ήματα πάντα” είπε ο Κύπριος χρησμολόγος Εύκλους προφητεύοντας τη γέννηση του Ομήρου. Ο χρησμός εκπληρώνεται. Ο θείος ποιητής παραμένει αθάνατος. Η ποίησή του ενέπνευσε και εμπνέει τους θεράποντες των γραμμάτων και των τεχνών, και για τον σχολιασμό της αναλώθηκε περισσότερο μελάνι από όσον αίμα κελαινόν κραταιών κορυστών κοτυλήρυτον κελάρυσε στο Τρωικό πεδίο για τους φλογερούς οφθαλμούς της καλλίκομης καλλονής της Λακεδαίμονος.

Στα Ομηρικά κείμενα παρεμβάλλεται και περιγράφεται με τρόπο αριστοτεχνικό η αρχαία Ελληνική παράδοση. Οι πρόγονοί μας με τη γόνιμη φαντασία τους θεοποίησαν τις δυνάμεις της φύσεως. Ο καλλιρήμων ποιητής με άφθαστη παραστατικότητα εξανθρώπισε τους αθανάτους και τους κατέβασε στη γη απαθανάτισε τους ήρωες και τους εξύψωσε στον ουρανό. Σ’ αυτόν τον υπέροχο τόπο θνητοί και αθάνατοι έσμιξαν, χάρηκαν και υπέφεραν, μίσησαν και ερωτεύθηκαν. Για να κατανοήσει ο αναγνώστης τον κόσμο των θεών του Ομήρου θα πρέπει να τον κρίνει ως πνευματικό καλλιτεχνικό δημιούργημα αστείρευτης εμπνεύσεως. […]

Είναι άτοπο να αποπειραθούμε να σχολιάσουμε το έργο του Συναδέλφου. Ξεφυλιζοντας το Βιβλίο αισθανόμαστε ότι είναι έργο ζωής, στεκόμαστε με θαυμασμό και σεβασμό εμπρός στον Συνάδελφο Τσοχαλή και το έργο του. Σας παραθέτουμε απόσπασμα από άρθρο στα ΝΕΑ, του Βασίλη Βασιλικού με ημερομηνία 18.ΙΑΝ.2000 με τίτλο “Ένας γιατρός «εξετάζει» Ιλιάδα και Οδύσσεια”.

Τι σας κίνησε, κύριε Τσοχαλή, στην ωραία αυτή περιπέτεια της μετάφρασης;

Η πίστη μου στη διαχρονικότητα της ελληνικής γλώσσας. Από μικρό παιδί άκουγα τη μητέρα μου να χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «έθετε ήμαρ» (θα έρθει κάποτε η μέρα) ­ μητέρα που σημειωτέον ήταν αγρότισσα ­ ή εμείς, μικρά παιδιά στη Λάρισα, κοιτάζαμε τον Όλυμπο στοιχειωμένο από τους δώδεκα θεούς και λέγαμε «τάνυσε το τόξο», καθώς παίζαμε, χρησιμοποιώντας αθέλητα καθαρόαιμες ομηρικές λέξεις. Όσο για την Ιατρική, που αργότερα σπούδασα, εκεί σχεδόν όλη η ορολογία

της βρίσκεται αυτούσια στα ομηρικά έπη……….. (ολο το άρθρο εδώ)

Θ.Τ


Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου 2023

Ο Χορός των Μουσών

 


στον χορό των αποκαλύψεων ανακαλύψεων της  Νέας Εποχής

Μοναδικό άγαλμα με τις «Μούσες που χορεύουν» βρέθηκε στην πόλη των αιώνιων ερώτων και των μονομάχων – Είναι ηλικίας 2175 ετών

Ένα εκπληκτικής ομορφιάς άγαλμα που φέρεται να αναπαριστά τις «Μούσες που χορεύουν» ανακαλύφθηκε πρόσφατα στην Στρατονίκη ή Στρατονικεία. Είναι ηλικίας 2175 ετών και βρέθηκε στην πόλη των αιώνιων ερώτων και των μονομάχων.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, το άγαλμα που βρέθηκε στις ανασκαφές στην αρχαία πόλη είναι το μοναδικό αυθεντικό κομμάτι της ελληνιστικής περιόδου και αποδίδεται σε ένα έργο το οποίο με την σειρά του φημίζεται για τις αντιγραφές του, κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Η περιοχή που βρέθηκε το άγαλμα είναι το χωριό Εσκίχισαρ, της Περιφέρειας Yatagan της επαρχίας Mugla, στην Τουρκία. Είναι μία από τις πόλεις της περιοχής της Αρχαίας Καρίας. Με έκταση 7 χιλιομέτρων, είναι μία από τις μεγαλύτερες μαρμάρινες πόλεις στον κόσμο. Και είναι η μόνη πόλη-κράτος που είχε δύο μεγάλα ιερά αφιερωμένα στην Εκάτη και τον Δία.

Το άγαλμα που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από τη Στρατονικεία ξεχωρίζει ως το μοναδικό αυθεντικό έργο του Φιλίσκου από την ελληνιστική εποχή.

Σύμφωνα με τον Στράβωνα , η πόλη ιδρύθηκε από τον βασιλιά των Σελευκιδών Αντίοχο Α' Σώτερ (281–261 π.Χ.), ο οποίος την ονόμασε από τη σύζυγό του Στρατονίκη .  Ή τουλάχιστον αυτό είναι αυτό που έχει ειπωθεί γενικά. Μερικοί ιστορικοί αμφισβήτησαν αυτή την ημερομηνία ως πολύ νωρίς και πρότειναν να θεωρήσουν τον γιο του ιδρυτή της πόλης, Στρατονίκη, τον Αντίοχο Β' Θεό , ή, αργότερα, τον Αντίοχο Γ' τον Μέγα .

Αυτό που φαίνεται βέβαιο είναι ότι η πόλη ιδρύθηκε στη θέση μιας παλιάς Καρικής πόλης, της Ιδρίας, που ονομαζόταν αρχαία Χρυσαώρις,  που λέγεται ότι ήταν η πρώτη πόλη που ιδρύθηκε από τους Λύκιους . Αργότερα πέρασε στον έλεγχο της Αχαιμενιδικής Αυτοκρατορίας. 

 Ήταν η  έδρα του Χρυσαορικού συστήματος. Στη σημερινή περιοχή βρίσκεται το χωριό του Εσκιχισάρ της επαρχίας Μούγλων της Τουρκίας.

ΠΗΓΗ

Κυριακή 29 Οκτωβρίου 2023

Γιατί έχουν σημασία οι Έλληνες

 


– Γι’ αυτό έχουν σημασία οι Έλληνες 

Γιατί ήξεραν να πολεμούν όπως ο Αχιλλέας χωρίς να χάνουν την ανθρωπιά τους, ήξεραν να αισθάνονται και να δακρύζουν όπως οι σύντροφοι του Οδυσσέα χωρίς να χάνουν τη λογική τους, ήξεραν να γλεντούν και να μεθούν χωρίς να χάνουν το χιούμορ τους. Κυβερνήτες του εαυτούς τους, ήξεραν να κυβερνηθούν απ' τους ομοίους τους. Έμαθαν να βλέπουν τον κόσμο πέρα απ' αυτό που έβλεπαν τα μάτια τους και ν' απολαμβάνουν το αισθητό με τα έργα της τέχνης τους. Γι' αυτό έχουν σημασία οι Έλληνες, σήμερα περισσότερο από πότε. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Για να συνειδητοποιήσουμε ποια είναι η αξία των αρχαίων Ελλήνων στην εποχή μας θα πρέπει να εκτιμήσουμε την ανεξάντλητη ποικιλία των ανθρώπινων αντιδράσεων τους, τις αστραπιαίες μεταμορφώσεις τους, το πολυμήχανο σαν του Οδυσσέα Πνεύμα τους, την ακαμάτη δημιουργικότητα τους, στην οποία έβαλε τέλος η καταπίεση του  Βυζαντίου. Μετά από τόσους αιώνες διαρκούς αλλαγής και ανανέωσης οι αρχαίοι Έλληνες ανακατεύτηκαν σε όλα, δεν υπήρξε εμπειρία που να την αρνήθηκαν, δεν υπήρξε πρόβλημα που να μην προσπάθησαν να το λύσουν σε ένα κόσμο  που ήταν ακόμη καινούργιος, ξεκίνησαν με το πρώτο φως της αυγής και γύρισαν νωρίς από την αγορά με τα χέρια γεμάτα και τα αμάξια τους φορτωμένα με κάθε είδους προϊόντα που μπόρεσαν να βρουν.  Και ό,τι κι αν δούμε σήμερα, ό,τι ελπίζουμε να μάθουμε και  ό,τι επιθυμούμε περισσότερο να αποκτήσουμε διαπιστώνουμε πως το βρήκαν πρώτοι οι Έλληνες και τους βρίσκουμε και εκείνους μπροστά μας

Από πού ήρθαν

Η καταγωγή τους αποτελεί μυστήριο. Κατά αρχάς, το ερώτημα ποιοι ήταν οι Έλληνες και από πού ήρθαν καλύπτεται από την πυκνή ομίχλη που περιβάλλει την εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας για την  προιστορική Ευρώπη

Ο ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΗΡΩΣ

Πώς να μάχεσαι

Ο Αχιλλέας είναι ασφαλώς ο μεγαλύτερος ήρωας των Ελλήνων. Επειδή όμως στο μεγαλύτερο μέρος του έπους παραμένει εκτός δράσης καθισμένος στη σκηνή του δεν είναι και ο σπουδαιότερος.  Παρά την εντυπωσιακή του δύναμη ο Αχιλλέας δεν φαίνεται καθόλου δυσνόητος.  Ως χαρακτήρας είναι απλοϊκός και αληθοφανής όπως τόσοι και τόσοι ήρωες τους οποίους μας περιγράφει ο Όμηρος.  Η παλικάρια των ομηρικών ηρώων συγκινούσε το ελληνικό ακροατήριο. 

Ο ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΟΣ ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ

Πώς να αισθάνεσαι

Ο Οδυσσέας ο ήρωας της Οδύσσειας είναι εκείνος που επινοεί τον τρόπο με τον οποίον θα νικήσουν οι Έλληνες στον Τρωικό Πόλεμο.  Η Πηνελόπη Είναι και αυτή μία συναρπαστική ηρωίδα. Είναι συγκρατημένη διακριτική επιφυλακτική δύσπιστη συνετή άγρυπνη μυαλωμένη ατάραχη γνωστική διαθέτει φρόνηση είναι θερμή μεγαλόψυχη πανέξυπνη υπόδειγμα αφοσίωσης . Είναι το αντίστοιχο θηλυκό του συζύγου της, υπολογίστρια χωρίς να το δείχνει και τετραπέρατη, ξέρει να κρατάει τους φορτικούς μνηστήρες σε απόσταση επιστρατεύοντας διαρκώς νέα τεχνάσματα, αλλά  βγάζει τον Οδυσσέα από τα  ρούχα του στην τελευταία δοκιμασία που του επιφυλάσσει.  Τελικά η οργή του  (Αχιλλέα ) Οδυσσέα δεν μπορεί να καταλαγιάσει παρά μόνο στο κρεβάτι της Πηνελόπης .

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΑΟΙΔΟΣ

Πώς να γλεντάς

Η Ελλάδα υπήρξε πράγματι, σε όλες τις εποχές, μια χώρα στενά συνδεδεμένη με τη μουσική και τον χορό. «Η ζωή μου δεν αξίζει τίποτε χωρίς τη μουσική», τραγουδάει ο Χορός στον Ηρακλή του Ευριπίδη. Το να ζεις χωρίς μουσική για τους αρχαίους Έλληνες ισοδυναμούσε με το να είσαι ήδη νεκρός, όπως περιγράφει ο Σοφοκλής στον Οιδίποδα επί Κολωνώ, κάνοντας μια στοχαστική αναφορά στον θάνατο: «χωρίς γαμήλιο τραγούδι, χωρίς κιθάρα και χορούς, ο θάνατος το τέλος μας θα φέρει».

Αν και υπήρχαν,  επαγγελματίες ερμηνευτές, έχουμε στοιχεία που δείχνουν ότι κάθε Έλληνας, είτε ήταν βασιλιάς είτε δούλος, περίμενε πώς και πώς να του δοθεί μια ευκαιρία για να χορέψει και να τραγουδήσει -και ευκαιρίες υπήρχαν πολλές.

Ακόμη και οι πενιχρές και αποσπασματικές πηγές μας περιέχουν τουλάχιστον διακόσιους όρους για διάφορα είδη χορού. Ακόμη και ο πιο σκληροτράχηλος πολεμιστής έπρεπε να πιάσει την κιθάρα για να ανακτήσει την ηρεμία του, όπως κάνει ο ομηρικός Αχιλλέας στη σκηνή του, στο I της Ιλιάδας. Γυναίκες υψηλής κοινωνικής θέσης, όπως η Πηνελόπη, διοργάνωναν μουσικές βραδιές στα ιδιαίτερα διαμερίσματά τους. Οι βοσκοί έπαιζαν αυλό βόσκοντας τα κοπάδια τους, οι ναύτες τραγουδούσαν την ώρα της δουλειάς και κρατούσαν τον ρυθμό με τα κουπιά τους, οι δάσκαλοι δίδασκαν, υποχρεωτικά, μουσική στους μαθητές τους.

Αν και την ψυχαγωγία των πλουσίων στα συμπόσια την αναλάμβαναν επαγγελματίες, κάθε συμποσιαστής υποτίθεται, ότι έπρεπε να συμβάλει με τον δικό του τρόπο στην εορταστική ατμόσφαιρα της βραδιάς – και, συνήθως, οι συμποσιαστές δεν ήθελαν και πολύ για να σηκωθούν από τα ανάκλιντρά τους και να χορεύουν όλη τη νύχτα πιασμένοι από τους ώμους και χτυπώντας τα πόδια τους στο πάτωμα, ακριβώς όπως ο Ζορμπάς του Καζαντζάκη, ο οποίος χόρευε με «την ψυχή να μάχεται να συνεπάρει τη σάρκα και να χυθεί μαζί της, αστροβολίδα, μέσα στο σκοτάδι».

Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΟΣ

Πώς να κυβερνάς

Από τον, Σόλωνα στον Περικλή

Ο Σόλων ήταν ένα είδος Αθηναίου Φραγκλίνου Ντ. Ρούσβελτ ... Ήταν ένας αριστοκρατικός μεταρρυθμιστής που κατάλαβε ενστικτωδώς ότι το μονοπώλιο της αριστοκρατίας στην εξουσία έπρεπε να χαλαρώσει και να δοθεί κάποια εξουσία στα κατώτερα τάγματα για να στηριχθεί η κοινωνική ειρήνη.

Η αθηναϊκή δημοκρατία ήταν διαφορετική από την πολύ μεταγενέστερη αμερικανική μορφή, όχι μόνο επειδή ήταν η έκφραση μιας ενιαίας πόλης-κράτους, αλλά επειδή ήταν μια άμεση [δημοκρατία] και όχι μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία . Για εμάς, κοιτάζοντας προς τα πίσω, μπορεί να φαίνεται ασύνετο να προσκαλούμε όλους τους πολίτες να ψηφίσουν για όλες τις μεγάλες πρωτοβουλίες, αλλά ο Σόλων είχε δίκιο που εκτίμησε ότι κανένας Αθηναίος ελεύθερος δεν μπορούσε να επιτρέψει στον εαυτό του να μείνει έξω από οτιδήποτε .

Παρότι είναι τυπική εξέλιξη του αστικού πολιτισμού σε όλα τα μέρη της γης οι Έλληνες με το γνωστό πνεύμα καινοτομίας και ανεξάρτητης σκέψης που ανέκαθεν τους διέκρινε ήταν σε θέση να στρέψουν την αστικοποίηση σε νέες κατευθύνσεις αδιανόητες ως τότε  Η Αθήνα η πρώτη πόλη παγκοσμίως που αποπειράθηκε να εφαρμόσει τη δημοκρατία παραμένει ορόσημο ως η πλέον συμμετοχή περίπτωση διακυβέρνησης στην ιστορία .

Η λέξη που χρησιμοποιούσαν οι Αθηναίοι για τη Συνέλευσή τους ήταν Εκκλησιά , η ίδια λέξη που χρησιμοποιείται στην Καινή Διαθήκη για την Εκκλησία (και είναι η μεγαλύτερη φιλολογική ειρωνεία σε όλη τη δυτική ιστορία ότι αυτή η λέξη, που υποδήλωνε την ίση συμμετοχή σε όλες τις συζητήσεις όλων των μελών, ήρθε να ορίσει ένα είδος αυτοδιαιωνιζόμενης, αυτοπροστατευόμενης σπαρτιατικής γερουσίας —η οποία θα φαινόταν ολοφάνερη ανοησία στους ελληνόφωνους χριστιανούς της Καινής Διαθήκης, που πίστευαν ότι ήταν ισότιμα ​​μέλη της Συνέλευσής τους .)

.οι στροφές της τραγωδίας που διαχειριζόταν ο Σοφοκλής σε όλο το έργο [ Οιδίποδας Τύραννος ] πρέπει να έγιναν δεκτές με οξύ πόνο... γιατί αυτοί οι αλαζονικοί, πριγκιπικοί, Οιδιπόδειοι Έλληνες είχαν δημιουργηθεί να αισθάνονται έντονα τους περιορισμούς της ανθρώπινης κοινωνίας — στους οποίους κανένας πολιτικός ηγέτης, όσο προικισμένος ή θαρραλέος κι αν είναι, δεν μπορεί να παραμείνει σωτήρας για πάντα , όπου κάθε άνθρωπος πρέπει να καταλάβει ότι δεν είναι ήρωας αλλά ουσιαστικά μια ατελής και άτυχη φιγούρα και ότι «οι πόνοι που προκαλούμε στους εαυτούς μας πληγώνουν περισσότερο από όλα. ."

Αν μπορούσαμε να σώσουμε μια λέξη από τον ελληνικό πολιτισμό, αυτή θα έπρεπε να είναι αρετή , αριστεία. Οι αριστοκράτες έδωσαν στους εαυτούς τους το όνομά τους, οι αριστοί (οι καλύτεροι). Είναι ανοιχτό το ερώτημα αν κάποιος θεωρούσε τον εαυτό του μέλος των κακών (του χειρότερου, του πονηρού, των χαζών σκατά). μολονότι αυτό το ξεσκαρτάρισμα εμφανίζεται παντού στη σωζόμενη λογοτεχνία. ...αυτή η ντροπή —ο παραλυτικός φόβος να καταγραφούν ανάμεσα στους κακούς — είναι η κρυμμένη μηχανή που έτρεχε την ελληνική ζωή.

Τα λόγια του Περικλή απηχούν και σε άλλες κρίσιμες ομιλίες της μεταγενέστερης δυτικής ιστορίας ... Ο Λίνκολν στο Γκέτισμπουργκ... Η... επανειλημμένη υπόσχεση του Τσόρτσιλ στον βρετανικό λαό... για «αίμα, κόπο, δάκρυα και ιδρώτα». Και δεν είναι περίεργο, γιατί και οι δύο ρήτορες γνώριζαν τον Θουκυδίδη τους και γνώριζαν αυτή την ομιλία [Επιτάφειος λόγος για τους Αθηναίους νεκρούς τον πρώτο χρόνο του Πελοποννησιακού Πολέμου ]. ...το πιο προφανές μεταγενέστερο παράλληλο είναι η προεδρική ομιλία του John F. Kennedy το 1961 . ......Σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει ομολογία αθεΐας, απλώς μια υπονοούμενη παραδοχή ότι ένας πολιτικός δεν είναι χρησμός και δεν έχει καμία δουλειά να μιλά για λογαριασμό του ουρανού.

Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΟΡΑΜΑΤΙΣΤΗΣ

Πώς να σκέφτεσαι

Κάθε μεγάλο φιλοσοφικό έργο αποτελεί προσωπική εξομολόγηση του δημιουργού του και ένα είδος ακούσιας και ασυνείδητης αυτοβιογραφίας δηλώνει ο Νίτσε  στο Πέρα από το καλό και το κακό.

 Θαλής Ηράκλειτος Παρμενίδης Ξενοφάνης Αναξαγόρας Λεύκιππος Πλάτων Αριστοτέλης Σωκράτης Θουκυδίδης......τόλμησαν να σκεφτούν

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ  ΜΟΡΦΟΠΟΙΟΣ

Πώς να βλέπεις

Με τα μάτια του Πραξιτέλη

ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΑΝ

Η ρωμαϊκή κατοχή
Ο Απόλλων η αγνή μορφή που λειτουργούσε ως το ιδανικό πρότυπο για όλα τα ανυπέρβλητα αγάλματα θεών και ανθρώπων χάθηκε  όπως και οι ίδιοι οι Έλληνες δεν εμφανίζεται στις μέρες μας συχνά και κυκλοφορούν φήμες ότι έχει πεθάνει    όπως και ο Οδυσσέας.
Οι φιλόσοφοι δεν φιλοδοξούσαν πλέον τις βαθιές πνευματικές ενοράσεις και το ευρύ ηθικό όραμα του Σωκράτη , του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη . Χωρίστηκαν σε αντικρουόμενα σχολεία και περιπλανήθηκαν στον ελληνορωμαϊκό κόσμο ως μόνιμοι μετανάστες, επιλέγοντας όσο μπορούσαν δουλειές του φροντιστηρίου. ... το αποτέλεσμα ήταν ένα ευτελές πνευματικό κλίμα, κατακερματισμένο και αγνωστικιστικό.

Το ελληνορωμαϊκό στοιχείο συναντάει το ιουδαιοχριστιανικό

Από τους πολλούς ανθρώπους της γης, οι Ρωμαίοι μπορεί να είχαν την πιο βαρετή θρησκεία από όλες. ...βασικά η θρησκεία του επιχειρηματία των συμβατικών υποχρεώσεων.

Σε τι πίστευαν τέλος πάντων αυτοί οι Έλληνες, θεωρούσαν πραγματικούς τους θεούς τους ή μήπως τους έβλεπαν σκέτες μεταφορές Το σίγουρο είναι πως δεν είχαν ούτε ομολογίες πίστεως, ούτε δόγματα όπως θα περιμέναμε από μία σύγχρονη θρησκεία και είναι επίσης βέβαιο ότι υπήρχε ένα μεγάλο φάσμα ερμηνειών , όπως πρέπει να υπάρχει πάντοτε σε θρησκευτικά θέματα που το πέρασμα τάξεων και κοινωνικών χαρακτηριστικών  το κέντρο βάρους μετατοπίζεται από καιρού  εις  καιρό.

Σκέψου πόσο επηρέασε ο χριστιανισμός τα πρότυπα μας για το ιδανικό ανθρώπινο σώμα, από τα πανέμορφα σώματα των αθλητών φτάσανε στα  αποστεωμένο σώματα των Αγίων που βλέπεις στις εικόνες . Ο Ιωάννης ο βαπτιστής εμφανίζεται σχεδόν πάντα γυμνός αλλά τα χέρια και τα πόδια του είναι σαν σπιρτόξυλα, δείχνουν βασανισμένα λες και είναι άρρωστος Κι όμως αυτό το σώμα αποτελεί κατά κάποιο τρόπο πρότυπο είναι το ιδανικό χριστιανικό σώμα.
Ακόμη και τα ειδικά στοιχεία του χριστιανικού μοναχισμού —σιωπή, διαλογισμός, ψαλμωδία, διακριτικά κοστούμια, χάντρες, θυμίαμα, γονατιστοί, υψωμένα χέρια στην προσευχή— πολύ πιθανόν να πηγαίνουν πίσω στους Πυθαγόρειους και πέρα ​​από αυτούς στις επιρροές τους , στους Ινδούς Βουδιστές και τους προκατόχους τους.

Οι [ελληνικοί] μύθοι... προσπαθούσαν —σε βαθύτερο επίπεδο— να νιώσουν το άυλο και να πουν το ανείπωτο

Για τους Έλληνες...

Ο Thomas Quinn Cahill (29 Μαρτίου 1940 – 18 Οκτωβρίου 2022) Αμερικανός λόγιος και συγγραφέας. Περισσότερο γνωστός για τη σειρά The Hinges of History , μια πιθανή επτάτομη σειρά στην οποία ο συγγραφέας αφηγείται διαμορφωτικές στιγμές του δυτικού πολιτισμού.


 Ό,τι βιώνουμε στην εποχή μας, ό,τι ελπίζουμε να μάθουμε, ό,τι επιθυμούμε περισσότερο, ό,τι βάλαμε να βρούμε, βλέπουμε ότι οι Έλληνες ήταν εκεί πριν από εμάς και τους συναντάμε στο δρόμο της επιστροφής.